Διεθνή
LIVE: ΑΝΑΝΕΩΘΗΚΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ

Ναγκόρνο Καραμπάχ: Οι νικητές και οι ηττημένοι μίας σύρραξης στην οποία δεν έχασαν μόνο οι Αρμένιοι

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στο Ναγκόρνο Καραμπάχ έχει δύο ξεκάθαρους νικητές, τη Ρωσία και την Τουρκία, όμως πέραν των Αρμενίων υπήρξαν και άλλοι που έχασαν ή κινδυνεύουν να έχουν απώλειες.

Η δεύτερη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ μετά από σχεδόν 30 χρόνια από την πρώτη, είχε έναν ξεκάθαρο νικητή, το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο κατάφερε να επανακτήσει επτά επαρχίες, οι οποίες βρίσκονταν στην κατοχή της Αρμενίας από στην προηγούμενη ευρεία πολεμική σύρραξη τη δεκαετία του ’90.

Ο αυτόνομος θύλακας του Ναγκόρνο Καραμπάχ βρίσκεται στην εδαφική επικράτεια του Αζερμπαϊτζάν, ωστόσο η πλειονότητα των κατοίκων καθώς και η κυβέρνησή του είναι αρμενικής καταγωγής, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αρκετές συγκρούσεις τα τελευταία περίπου 30 χρόνια ανάμεσα στα δύο κράτη με στόχο την κυριαρχία σ’ αυτή την αμφισβητούμενη περιοχή.

Προφανής είναι η ήττα της Αρμενίας, καθώς έχασε έναν σημαντικό αριθμό εδαφών, ενώ είχε απώλειες και στις ένοπλες δυνάμεις, με αποτέλεσμα η χώρα να έχει βυθιστεί πλέον και στην πολιτική κρίση, καθώς πολλοί κατηγορούν τον πρωθυπουργό της χώρας Νικόλ Πασινιάν για προδοσία.

«Νικήτριες» Τουρκία και Ρωσία 

Σημαντικά κέρδη όμως αποκόμισαν και η Ρωσία με την Τουρκία. Η πρώτη κατάφερε με τη συμφωνία της 10ης Νοεμβρίου να βάλει τέλος σ’ έναν πόλεμο που κράτησε 44 ημέρες, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι θ’ αναπτύξει μία στρατιωτική δύναμη σχεδόν 2.000 ανδρών στην περιοχή, κάτι που της δίνει τη δυνατότητα ν’ αποκτήσει σημαντικότερη επιρροή στον νότιο Καύκασο.

Πλέον η Μόσχα έχει τη δυνατότητα ν’ αυξήσει τον έλεγχο που ασκεί στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της Αρμενίας. Επίσης με την αυξημένη παρουσία του στρατού στην περιοχή αποκτά πλεονέκτημα ασφαλείας σχετικά με τις μελλοντικές εξελίξεις στο Αζερμπαϊτζάν.

Η Τουρκία έχει επίσης λόγο να πανηγυρίζει. Ο σύμμαχος της το Αζερμπαϊτζάν επανακατέλαβε επτά επαρχίες και τμήμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, χάρη στην υποστήριξη της. Ο στρατός, όπως και τα τουρκικής τεχνολογίας drone έδειξαν ότι η Τουρκία είναι αξιόπιστη και στηρίζει τους συμμάχους της στην πράξη, ενώ αυξάνει και τη ζώνη επιρροής της.

Όμως η έκβαση της σύγκρουσης σίγουρα έχει και άλλους χαμένους όπως την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), η οποία για ακόμα μία φορά προτίμησε να μείνει αμέτοχη σε μία διένεξη, ενώ πλέον με την εξέλιξη των πραγμάτων επηρεάζεται και η Τεχεράνη καθώς η συμφωνία κατάπαυσης πυρός που επετεύχθη, αποτελεί μία «ταφόπλακα» για τα γεωστρατηγικά όνειρα του Ιράν στην περιοχή.

Η Ε.Ε. είναι η μεγαλύτερη χαμένη από τη συμφωνία

Παρόλο που η Αρμενία είναι η ηττημένη αυτής της σύγκρουσης, καθώς παρότι διατήρησε την κυριαρχία στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, έχασε τα εδάφη που συνέδεαν την ενδοχώρα της με τον αυτόνομο θύλακα, ο μεγαλύτερος χαμένος στη συγκεκριμένη υπόθεση είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ε.Ε., απέτυχε για ακόμα μία φορά να διαδραματίσει έναν σημαντικό ρόλο αλλά και ένα είναι εγγυητής της ειρήνης κοντά στα ανατολικά της σύνορα.

Η Ε.Ε. για ακόμα μία φορά έμεινε αμέτοχη, παρακολουθώντας τη σύγκρουση από το παρασκήνιο όπως το 2008 όταν έβλεπε τη Ρωσία να εισβάλλει στη Γεωργία και το 2014 στην περίπτωση της Ουκρανίας και είδε τον Βλαντίμιρ Πούτιν να πετυχαίνει ακόμα μία γεωστρατηγική νίκη στην περιοχή του νοτίου Καυκάσου.

Εφόσον η Ε.Ε. δεν επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της στην περιοχή, θα φαίνεται σαν απλός παρατηρητής τη στιγμή που οι άλλοι παράγοντες ισχύος αναλαμβάνουν δράση.

Ο Πούτιν έχει καταφέρει να μετατραπεί σε de facto φύλακας στη δίοδο του Νοτίου Καυκάσου, η οποία συνδέει την Ευρώπη και με την Κεντρική Ασία και το Ιράν και είναι ένα σημαντικό σημείο για τη μεταφορά του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της Κασπίας στην Ευρώπη και από εκεί στις παγκόσμιες αγορές.

Μετά την έναρξη της σύγκρουσης το μόνο το οποίο έκανε η Ευρώπη ήταν να εκδώσει μερικές ανακοινώσεις και να ενθαρρύνει τις εμπλεκόμενες πλευρές να σταματήσουν τις εχθροπραξίες και να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

 Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική, Ζοζέπ Μπορέλ, έκανε λόγο ότι η διαμάχη πρέπει να επιλυθεί ειρηνικά υπό την εποπτεία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, ο οποίος όμως δεν έχει καταφέρει να επιλύσει τη διένεξη εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Η Ε.Ε. έδειξε να υποτιμά τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάν Αλίγιεφ, ο οποίος από την αρχή της σύγκρουσης υποστήριζε ότι η χώρα του δεν θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εφόσον δεν ανακτήσει τα εδάφη της ή τουλάχιστον να πετύχει την πλήρη απόσυρση των στρατιωτών της Αρμενίας.

Με την άρνηση της να διαδραματίσει έναν πιο ενεργό ρόλο στην περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, η Ε.Ε. χάνει όλο και περισσότερο την ευκαιρία ν’ αντιμετωπίσει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στην κεντρική Ασία.

Η άσκηση εξωτερικής πολιτικής στην ευρύτερη γειτονιά της Ε.Ε. γίνεται όλο και περισσότερο με στρατιωτικά μέσα. Οι χώρες που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην περιοχή δεν είναι χώρες μέλη της ένωσης.  Η Τουρκία, η Ρωσία και πλέον το Αζερμπαϊτζάν βλέπουν τη στρατιωτική δράση ως έναν αποτελεσματικό τρόπο για να επιτύχουν τους στόχους τους από τον Νότιο Καύκασο μέχρι τη Συρία και τη Λιβύη.

Για όσο διάστημα η Ε.Ε. παραμένει επικεντρωμένη στην άσκηση εξουσίας στην περιοχή βασιζόμενη αποκλειστικά σε διπλωματικά και οικονομικά μέσα, αυτή η τακτική θα συνεχίζεται.

Επικριτικά τα γερμανικά ΜΜΕ για τους χειρισμούς της Γερμανίας

Κριτική στους χειρισμούς της Ε.Ε. υπό την εκ περιτροπής προεδρία της Γερμανίας άσκησε η γερμανική εφημερίδα taz.

Σε άρθρο με τίτλο «Η γλώσσα της αδυναμίας», η εφημερίδα σχολίασε τη συμφωνία εκεχειρίας ασκώντας κριτική στους χειρισμούς της Ευρώπης

«Μπροστά στα μάτια της βραβευθείσας με Νομπέλ Ειρήνης ΕΕ και της εκ περιτροπής προεδρεύουσας Γερμανίας εκτυλίχθηκε ένας πόλεμος, ο οποίος από ό,τι φαίνεται, τελείωσε με μετατόπιση συνόρων και εκτοπισμό δεκάδων χιλιάδων Αρμενίων. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ε.Ε .αποτυγχάνει κατά τη διάρκεια του εξαμήνου της γερμανικής προεδρίας. Το καλοκαίρι παραλίγο να ξεσπάσει πόλεμος όταν η Τουρκία προκαλούσε με τις γεωτρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Ελλάδα, Κύπρος και Γαλλία είχαν ζητήσει τότε μια γρήγορη και σκληρή απάντηση, όμως η καγκελάριος Μέρκελ στηρίχθηκε στη μυστική διπλωματία και την πολιτική κατευνασμού. Η στάση αυτή εκδικείται τώρα. Την στιγμή που η κατάσταση στην ανατολική  Μεσόγειο έχει σχετικά ηρεμήσει, χωρίς ωστόσο να έχει επιλυθεί, ο πρόεδρος Ερντογάν στέλνει Σύρους μισθοφόρους στον Καύκασο. Σήμερα γιορτάζει μια νίκη στο Αζερμπαϊτζάν και το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η Γερμανία οδήγησε την ΕΕ σε μια ήττα, αυτό το συμπέρασμα εξάγουμε ήδη από τώρα».

Στρατηγική καταστροφή για το Ιράν η συμφωνία στο Ναγκόρνο Καραμπάχ

Η συμφωνία εκεχειρίας στο Ναγκόρνο Καραμπάχ μπορεί ν’ αποτελέσει «ταφόπλακα» για τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις του Ιράν στην περιοχή, επιπλέον όμως έχει σημάνει και συναγερμό στην Τεχεράνη. Πλέον με την επέκταση των συνόρων του Αζερμπαϊτζάν σε όλο το μήκος του ποταμού Αράς, αυτό εγείρει ζητήματα ασφαλείας για το κατά πόσον το Ισραήλ θα έχει πρόσβαση σε σημεία που βρίκονται κοντά στο Ιράν.

Ο χάρτης του Ναγκόρνο Καραμπάχ μετά τον πόλεμο του 2020

Είναι γνωστό ότι το Αζερμπαϊτζάν συνεργάζεται με το Ισραήλ στρατιωτικά και στην ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών καθώς και στον ενεργειακό τομέα. Επιπλέον το Ισραήλ είναι ένας από τους βασικούς προμηθευτές όπλων για το Αζερμπαϊτζάν. Τα ισραηλινής τεχνολογίας drone «καμικάζι» έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη συγκεκριμένη σύγκρουση, παρότι θεωρείται ότι τα τουρκικής τεχνολογίας drone «Bayraktar TB2» ήταν αυτά που άλλαξαν το συσχετισμό δυνάμεων στον πόλεμο.

Το άλλο στοιχείο που προκύπτει είναι η δημιουργία ενός διαδρόμου επικοινωνίας ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και τον αυτόνομο θύλακα του το Ναχτσισεβάν, κατά μήκος της αρμενικής περιοχής και στα σύνορα με το Ιράν και ο οποίος θα ελέγχεται από ρωσικές δυνάμεις. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποκόψει το Ιράν προς την Αρμενία και εν συνεχεία με τη Γεωργία και κατ’ επέκταση με την Ευρώπη.

Βίοι αντίθετοι για τις πολιτικές ηγεσίες Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν

Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 27 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε στις 10 Νοεμβρίου με τη συμφωνία κατάπαυσης του πύρος, ήταν μία ολέθρια ήττα για τους Αρμένιους, καθώς θα πρέπει τα στρατεύματα της χώρας ν’ αποχωρήσουν από τις περιοχές του Αζερμπαϊτζάν που είχαν καταλάβει τη δεκαετία του ’90 μέχρι την 1η Δεκεμβρίου.

Η συμφωνία, η οποία υπεγράφη σόκαρε τον αρμενικό λαό και που είχε πειστεί για τη στρατιωτική υπεροχή έναντι του Αζερμπαϊτζάν και είχε άμεσες επιπτώσεις καθώς δημιούργησε πολιτική κρίση. Το ίδιο βράδυ που ανακοινώθηκε η κατάπαυση του πυρός, χιλιάδες διαδηλωτές κατέλαβαν το κτήριο της Βουλής, ενώ η υπογραφή της συμφωνίας έχει δημιουργήσει και ένα κλίμα δυσπιστίας απέναντι στους πολιτικούς, με πολλούς να κατηγορούν τον πρωθυπουργό Πανισιάν για προδοσία, ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που τον κάλεσαν να παραιτηθεί.

Από την άλλη πλευρά ο Ιλχάν Αλίγιεφ βγήκε ξεκάθαρα κερδισμένος αφού η συγκεκριμένη επιτυχία σχολιάστηκε θετικά ακόμα και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία πριν την έναρξη του πολέμου ήταν επικριτικά.

Χιλιάδες εκτοπισμένοι θέλουν να αφήσουν «καμένη γη» στους Αζέρους

Η ανακατάληψη των επτά επαρχιών από το Αζερμπαϊτζάν έχει σαν αποτέλεσμα αρκετοί από τους Αρμένιους που είχαν επικοίσει εδώ και σχεδόν 30 χρόνια την περιοχή να επιστρέφουν στην ενδοχώρα.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της αρμένικης κυβέρνησης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, Αραγίκ Χατουγιάν περίπου 25.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τις οικίες τους, ένα νούμερο που αντικατοπτρίζει το 1/6 του συνολικού πληθυσμού της περιοχής που ανέρχεται σε 150.000 κατοίκους οι μισοί εκ των οποίων εγκατέλειψαν την περιοχή κατά τη διάρκεια των 44 ημερών του πολέμου.

Μάλιστα κάποιοι από τους Αρμένιους έκαιγαν τα σπίτια τους προκειμένου αυτά να μην πέσουν στα χέρια των Αζέρων.

Ωστόσο παραμένει ασαφές αν αυτή η συμφωνία θα σημαίνει το τέλος των εχθροπραξιών στο Ναγκόρνο Καραμπάχ ή αν σύντομα θα υπάρξει ακόμα μία «έκρηξη».

Πηγές: Politico, Euractiv, DW, Al Jazeera


Google NewsΑκολουθήστε το reader.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.