Διεθνή
LIVE: ΑΝΑΝΕΩΘΗΚΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ

«Αραβική Άνοιξη»: Η αλλαγή που δεν ήρθε – Μία δεκαετία με συνεχείς αναταραχές και ματαιωμένες ελπίδες

Η αυτοπυρπόληση ενός πωλητή φρούτων στις 17 Δεκεμβρίου του 2010 στην Τυνησία, ήταν η αιτία για να ξεκινήσει ένα «κύμα» ταραχών στις χώρες του αραβικού κόσμου με στόχο την απαλλαγή από αυταρχικά καθεστώτα δεκαετιών, τι έχει συμβεί όμως 10 χρόνια μετά.

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2010, σε μία μικρή πόλη της Τυνησίας τη Σίντι Μπουζίντ με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης του αυταρχικού καθεστώτος του επί 23 χρόνια προέδρου, Ζιν ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι, γρήγορα επεκτάθηκαν σε όλη τη χώρα και πυροδότησαν τη «σπίθα» σε όλο τον αραβικό κόσμο προκειμένου ν’ απαλλαγεί από τ' απολυταρχικά και αυταρχικά καθεστώτα δεκαετιών. Μέσα σε σχεδόν ένα χρόνο μέχρι το Φεβρουάριο του 2011, διαδηλώσεις και ταραχές είχαν ξεσπάσει στην Αίγυπτο, στη Λιβύη, στο Μπαχρέιν, στην Υεμένη και στη Συρία.

Η συγκεκριμένη τεταμένη περίοδος ονομάστηκε «Αραβική Άνοιξη», ωστόσο όσοι βρίσκονταν στους δρόμους το αποκαλούσαν «επανάσταση». Βασικό αίτημα των διαδηλωτών πέραν από την απομάκρυνση των αυταρχικών καθεστώτων, ήταν μία καλύτερη μορφή διακυβέρνησης, μείωση της ανεργίας και βελτίωση των οικονομικών δεδομένων, ύπαρξη ενός κράτους δικαίου, σεβασμός των ατομικών ελευθεριών και πάνω απ’ όλα η διεξαγωγή εκλογών για να μπορούν ν’ αποφασίζουν ποιος θα κυβερνήσει.

Πολλοί ακόμα και απ’ αυτούς που συμμετείχαν στην «επανάσταση» πιστεύουν ότι δεν πέτυχε τους στόχους της καθώς παρότι δέκα χρόνια μετά σχεδόν όλα τα καθεστώτα έχουν καταρρεύσει και μόνο ο πρόεδρος της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ με τη συνδρομή και τρίτων χωρών, έχει καταφέρει να διατηρήσει τη θέση του, η καθημερινότητα των πολιτών σε σχεδόν όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής δεν έχει αλλάξει σε σημαντικό βαθμό.

Ποιος όμως θα φανταζόταν ότι η αυτοπυρπόληση ενός πωλητή φρούτων στις 17 Δεκεμβρίου του 2010, στη Σίντι Μπουζίντ, μια περιθωριοποιημένη περιοχή της Τυνησίας, θα μετατρεπόταν σε ένα ιστορικό λαϊκό κίνημα;

Πώς ξεκίνησε η «Αραβική Άνοιξη»

Όλα ξεκίνησαν στις 17 Δεκεμβρίου του 2010, όταν ένας πωλητής φρούτων, ο 26χρονος Μοχάμεντ Μπουαζίζι, περιλούστηκε με πετρέλαιο και αυτοπυρπολήθηκε μπροστά από το γραφείο του τοπικού κυβερνήτη στην πόλη Σίντι Μπουζίντ, στην κεντρική Τυνησία, έπειτα από αντιπαράθεση που είχε με μια αστυνομικό για το πού επιτρεπόταν να τοποθετήσει το καρότσι του, καθώς θεωρείτο παράνομος και ήθελαν να του το κατασχέσουν.

Εκείνο το βράδυ εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το γραφείο του κυβερνήτη και φώναξαν συνθήματα. Τότε ακούστηκε πρώτη φορά το σύνθημα «ο λαός θέλει την πτώση του καθεστώτος», το οποίο έγινε το βασικό σύνθημα της επανάστασης στην Τυνησία, αλλά και των εξεγέρσεων που ξέσπασαν σε άλλες αραβικές χώρες.

Τοιχογραφία του Μοχάμεντ Μπουαζίζι

Η είδηση για την πράξη του Μοχάμεντ Μπουαζίζι γρήγορα διαδόθηκε μέσω των social media, και μαζικές διαδηλώσεις οργανώθηκαν μέσω καλεσμάτων σε πλατφόρμες κοινωνικές δικτύωσης σε όλη την Τυνησία, οι οποίες τις εβδομάδες που ακολούθησαν και μέχρι τις 4 Ιανουαρίου, όπου τελικά ο Μπουαζίζι άφησε την τελευταία του πνοή, μεγάλωσαν σε όγκο.

Χιλιάδες άνθρωποι έκαναν πορεία στην Τύνιδα και τελικά δέκα μέρες μετά το θάνατο του Μπουαζίζι, στις 14 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος Ζιν ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι, που βρισκόταν στην εξουσία από το 1987, συνειδητοποίησε ότι ήρθε το τέλος του καθεστώτος του. Έφυγε για τη Σαουδική Αραβία όπου πέθανε εξόριστος το 2019.

Στη συνέχεια η επανάσταση της Τυνησίας εξαπλώθηκε και σε άλλες χώρες του αραβικού κόσμου, όπως η Αίγυπτος, η Συρία και η Λιβύη, όπου η οργή του κόσμου ξεχείλιζε για τα καθεστώτα που είχαν εγκαθιδρυθεί μετά την περίοδο της αποικιοκρατίας.

Διαδήλωση στην Τυνησία

Στην Αίγυπτο στις 25 Ιανουαρίου του 2011, πλήθος ανθρώπων διαδήλωσε στο Κάιρο, στην Αλεξάνδρεια και σε άλλες μεγάλες πόλεις απαιτώντας την απομάκρυνση του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ που βρισκόταν στην εξουσία για 30 χρόνια.

Τελικά στις 11 Φεβρουαρίου και ενώ εκατομμύρια άνθρωποι είχαν βγει στους δρόμους, ο Μουμπάρακ αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την εξουσία. Στη συνέχεια διεξήχθησαν εκλογές, τις οποίες κέρδισε η Μουσουλμανική Αδελφότητα με ηγέτη τον Μοχάμεντ Μόσρι το 2012, η οποία και ανατράπηκε τον επόμενο χρόνο από τον στρατό και τον στρατηγό και νυν πρόεδρο Αμπτέλ Φατέχ αλ Σίσι. Πολλοί πιστεύουν ότι ο λόγος που συνέβη αυτό στην Αίγυπτο είναι ότι ο στρατός πάντα διαδραμάτιζε ένα ρόλο καθώς στην αρχή της «Αραβικής Άνοιξης» είχαν σταλεί μέχρι και τανκ στο πλευρό των διαδηλωτών.

Τανκ του στρατού στο πλευρό των διαδηλωτών

Στο Μπαχρέιν στις 15 Φεβρουαρίου του 2011 πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στην πλατεία των μαργαριταριών, η οποία μετονομάστηκε σε πλατεία «Tahrir» και απαίτησε συνταγματική μοναρχία καθώς και άλλες μεταρρυθμίσεις, ωστόσο η προσπάθεια τους καταπνίχτηκε από τους αστυνομικούς οι οποίοι τις επόμενες μέρες σκότωσαν τρεις ανθρώπους και τραυμάτισαν αρκετούς.

Την ίδια μέρα με το Μπαχρέιν διαδηλώσεις ξεκίνησαν και στη Λιβύη με την αστυνομία να χρησιμοποιεί βία για να σταματήσει τους διαδηλωτές στη Βεγγάζη. Το καθεστώς του συνταγματάρχη Μουάμαρ Καντάφι κυνήγησε τους αντιπάλους του, με την κατάσταση να μετατρέπεται σε εμφύλιο πόλεμο με τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ να παρεμβαίνουν και τις αεροπορικές τους δυνάμεις να βομβαρδίζουν τις δυνάμεις του Καντάφι.

Ο Καντάφι εκτελέστηκε στις 20 Οκτωβρίου του 2011 από αντάρτες που τον εντόπισαν στο σπίτι του στη Σύρτη και τον εκτέλεσαν. Έκτοτε η χώρα «βυθίστηκε» στη δύνη εμφύλιων συγκρούσεων, οι οποίες συνεχίζονται μέχρι σήμερα ανάμεσα στον στρατάρχη Χαφτάρ που ελέγχει την ανατολική Λιβύη και την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Ο Μάζντι, ένας 36χρονος Λίβυος, δεν μετανιώνει που διαδήλωσε μέχρι την πτώση του καθεστώτος του συνταγματάρχη Μουάμαρ Καντάφι. Η επανάσταση «ήταν απαραίτητη και πιστεύω ακόμη σε αυτή».

Ήταν φοιτητής όταν στις 15 Φεβρουαρίου 2011 στη Βεγγάζη οι λιβυκές δυνάμεις πυροβόλησαν εναντίον των οικογενειών που ζητούσαν δικαιοσύνη για τους συγγενείς τους που σφαγιάσθηκαν το 1996 σε φυλακή πολιτικών κρατουμένων στην Τρίπολη.

«Η χώρα βρισκόταν σε κατάσταση σοκ», θυμάται. «Σε πολλές πόλεις» άνθρωποι «βγήκαν αυθόρμητα στους δρόμους σε ένδειξη αλληλεγγύης». «Στην αρχή της εξέγερσης δεν υπήρχε θέμα ανατροπής του καθεστώτος (…) θέλαμε απλώς περισσότερη ελευθερία, δικαιοσύνη και ελπίδα», εξηγεί.

«Παρακολουθούσαμε αυτό που συνέβαινε στην Τυνησία και την Αίγυπτο», συνεχίζει. «Ήταν λοιπόν η σειρά μας, η αλλαγή ήταν αναπόφευκτη, όμως (…) δε νομίζω ότι είχαμε αίσθηση του εύρους των ζημιών που είχε προκαλέσει το καθεστώς Καντάφι στα θεμέλια του κράτους».

Διαδηλωτές στην πλατεία «Tahrir» στην Αίγυπτο

Ακολούθησε η Συρία όπου στις 6 Μαρτίου μαθητές σε τοίχο ενός σχολείου έγραψαν «γιατρέ η σειρά σου», αναφερόμενοι στον πρόεδρο της χώρας Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος έχει σπουδάσει οφθαλμίατρος. Ο βασανισμός των μαθητών οδήγησε πολλούς νέους αρχικά σε ειρηνικές διαδηλώσεις που ζητούσαν δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο η βίαιη καταστολή από την κυβέρνηση, είχε σαν αποτέλεσμα να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος, στη δημιουργία θυλάκων του ISIS στην περιοχή και έναν ατελείωτο εμφύλιο πόλεμο που είχε σαν αποτέλεσμα 10 χρόνια μετά μία κατεστραμμένη χώρα και σχεδόν τον μισό πληθυσμό της χώρας να έχει εκτοπιστεί και να έχει δημιουργήσει τη μεγάλη προσφυγική κρίση στην Ευρώπη.

Ο πόλεμος στη Συρία έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 380.000 ανθρώπων και εκατομμύρια πρόσφυγες και εκτοπισμένους.

Δέκα χρόνια μετά ο Άσαντ είναι ο μόνος αυταρχικός ηγέτης της «Αραβικής Άνοιξης» που δεν έχει ανατραπεί. Ο πόλεμος, η οικονομική κρίση και οι κυρώσεις έχουν γονατίσει τη χώρα. Η αντιπολίτευση απέτυχε να παρουσιάσει ενωμένο μέτωπο και πλέον έχει σχεδόν εξαφανιστεί, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο για τον Σύρο πρόεδρο ενόψει των εκλογών του 2021.

Τέλος στην Υεμένη στις 27 Φεβρουαρίου του 2012, ο πρώτος πρόεδρος της χώρας, ο οποίος διατηρούσε τη συγκεκριμένη θέση από τις 22 Μαϊου του 1990, Αλί Αμνουλάχ Σαλέχ  παρέδωσε την ηγεσία στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του, Αμπνταρούχ Μανσούρ Χαντί, μετά από έναν χρόνο διαδηλώσεων, οι οποίες επίσης κατέληξαν σε βίαιες συγκρούσεις και σε εμφύλιο πόλεμο.

Τι συμβαίνει σήμερα στην Τυνησία

«Η επανάσταση μου έδειξε ότι όλα είναι δυνατά», λέει η Αμένι Γκιμάζ ήταν μόλις 18 ετών όταν συμμετείχε στην τεράστια διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Τύνιδα και η οποία οδήγησε στην ανατροπή του Ζιν αλ Αμπίντιν Μπεν Άλι στις 14 Ιανουαρίου 2011.

Με υψωμένη τη γροθιά, φωνάζοντας την οργή της κατά του αυταρχικού καθεστώτος, όπου κυριαρχούσε ο νεποτισμός και η διαφθορά, η Γκιμάζ ενσάρκωσε την ειρηνική επανάσταση της νεότητας, καθώς η φωτογραφία της βρέθηκε στην πρώτη σελίδα των εφημερίδων την ημέρα της φυγής του Μπεν Άλι.

«Δεν είχαμε κανένα σχέδιο για το μέλλον, όμως ήμασταν βέβαιοι για ένα πράγμα: όλα θα πήγαιναν καλύτερα», σχολιάζει η ίδια.

«Επρόκειτο για εκδίκηση, από τα 18 μου χρόνια είχα υποστεί παρενοχλήσεις, φυλακίσεις», εξηγεί ο αριστερός Τυνήσιος δικηγόρος Αμπντενασέρ Αουίνι, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν 40 ετών. Η φωτογραφία του να γιορτάζει τη φυγή του Μπεν Άλι αψηφώντας την απαγόρευση κυκλοφορίας δύο βήματα από το υπουργείο Εσωτερικών είχαν κάνει τότε τον γύρο του Διαδικτύου.

Σήμερα παραδέχεται ότι «απογοητεύθηκε».

Στην Τυνησία η ανεργία, ο πληθωρισμός και οι ανισότητες, που πυροδότησαν τη φωτιά το 2010, εξακολουθούν να καταστρέφουν τα όνειρα των νέων.

Όμως «υπάρχει πάντα ελπίδα. Ονειρευόμουν, σήμερα έχω επανέλθει στη λογική», επισημαίνει.

Η νεαρή Τυνησία Χουέιντα Ανουάρ τροφοδοτούσε την επανάσταση μέσω του διαδικτύου. Εκείνο τον Ιανουάριο του 2011 γνώριζε ότι την καταζητούσαν και έβγαινε από το σπίτι της με φόβο.

«Οι άνθρωποι πίστευαν ότι η φυγή του Μπεν Άλι θα διόρθωνε τα πράγματα, όμως χρειάζονται 20, 30 χρόνια», λέει. «Δεν είμαι βέβαιη ότι θα προλάβω να δω μια Τυνησία με μια πολιτική σκηνή άξια του ονόματος αυτού, όμως είμαι αισιόδοξη, δεν μπορεί να υπάρξει οπισθοχώρηση στην ελευθερία και τον πολιτικό πλουραλισμό».

«Όταν κοιτάμε την Αίγυπτο, όπου στην εξουσία επέστρεψε ένας αυταρχικός ηγέτης, βλέπουμε τον δρόμο που έχουμε κάνει», υπογραμμίζει.

Η Τυνησία είναι η μόνη χώρα της «Αραβικής Άνοιξης» που υιοθέτησε νέο Σύνταγμα και όπου διεξήχθησαν ελεύθερες εκλογές.

Οι Τυνήσιοι πλέον είναι ελεύθεροι να επιλέγουν τους ηγέτες τους και μπορούν να επικρίνουν δημοσίως το κράτος. Όμως μετά το χάος που ακολούθησε, πολλοί άνθρωποι σκέφτονται τα γεγονότα του 2010 και εκφράζουν λύπη που τα όνειρά τους δεν πραγματοποιήθηκαν.

«Κάτι πήγε στραβά στην επανάσταση», δήλωσε ο Άτια Ατμούνι, συνταξιούχος καθηγητής Φιλοσοφίας που συμμετείχε στην οργάνωση των διαδηλώσεων μετά τον θάνατο του Μπουαζίζι.

Αν και ο δρόμος της Τυνησίας προς τη δημοκρατία ήταν πιο ομαλός, η κατάσταση της οικονομίας της έχει επιδεινωθεί και οι πολιτικοί της ηγέτες έχουν παραλύσει.

Οι εκλογές που διεξήχθησαν πέρυσι οδήγησαν στον σχηματισμό ενός κατακερματισμένου κοινοβουλίου, ανίκανου να προσφέρει σταθερή διακυβέρνηση, με τα κόμματα να φιλονικούν για τα υπουργεία και να αναβάλλουν τις σημαντικές αποφάσεις.

Ολοένα και περισσότεροι Τυνήσιοι προσπαθούν να φύγουν παράτυπα από τη χώρα, ενώ η τζιχάντ προσελκύει ολοένα και περισσότερους άνεργους νέους.

Τοίχος σε δρόμο της Τυνησίας, όπου αναφέρει δεν θα τα παρατήσουμε

«Υπάρχει μια ρήξη μεταξύ των πολιτικών και των πολιτών τώρα διότι το σύστημα δεν μπορεί να κατανοήσει τα αιτήματα του δρόμου», σχολίασε ο Ατμούνι.

Τις τελευταίες εβδομάδες στις πιο φτωχές, νότιες πόλεις της Τυνησίας, έχουν ξεσπάσει διαδηλώσεις με τους πολίτες να διαμαρτύρονται για την ανεργία, τις ελλιπείς κρατικές υπηρεσίες, την ανισότητα και τις ελλείψεις.

Δυσκολεύονται να αγοράσουν αρκετό αέριο για να μαγειρέψουν, μια ακόμη ένδειξη των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι καθημερινοί άνθρωποι σε μια χώρα όπου η οικονομία παραμένει στάσιμη, εξοργίζοντας τους πολίτες.

Κοντά στη Σίντι Μπουζίντ την προηγούμενη εβδομάδα πλήθος ανθρώπων τοποθέτησαν μεγάλες πέτρες κατά μήκος του οδοστρώματος, κλείνοντας έναν κεντρικό δρόμο. Ήθελαν να πάρουν τις φιάλες αερίου που μετέφεραν φορτηγά προς την πόλη.

Υπάρχει έλλειψη φιαλών αερίου για μαγείρεμα τον τελευταίο καρό, αφού οι κάτοικοι της περιοχής όπου βρίσκεται το κρατικό εργοστάσιο το έχουν αποκλείσει εδώ και εβδομάδες διαμαρτυρόμενοι για την ανεργία.

Έξω από το βασικό κατάστημα πώλησης φιαλών αερίου στη Σίντι Μπουζίντ τρία οχήματα της αστυνομίας έχουν τοποθετηθεί έξω από την πύλη για να φρουρούν το κτήριο, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι κάνουν ουρά έξω περιμένοντας να αγοράσουν αέριο για μαγείρεμα.

Μια γυναίκα που βρίσκεται μπροστά στην ουρά δήλωσε ότι το αέριο της έχει τελειώσει εδώ και τρεις ημέρες και έκτοτε η οικογένειά της τρώει μόνο κρύο φαγητό. Περίμενε στην ουρά επί εξήμισι ώρες.

Η αστυνομικός που κατέσχεσε το καρότσι του Μπουαζίζι πριν δέκα χρόνια κάνει ακόμη περιπολία στους ίδιους δρόμους, διώχνοντας τους παράνομους πωλητές.

Ο Ατμούνι πιστεύει ότι η λύση είναι νέες διαμαρτυρίες. Μαζικές εξεγέρσεις στην Αλγερία και στο Σουδάν εκδίωξαν τους ηγέτες των χωρών αυτών μόλις πριν από ένα χρόνο. «Είμαι πεπεισμένος ότι η επανάσταση είναι συνεχής», υποστηρίζει. «Φέτος η οργή είναι μεγαλύτερη απ’ ό,τι στο παρελθόν».

Όμως το όνειρο των εξεγερμένων δεν έχει τελειώσει για όλους.

Ο Αμπού Χάμζα, καθηγητής στη Ντεράα, πιστεύει ακόμη ότι «τα πράγματα δεν μπορούν να μείνουν έτσι. Όταν πεινάς, δεν φοβάσαι πια», τονίζει.

Σίντι Μπουζίντ: Διαδηλώσεις και κανένας πανηγυρισμός στη 10η επέτειο

Μ’ ένα από τα συνθήματα της «Αραβικής Άνοιξης», εκατοντάδες άτομα βγήκαν στους δρόμους της Σίντι Μπουζίντ, για τη 10η επέτειο από το θάνατο του Μοχάμεντ Μπουαζίζι, φωνάζοντας «η εργασία είναι κάτι σωστό, είστε μία συμμορία από κλέφτες».

Η ιστορική μέρα της 10ης επετείου αντί για μέρα χαράς μετατράπηκε σε μία έκρηξη οργής. Ο δικηγόρος Φαρούκ Αλ-Τζαζίρι, δήλωσε: «Το ίδιο αίσθημα οργής ανανεώνεται χρόνο με το χρόνο. Η κατάσταση των ανθρώπων γίνεται χειρότερη εδώ και 10 χρόνια».

Η οργή του κόσμου έχει στραφεί πλέον προς το πολιτικό σύστημα, με τους πολιτικούς συχνά ν’ αποδοκιμάζονται, ενώ και ο πρόεδρος Καΐς Σαγιέντ είχε ανακοινώσει ότι δεν θα μεταβεί στην πόλη για τη 10η επέτειο από την επανάσταση.

Τι πιστεύει ο κόσμος για την «Αραβική Άνοιξη»

Σύμφωνα με μία δημοσκόπηση που διεξήγαγε ο Guardian η πλειονότητα των κατοίκων σε οκτώ χώρες του αραβικού κόσμου, θεωρεί ότι σήμερα, μία δεκαετία μετά οι ανισότητες έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ και οι συνθήκες ζωής είναι χειρότερες σε σχέση με πριν από 10 χρόνια. Επιπλέον οι συνέπειες της «Αραβικής Άνοιξης» εξακολουθούν να φαίνονται ακόμα και σήμερα αφού το 2019 ανατράπηκε ο πρώην δικτάτορας του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ, ενώ ογκώδεις διαδηλώσεις έλαβαν χώρα σε Λίβανο, Αλγερία και Ιράκ.

Πάντως τ’ αποτελέσματα από τη δημοσκόπηση στην οποία συμμετείχαν 5.275 άνθρωποι δείχνουν ότι η έλλειψη ελπίδας και τα αυταρχικά καθεστώτα των συγκεκριμένων περιοχών που ήταν οι βασικοί λόγοι ώστε να ξεκινήσει το συγκεκριμένο κίνημα έχουν οξυνθεί, παρόλο που οι περισσότεροι δεν μετανιώνουν για τη συμμετοχή τους στις διαδηλώσεις, με εξαίρεση χώρες που επλήγησαν ή μαστίζονται ακόμα από εμφύλιες συγκρούσεις ή παρέμβαση τρίτων χωρών, στις οποίες το συγκριμένο ποσοστό πέφτει κάτω από το 50%.

Συγκεκριμένα στο Σουδάν, την Τυνησία και την Αλγερία ο κόσμος δεν μετανιώνει για την «Αραβική Άνοιξη» σε ποσοστό 59%, στο Ιράκ και στην Αίγυπτο, το συγκεκριμένο ποσοστό ανέρχεται σε 57%, ενώ πέφτει κάτω από το 50% στη Λιβύη όπου δεν μετανιώνει το 37%. Τέλος στη Συρία και στην Υεμένη το  ποσοστό είναι 27% και 26% αντίστοιχα.

Αποτελέσματα της δημοσκόπησης του Guardian

Η κατάσταση είναι χειρότερη σε σχέση με πριν από 10 χρόνια

Όπως ήταν αναμενόμενο στις χώρες όπου λαμβάνουν χώρα εμφύλιοι πόλεμοι και παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων είναι και οι περιοχές όπου ο κόσμος πιστεύει πως η κατάσταση είναι χειρότερη σε σχέση με πριν από 10 χρόνια.

Πάντως και στις οκτώ χώρες στις οποίες διεξήχθη η έρευνα το ποσοστό των ανθρώπων που θεωρεί ότι ζωή βελτιώθηκε προς το καλύτερο δεν ξεπέρασε το 30%. Τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίζονται πάλι στη Συρία και στην Υεμένη, όπου μόνο το 13% και το 14% πιστεύει κάτι τέτοιο, ακολουθεί το Ιράκ με 18%, η Λιβύη με 20%, το Σουδάν και η Αίγυπτος με 23%. Στο 24% βρίσκεται η Αλγερία, ενώ πρώτη με ποσοστό 27% είναι η Τυνησία, η οποία από πολλούς θεωρείται ως το «success story» που προήλθε από την «Αραβική Άνοιξη».

Αποτελέσματα της δημοσκόπησης του Guardian

Σε κάποιες χώρες ιδιαίτερο ρόλο για τις απαντήσεις παίζει η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκουν όσοι συμμετείχαν, καθώς ιδιαίτερα οι νέοι έχουν λιγότερες μνήμες από το παρελθόν και είναι αυτοί που είναι λιγότερο αρνητικοί στις αλλαγές.

Οι Αλγερινοί ηλικίας 18-24 ετών, όπως και οι αντίστοιχοι σε Τυνησία, Αίγυπτο και Ιράκ ήταν αυτοί που απάντησαν σε μεγαλύτερο ποσοστό ότι δεν μετάνιωσαν για τις μαζικές διαδηλώσεις.

Γενικά οι γονείς τους ήταν πιο απαισιόδοξοι, με τις πλειοψηφίες και στις οκτώ χώρες πάντως να συμφωνούν ότι τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα αντιμετωπίζουν ένα πιο δυσοίωνο μέλλον σε σχέση με την εποχή προ της «Αραβικής Άνοιξης».

Πρώτες σ’ αυτό το ερώτημα έρχονται η Υεμένη και η Συρία, καθώς αυτοί που πιστεύουν ότι το μέλλον των παιδιών σήμερα είναι χειρότερο ή παραμένει αμετάβλητο ανέρχονται σε 95% και 94% αντίστοιχα και ακολουθούν το Ιράκ και η Συρία με 91% και 87%. Στο Σουδάν το 82% πιστεύει σ’ ένα χειρότερο ή αμετάβλητο μέλλον για τα παιδιά σήμερα σε σχέση με τα χρόνια πριν την επανάσταση, με το συγκεκριμένο ποσοστό στην Τυνησία να είναι στο 78%. Ακολουθεί η Αίγυπτος με 74%, όπου έχει πολύ υψηλό ποσοστό σ’ αυτούς που πιστεύουν ότι η κατάσταση έχει μείνει η ίδια, το οποίο ανέρχεται σε 33%. Τέλος επτά στους 10 Αλγερινούς βλέπει το ίδιο ή χειρότερο μέλλον για τα παιδιά του.

Αποτελέσματα της δημοσκόπησης του Guardian

Πάντως ακόμα και στην περίπτωση της Τυνησίας, όπου οι δημοκρατικοί θεσμοί έχουν αντέξει, υπάρχει μεγάλη διάψευση των προσδοκιών.

Υπάρχει σημαντική αλλαγή στα δικαιώματα των πολιτών, αφού το 86% των Τυνήσιων πιστεύει ότι πλέον είναι πιο εύκολο ν’ ασκήσεις κριτική στην κυβέρνηση και το 50% πιστεύει ότι πλέον είναι πιο δύσκολο να υπάρξουν παράνομες συλλήψεις.

Η πεποίθηση ότι μία μικρή ελίτ πλούτιζε σε βάρος της πλειοψηφίας είχε συμβάλει για να φτάσουμε στην επανάσταση. Σύμφωνα με την έρευνα οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι ανισότητες έχουν αυξηθεί.

Πρώτοι στο συγκεκριμένο σημείο είναι οι Σύροι με 92%, όπου προσθέτοντας και όσους πιστεύουν ότι δεν υπήρξε κάποια αλλαγή το ποσοστό φτάνει στο 96%, ενώ ακολουθούν οι ερωτηθέντες από την Υεμένη και την Αίγυπτο με 84% και 68% αντίστοιχα. Μάλιστα στην Αίγυπτο αν προσθέσουμε το ποσοστό όσων πιστεύουν πως η κατάσταση έχει μείνει η ίδια, το ποσοστό εκτοξεύεται στο 89% και στην Υεμένη το αντίστοιχο ανέρχεται σε 86%.

Στη Λιβύη αυτοί που πιστεύουν ότι οι κοινωνικές ανισότητες έχουν οξυνθεί, ανέρχονται στο 59% και συμψηφίζοντας και το ποσοστό όσων δεν βλέπουν κάποια αλλαγή, αυτό φτάνει στο 80%, ενώ στο Σουδάν το αντίστοιχο ποσοστό είναι 56% και μετά τον συμψηφισμό φτάνει στο 77%. Στην Τυνησία το 50% των ερωτηθέντων βλέπει την κατάσταση χειρότερη, με το 23% να πιστεύει ότι δεν έχει αλλάξει κάτι. Στο Ιράκ το 47% πιστεύει ότι οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών αυξήθηκαν, ενώ αν προστεθεί το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη, φτάνουμε στο 82%. Τέλος επτά στους δέκα Αλγερινούς συμφωνούν σ’ αυτό και το 42% να θεωρεί ότι τα πράγματα είναι χειρότερα.

Αποτελέσματα της δημοσκόπησης του Guardian

Πηγές: Reuters, ΑΠΕ - ΜΠΕ, Al Jazeera, Guardian, Middleeastmonitor


Google NewsΑκολουθήστε το reader.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.