Τα πάνω κάτω αναμένεται να φέρει η κυβέρνηση στον χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς τόσο το υπουργείο Εσωτερικών όσο και η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα όσον αφορά την ριζική αλλαγή του Καλλικράτη. Η εναλλακτική πρόταση θα πρέπει να συνίσταται στην ανατροπή του συγκεντρωτικού μοντέλου διοίκησης της χώρας και τη θέσπιση ενός πλαισίου που θα οδηγήσει σε μια ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, πόρων και εξουσιών και, συνεπώς, σε μια ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση, αναφέρουν πηγές του κυβερνώντος κόμματος.

Σε πρόσφατη συνεδρίασή της, η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ συζήτησε την αναγκαιότητα μεταρρύθμισης του νομοθετικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη χώρα μας, στο πλαίσιο ενός Τριετούς Προγράμματος για την αναβάθμισή της. Το πλαίσιο, όπως αναφέρουν πηγές της Κουμουνδούρου, πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη δομή και τη λειτουργία των περιφερειών, των δήμων, τον εκλογικό νόμο των αυτοδιοικητικών εκλογών, αλλά και ευρύτερες μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον εκλογικό νόμο των κοινοβουλευτικών εκλογών και τη συνταγματική αναθεώρηση.

Κομβικό σημείο για τη διοικητική μεταρρύθμιση είναι βεβαίως το πλαίσιο του «Καλλικράτη», το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταψηφίσει στη Βουλή. Το μείζον ζήτημα σχετικά με  τον «Καλλικράτη», όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, δεν είναι η χωροθέτηση των δήμων αλλά το θεσμικό του πλαίσιο, το οποίο δεν είναι λειτουργικό. 

Η εναλλακτική πρόταση θα πρέπει να συνίσταται στην ανατροπή του συγκεντρωτικού μοντέλου διοίκησης της χώρας και τη θέσπιση ενός πλαισίου που θα οδηγήσει σε μια ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, πόρων και  εξουσιών και, συνεπώς, σε μια ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση. Επιπλέον, στο πλαίσιο αυτό θα τίθενται ζητήματα ενδοδημοτικά και ενδοπεριφερειακά, με σκοπό την ενίσχυση των Τοπικών Συμβουλίων και την ουσιαστική τους παρουσία.  Το ζητούμενο είναι η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσω της ανατροπής του συγκεντρωτικού μοντέλου που ισχύει σήμερα, στο οποίο όλες οι εξουσίες είναι συγκεντρωμένες στα πρόσωπα των περιφερειαρχών και των δημάρχων,  καθώς και τη ενίσχυση της λαϊκής συμμετοχής. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην εμπλοκή των θεσμών της Τ.Α. στις δομές της κοινωνικής οικονομίας.  

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εσωτερικών, ο Παν. Κουρουμπλής είναι έτοιμος να παρουσιάσει σύντομα στο υπουργικό συμβούλιο το σχέδιο νόμου για την τοπική αυτοδιοίκηση με την επαναθεσμοθέτηση του Καλλικράτη, νέες λειτουργίες αμεσοδημοκρατικές αλλά και μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων στους ΟΤΑ. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν μέλη του Τμήματος Αυτοδιοίκησης του ΣΥΡΙΖΑ, εντός των θεσμικών αλλαγών περιλαμβάνεται ακόμη και η αύξηση του αριθμού των δήμων κατά μερικές δεκάδες (αναφέροντας τον αριθμό 380, δηλαδή, 65 παραπάνω από τους 325 που είναι σήμερα) χωρίς να αποκλείουν να επανέλθουμε ακόμη και στο προ Καλλικράτη μοντέλο των 1000 δήμων!