News
LIVE: ΑΝΑΝΕΩΘΗΚΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ

Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;

Η επαγγελματίας τραγουδιστρια της όπερας, Αγγελική Βαρδάκα αφηγείται την ιστορία της.

Σε μία Ελλάδα που εξακολουθεί -ίσως δικαιολογημένα- να διακατέχεται από το δημοσιοϋπαλληλίστικο κατοχικό σύνδρομο της σταθερής «δουλίτσας», του έτοιμου διευθυντή και των παιδιών που τρώει νυχθημερόν αχόρταγα στην καθισιά της, είναι απορίας άξιο ποια θεωρούνται σήμερα βιώσιμα επαγγέλματα. Το «μάθε τέχνη κι άστηνε» από motto του πολυτεχνίτη κι ερημοσπίτη τείνει να γίνει χρυσός κανόνας του μέσου εργαζόμενου των 500 ευρώ που σήμερα είναι αύριο δεν είναι, μένει με την οικογένειά του και κάνει δύο-τρεις δουλειές για να τα βγάλει πέρα. Άρα, τι γίνεται με τους πραγματικούς καλλιτέχνες και μάλιστα σε ένα πολύ εξειδικευμένο αντικείμενο, που σαν βγουν στον πηγαιμό για την Ιθάκη, είναι πιο πιθανό, περισσότερο από ποτέ μάλιστα να γυρίσουν πίσω; Για εκείνους που έτσι κι αλλιώς ο τομέας τους φάνταζε πάντα πιο... ακριβοθώρητος και απλησίαστος εξ ορισμού, προφανώς και οι καταστάσεις που βιώνουν είναι σαφέστερα πιο δύσκολες. 

Είχα πάντα για παράδειγμα την απορία να μάθω πως μπορεί να επιβιώνει μία σοπράνο στην χώρα όπου ο μέσος Έλληνας αν δε βγει στα μπουζούκια, έστω και δύο ημέρες σε σχέση με το παλιό πενθήμερο, δε διασκέδασε ποτέ; Όταν συνάντησα λοιπόν, την επαγγελματία τραγουδίστρια όπερας, Αγγελική Βαρδάκα, την βομβάρδισα με ένα σωρό σχετικές ερωτήσεις, πρακτικές και μη, που ευτυχώς όμως είχε όλη την καλή διάθεση να μου απαντήσει. 

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά. Τι είδους σπουδές - πορεία πρέπει κάποιος να ακολουθήσει για γίνει επαγγελματίας τραγουδιστής όπερας;
Ό,τι κι αν σπουδάσεις, δεν είναι σίγουρο ότι θα γίνεις επαγγελματίας τραγουδιστής. Προσωπικά σπούδασα Διοίκηση Επιχειρήσεων στην Πάτρα και ύστερα συνέχισα τις μουσικές μου σπουδές, στο τμήμα Μονωδίας στο Ωδείο Αθηνών υπό την καθοδήγηση της δασκάλας μου Χαράς Σαβίνο, οραματιζόμενη τον εαυτό μου πια ως επαγγελματία τραγουδίστρια της όπερας. Όμως, τα 4 ή 5 χρόνια σπουδών σε ένα ωδείο δεν εξασφαλίζουν σίγουρη πορεία. Πέρα από το ταλέντο, χρειάζονται τουλάχιστον 9 χρόνια σκληρής «προπόνησης» τόσο φωνητικής όσο και σωματικής έχοντας δίπλα δασκάλους προσηλωμένους στο δικό σου μέλλον. Οφείλεις να γνωρίζεις τουλάχιστον ιταλικά, γερμανικά και γαλλικά καθώς πρέπει να υπηρετείς το κείμενο και χρειάζεται πλήρης πνευματική αφοσίωση. Έτσι λοιπόν, έχοντας διασφαλίσει το τραγουδιστικό τεχνικό κομμάτι, ξεκινά το πιο συναρπαστικό ταξίδι του να δημιουργείς κάθε φορά εκ νέου μουσική. Οι γνωριμίες χρειάζονται πάντα απλά η προσωπική μου άποψη είναι ότι κατακτιούνται σιγά σιγά μέσα από την πορεία και την εκτίμηση των άλλων για αυτό που κάνεις, καθότι δεν προέρχομαι από μουσική οικογένεια.

Πώς και γιατί επέλεξες αυτό το επάγγελμα;
Από μικρή ο πατέρας μου με πήγαινε στην Όπερα και ακούγαμε στο σπίτι κλασσική μουσική. Πάντα τραγουδούσα και ήμουν και μέλος της παιδικής χορωδίας της ΕΡΤ. Θυμάμαι ήμουν στο δημοτικό όταν είχα κλειστεί στο υπόγειο του σπιτιού και τραγουδούσα καθώς έπαιζε ο δίσκος με την άρια της Βασίλισσας της Νύχτας από την όπερα Μαγικός Αυλός του Μότσαρτ. Έπειτα έχασα τον μουσικό μου προσανατολισμό, αφού έπρεπε να σπουδάσω, αλλά παράλληλα έκανα μαθήματα φωνητικής σαν χόμπι και ήμουν και μέλος μιας εναλλακτικής μπάντας (Deadbeat Escapement). Η απόφαση πάρθηκε το καλοκαίρι που δούλευα ως marketing trainee σε μια εταιρεία. Ήμουν πραγματικά δυστυχισμένη ενώ όταν τραγουδούσα ένιωθα απέραντη αγαλλίαση. Κάπως έτσι τα παράτησα και στράφηκα στη μουσική.

Στην πράξη, τα βγάζεις πέρα όμως; Είναι βιώσιμο ώστε να μην ασχολείσαι με κάτι άλλο παράλληλα;
Όχι, δεν είναι. Οι υπάρχουσες εναλλακτικές είναι είτε να είσαι ελεύθερος επαγγελματίας είτε μέλος χορωδίας είτε καθηγητής μονωδίας. Όλοι όσοι θέλουμε να εργαστούμε ως λυρικοί τραγουδιστές το μέλλον μας είναι στο εξωτερικό με τις εκάστοτε δυσκολίες φυσικά. Προσωπικά, δεν ασχολούμαι με κάτι άλλο, επειδή βρίσκομαι στα πρώτα μου βήματα και πρέπει να είμαι πλήρως εστιασμένη στους στόχους μου. Θα έλεγα πως χωρίς υπερβολή απαιτεί  24ώρη απασχόληση. Χωρίς την στήριξη της οικογένειάς μου αυτό θα ήταν ανέφικτο. Είμαι βέβαια και πολύ τυχερή γιατί με το που πήρα το δίπλωμά μου αμέσως μετά μπήκα στο Όπερα Στούντιο της Λυρικής Σκηνής για νέους καλλιτέχνες.

Οι αμοιβές σας πού κυμαίνονται και ποια κριτήρια τις καθορίζουν; 
Υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις στις αμοιβές. Μπορεί να είναι χαμηλές (έως καθόλου) αλλά και υψηλές (πχ 1500 ευρώ) ανάλογα με το επίπεδο που βρίσκεται κανείς, αλλά και με το ποια θέατρα συνεργάζεται ή ας πούμε από το αν ο σολίστ είναι μόνιμος στο θέατρο. Συχνά πάντως οι νέοι, για να μπορέσουν να «χτίσουν» το όνομά τους, συμμετέχουν στις παραστάσεις χωρίς να πληρώνονται.

Έχεις εικόνα της κατάστασης στο επάγγελμά σου προ κρίσης, και αν ναι, πως διαμορφώθηκε μετά την άφιξή της;
Εγώ δυστυχώς θα έλεγα ότι ανήκω στα παιδιά της κρίσης. Πριν την κρίση υποθέτω πως οι αμοιβές ήταν διπλάσιες σχεδόν όπως και σε όλα τα επαγγέλματα. Αυτό στο μεταξύ, δεν σημαίνει ότι οι σημερινές αμοιβές ανταποκρίνονται στην αξία της δουλειάς των μουσικών ευρύτερα.

Από την όπερα « Ιδομενέας» του Μότσαρτ, στην Εναλλακτική Σκηνή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, Φωτό: Δημήτρης Σακαλάκης

Στο εξωτερικό τι ισχύει;
Τα πράγματα στο εξωτερικό ειδικότερα στη Γερμανία είναι σαφώς καλύτερα παρά την παγκόσμια κρίση. Η Γερμανία για παράδειγμα, διαθέτει 60 κύρια θέατρα και ακόμα περισσότερα μικρότερης κλίμακας. Βέβαια, ο ανταγωνισμός είναι πολύ μεγάλος αφού εκεί πηγαίνουν τραγουδιστές από όλον τον κόσμο. Οι διαφορές με την Ελλάδα είναι πάρα πολλές αν σκεφτεί κανείς ότι η κλασική μουσική εντάσσεται στην κουλτούρα των Γερμανών, Αυστριακών και όχι μόνο.

Από την μέχρι τώρα εμπειρία σου, πού εντοπίζονται οι περισσότερες δυσκολίες στους επαγγελματίες του κλάδου σου; Αξιοκρατία υπάρχει ή καλύτερα να μη συνεχίσω;
Οι δυσκολίες είναι περισσότερες από τις ευκολίες θα έλεγα, ειδικά όσον αφορά στο οικονομικό που προανέφερα αλλά αυτό που με κρατά είναι η αγάπη μου για αυτό που κάνω. Μου αρέσουν οι προκλήσεις που με κάνει να υπερβαίνω η μουσική. Όσο για την αξιοκρατία... Δεν ξέρω αν πρέπει να στρουθοκαμηλίσω σε αυτήν την ερώτηση. Πάντως. θέλω να πιστεύω πως πάει μπροστά και όποιος το αξίζει

Περίγραψέ μου μία τυπική εργάσιμη ημέρα για σένα στην Αθήνα, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών σου καθηκόντων.
Από την τελευταία μου εμπειρία στην παράσταση «Ιδομενέας» θα έλεγα πως οι εργάσιμες ώρες είναι γύρω στις 6 κάθε μέρα μαζί και με τα Σάββατα. Δεν υπάρχει μια τυπική μέρα. Μπορεί την μία μέρα να είσαι στο θέατρο 8-9 ώρες και την άλλη να είσαι στο σπίτι και να μελετάς 3 ώρες. Εγώ προσωπικά νοητικά διαβάζω μέχρι και στον ύπνο μου. 

Υπάρχει επαγγελματικό «ταβάνι» για μία σοπράνο στην Ελλάδα; Πόσος «χώρος» υπάρχει για εσάς εδώ;
Το επαγγελματικό «ταβάνι» στην Ελλάδα είναι να είσαι σολίστ της Λυρικής Σκηνής τραγουδώντας τους μεγάλους ρόλους του ρεπερτορίου. Συνταγή επιτυχίας είναι η αφοσίωση, η σκληρή δουλειά, και ο παράγων τύχη είναι σημαντικός.

Τι πιστεύεις ότι έχει στο μυαλό του κάποιος όταν του λες τι δουλειά κάνεις; 
Όσοι με γνωρίζουν πολύ καλά ξέρουν τις δυσκολίες και τις θυσίες. Συχνά σκέφτομαι πως είμαστε σαν τους επαγγελματίες αθλητές. Όταν λέω με τι ασχολούμαι συνήθως με κοιτούν με δέος και περιέργεια, νιώθω κάπως άβολα, είναι δύσκολο να το περιγράψω. Υπάρχουν πολλοί που ενδιαφέρονται για το αντικείμενο και μου κάνουν ερωτήσεις και άλλοι δεν δίνουν κάποια ιδιαίτερη βάση. 

Τι σε ρωτάνε συνήθως;
Δε θυμάμαι να έχω δεχτεί κάποια περίεργη ερώτηση. Αυτό που εισπράττω πάντως, είναι ότι ίσως ο κόσμος το θεωρεί ευκολότερο από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. 

Από την όπερα « Ιδομενέας» του Μότσαρτ, στην Εναλλακτική Σκηνή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, Φωτό: Δημήτρης Σακαλάκης

Πόσο εξοικειωμένος είναι ο μέσος Έλληνας με την κλασσική μουσική;
Η μουσική και το τραγούδι είναι μέσα στην κουλτούρα μας. Η κλασσική μουσική, θα έλεγα πως όχι. Όμως, διακρίνω τα τελευταία χρόνια μια κλίση του κόσμου προς την όπερα ειδικότερα τώρα που έχει χτιστεί και το νέο σπίτι της Λυρικής Σκηνής. Δεν πειράζει που δεν έχουμε κλασσική κουλτούρα. Η μουσική για μένα είναι μία και ο κάθε ένας από εμάς έχει τα γούστα του και ψυχαγωγείται διαφορετικά. Δεν χρειάζεται να είμαστε όλοι ίδιοι και να έχουμε τα ίδια γούστα. Θα ήταν βαρετή έτσι η ζωή. Προσωπικά, η κλασική μουσική και η όπερα με έκαναν καλύτερο άνθρωπο, ας βρούμε λοιπόν όλοι μας κάτι που μας κάνει καλύτερους, ακόμα κι αν αυτό δεν είναι η κλασική μουσική.

Ποια είναι τα επαγγελματικά σου πρότυπα;
Δεν χρειάζεται να αναφερθώ στην Μαρία Κάλλας, είναι για μένα κάτι παραπάνω από πρότυπο. Θαυμάζω τόσους πολλούς τραγουδιστές, ο καθένας από αυτούς έχει αφήσει το στίγμα του αλλά θα επιλέξω την Anja Harteros και την Μirella Devia που ακούω αυτή την περίοδο.

Το επάγγελμα μιας σοπράνο, μιας λυρικής τραγουδίστριας έχει ημερομηνία λήξης; Και αν ναι, γιατί;
Υπάρχει ημερομηνία λήξης, αυτό βέβαια εξαρτάται και από την τραγουδιστική πορεία που έχει επιλέξει ο κάθε τραγουδιστής. Πολλές φορές οι νεότεροι τραγουδιστές λαχταράμε να τραγουδήσουμε ρεπερτόριο, δύσκολο για να το αντέξει ένα όχι τόσο καλά προπονημένο σώμα και ένας μη προπονημένος λαιμός και έτσι πολλές φορές προκαλείται φθορά στις φωνητικές χορδές. «Η φωνή είναι ένα ζυμάρι, χρειάζεται πλάσιμο αρκετό, χρόνο να ξεκουραστεί έτσι ώστε να της δώσεις μετέπειτα το σχήμα που θες».


*Η Αγγελική Βαρδάκα, είναι μέλος του Όπερα Στούντιο της Λυρικής Σκηνής για νέους καλλιτέχνες, ενώ ξεχώρισε μέσα από τον ρόλο της Ηλέκτρας στην όπερα «Ιδομενέας» του Μότσαρτ, όπως παρουσιάστηκε στην Εναλλακτική Σκηνή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στις 4&6 Φεβρουαρίου.

 

Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;
Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;
Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;
Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;
Πώς ζει μία σοπράνο στην Αθήνα του 2018;

Google NewsΑκολουθήστε το reader.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.