Κοινωνία
LIVE: ΑΝΑΝΕΩΘΗΚΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ

Σεσίλια Βίκστρομ: Να μην γίνουν Ελλάδα και Ιταλία μόνιμοι τόποι φιλοξενίας μεταναστών

Βρυξέλλες, Μαρία Βασιλείου

Η αναθεώρηση της Συνθήκης του Δουβλίνου με στόχο να εξασφαλίζει έναν δίκαιο και αλληλέγγυο καταμερισμό των αιτούντων ασύλου ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και να αποτρέπει να σηκώνουν το βάρος χώρες, όπως είναι η Ελλάδα και η Ιταλία, αποτελεί κύριο μέλημα της Σουηδής ευρωβουλευτού Σεσίλια Βίκστρομ.

Ως κύρια διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Δουβλίνου δηλώνει «έτοιμη να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις» με την Κομισιόν και το αρμόδιο συμβούλιο υπουργών της ΕΕ βάσει της προτάσεως, που ενέκρινε στα μέσα Νοεμβρίου η ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Όμως, προβλέπει ότι οι διαπραγματεύσεις θα είναι δύσκολες, λαμβάνοντας υπόψη την σχετική πρόταση, την οποία κατέθεσε μόλις πριν μία εβδομάδα η προεδρευομένη της ΕΕ Εσθονία.  

Πρόσφατα, η Βίκστρομ συνομίλησε με τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα στην Αθήνα για το ζήτημα του Δουβλίνου. Στα μέσα Δεκεμβρίου θα βρεθεί πάλι στην Ελλάδα, αυτή τη φορά στο σπίτι, που απέκτησε πρόσφατα, στο Πήλιο. Η συζήτησή μας έγινε στα αγγλικά, αλλά έκλεισε στα ελληνικά. «Είμαι σχεδόν ελληνίδα. Έχω σπίτι, ΑΦΜ, τραπεζικό λογαριασμό και πολλούς φίλους» είπε η Σουηδή ευρωβουλευτής με αρκετή άνεση στα ελληνικά. «Την επόμενη φορά θα κάνω προσπάθεια να μιλήσουμε μόνο Ελληνικά».

Έχει γίνει πολύς λόγος για την ανάγκη να μεταρρυθμιστεί η Συνθήκη του Δουβλίνου, όμως, καταγράφεται σοβαρή καθυστέρηση στην προώθηση συγκεκριμένων αποφάσεων παρότι υπάρχει σχετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δική του πρόταση.

Η πρόταση μου είχε υιοθετηθεί από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, αλλά τα ξενοφοβικά και άκρως δεξιά κόμματα σε συνεργασία με εκπροσώπους από τα κράτη Βίζεγκραντ προσπάθησαν να την παγώσουν. Συγκεντρώνοντας 88 υπογραφές, η πρόταση αναγκαστικά θα έπρεπε να ψηφιστεί στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου εγκρίθηκε τελικά από ευρεία πλειοψηφία και συγκεκριμένα από τα δύο τρίτα των ευρωβουλευτών. Αντί να παγώσει υπερψηφίστηκε και η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών μας έδωσε ‘εντολή’ να ξεκινήσουμε συνομιλίες με το Συμβούλιο μόλις τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφωνήσουν στη δική τους διαπραγματευτική θέση.

Η Κομισιόν έχει ήδη προχωρήσει σε προτάσεις για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Δουβλίνου. Γιατί θεωρείτε καταλληλότερη τη δική σας πρόταση;

Σύμφωνα με τη δική μας πρόταση οι πρώτες χώρες άφιξης των μεταναστών δεν θα είναι πλέον αυτόματα υπεύθυνες για τους αιτούντες άσυλο. Αντίθετα, οι αιτούντες άσυλο πρέπει να μοιράζονται μεταξύ όλων των χωρών της ΕΕ και η μετεγκατάστασή τους να γίνεται γρήγορα και αυτόματα σε άλλη χώρα της ΕΕ βάσει ενός σταθερού τρόπου κατανομής, αμέσως μόλις γίνει η καταγραφή τους. Έτσι, δεν θα επιβαρύνονται με δυσανάλογο μερίδιο οι χώρες εισόδου, ενώ τα κράτη μέλη που δεν τηρούν τους κανόνες θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο να μειωθεί η πρόσβασή τους στα κονδύλια της ΕΕ.

Σε ποια σημεία, λοιπόν, διαφέρει η δική σας πρόταση;

Η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου εμφανίζει αρκετές βελτιώσεις σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά στην ασφάλεια, στις πρακτικές διαστάσεις της διαχείρισης, αλλά κυρίως η βασική παράμετρος της δικής μας πρότασης είναι η αρχή της αλληλεγγύης βάσει της οποίας κάθε κράτος μέλος θα μοιράζεται το βάρος του μεταναστευτικού. Διαμορφώνοντας την πρόταση, προσπάθησα να αμβλύνω το βάρος, που επωμίζονται οι χώρες, οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εισόδου των μεταναστών. Δεν μπορώ να φανταστώ χώρες, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, και αργότερα κάποιες άλλες, όπως η Βουλγαρία για παράδειγμα, να μετατραπούν σε μόνιμους χώρους φιλοξενίας μεταναστών. Το βάρος αυτό θα πρέπει να το επωμιστούμε όλες οι ευρωπαϊκές χώρες. Μία ακόμη διαφορά σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής είναι ότι αυτή του Ευρωκοινοβουλίου δεν θέτει όρια στον μηχανισμό μετεγκατάστασης, ο οποίος θα πρέπει να «τρέχει» ανά πάσα στιγμή. Μόλις φτάσουν μετανάστες σε κάποια χώρα της ΕΕ, στην Ελλάδα ή την Ιταλία, θα μπορούν να μετεγκατασταθούν σε άλλες χώρες. Αυτό δεν συμβαίνει τώρα. Αυτή είναι το κλειδί στη δική μας πρόταση, την οποία συμμερίζονται αρκετά μέλη του ευρωπαϊκού συμβουλίου.

Η Εσθονία, η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, παρουσίασε πρόσφατα προς τα κράτη μέλη της ΕΕ πρόταση για την μεταρρύθμιση του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ διανέμει τους αιτούντες ασύλου μεταξύ των χωρών μελών.
Καλωσορίζω τη δουλειά της εσθονικής προεδρίας στην προσπάθεια επίτευξης κοινής θέσης στο Συμβούλιο σχετικά με τον κανονισμό του Δουβλίνου. Όμως, το προτεινόμενο σύστημα είναι πολύ μακριά από αυτό, που θα μπορούσε να είναι μια αποδεκτή λύση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εάν το Συμβούλιο συμφωνήσει σε μια τέτοια θέση, θα δυσχεράνει πολύ τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των συν-νομοθετών. Η πρόταση θα διαιωνίσει τις τρέχουσες αποτυχημένες ad hoc απαντήσεις της ΕΕ στην κρίση του μεταναστευτικού, αντί να δημιουργήσει ένα μόνιμο σύστημα το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει τόσο σε περιόδους κανονικής ροής όσο και σε περιόδους υψηλής μεταναστευτικής πίεσης. Πρέπει να έχουμε ένα σύστημα που να λειτουργεί ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει μεγάλη εισροή ή μικρότερη εισροή ανθρώπων και δεν πρέπει να δεχτούμε να επαναλάβουμε να λάθη του παρελθόντος.

Μετά από τόση καθυστέρηση πιστεύετε ότι το Συμβούλιο θα καταλήξει σε κοινή θέση ώστε να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις;

Έχει χαθεί ήδη πολύτιμος χρόνος, εδώ και ενάμισι χρόνο το Συμβούλιο δεν έχει προχωρήσει στη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων. Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συγκεκριμένη πρόταση και είμαι έτοιμη να ξεκινήσω τις διαπραγματεύσεις από σήμερα. Αλλά δεν μπορούμε να προχωρήσουμε εφόσον δεν υπάρχει πρόταση από την πλευρά του Συμβουλίου. Δεν είνα πρωτόγνωρη κατάσταση, αλλά θα πρέπει το συμβούλιο να ξεπεράσει το λίμπο στο οποίο έχουν περιέλθει και να λάβουν αποφάσεις. Θα ήθελα να παροτρύνω τα κράτη μέλη να μελετήσουν προσεκτικά τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να καταλήξουν σε κοινή θέση το συντομότερο δυνατό, έτσι ώστε να ξεκινήσουν οι τριμερείς διαπραγματεύσεις και να τεθεί σε λειτουργία το συντομότερο δυνατό ένα πραγματικά ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Πρόσφατα συζήτησα με τον κ. Μουζάλα για την πρόταση, την οποία, πάντως, δεν γνώριζε καλά. Άσκησε κριτική, οπότε τον κάλεσα να τη μελετήσει καλύτερα για να διαπιστώσει ότι είναι καλύτερη πρόταση από αυτή της Κομισιόν, ενώ η λύση που προτείνουμε είναι καλύτερη για την Ελλάδα.

Πρόσφατα συζητήσατε στο Ευρωκοινοβούλιο για τα προβλήματα, που ενδέχεται να δημιουργηθούν το χειμώνα στους χώρους φιλοξενίας μεταναστών στα ελληνικά νησιά. Πώς εξηγείτε την ύπαρξη τόσων προβλημάτων.
Ο μηχανισμός, που εφαρμόζουμε σήμερα, ήταν αποτέλεσμα μιας επείγουσας αντίδρασης στην έκτακτη ανάγκη, η οποία δημιουργήθηκε το 2015, όταν είχαμε τη μαζική άφιξη μεταναστών στα ελληνικά νησιά. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της διαχείρισης τόσο πολλών ανθρώπων ούτε θα έπρεπε να ζητηθεί εξ’ αρχής από την Ελλάδα κάτι τέτοιο. Λόγω της έλλειψης ενός συστήματος λάβαμε τότε επειγόντος αποφάσεις για να ανταποκριθούμε άμεσα στην κρίσιμη κατάσταση. Ξεκινήσαμε από το μηδέν και η μετεγκατάσταση μεταναστών καθυστέρησε να λειτουργήσει λόγω έλλειψης υποδομών.

Πού νομίζετε ότι οφείλονται ακόμη τα προβλήματα;

Οφείλονται σε συνδυασμό πραγμάτων. Έχουμε αφενός μία αδύναμη υπηρεσία ασύλου και αφετέρου τα κράτη μέλη διστάζουν να μοιραστούν την ευθύνη. Αναγνωρίζουν ότι έχουν υπογράψει την συνθήκη της Γενεύης, αλλά δεν θέλουν να μοιραστούν το βάρος, λένε ‘όχι κάτι τέτοιο δεν θα γίνει στην δική μου πίσω αυλή’. Πρέπει να αλλάξουμε την νοοτροπία αυτή. Ο μηχανισμός μετεγκατάστασης εξασφαλίζει τη μεταφορά αρκετών ανθρώπων από τη Λέσβο και τη Μόρια σε άλλες χώρες της ΕΕ. Πρέπει, όμως, να προχωρήσουμε σύντομα στην αναμόρφωση της συνθήκης του Δουβλίνου, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις αδυναμίες του σημερινού συστήματος και να εξασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή των αιτούντων ασύλου μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Θεωρώ επίσης απαραίτητη μία πλήρη και ολοκληρωμένη υπηρεσία ασύλου, η οποία θα είναι σε θέση να φέρει εις πέρας τις αναγκαίες κινήσεις, που προβλέπονται στο πλαίσιο της προτάσεώς μας. 

Αρκεί η μεταρρύθμιση της συνθήκης του Δουβλίνου για λυθεί το μεταναστευτικό;

Θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του. Μία διάσταση, που προκαλεί τη μαζική μετανάστευση, είναι η έλλειψη οικονομικής ανάπτυξης στα κράτη προέλευσης μεταναστών. Η χρηματοδότηση έργων, που θα εξασφαλίζει την ανεύρεση εργασίας, η δημιουργία σταδιακά θεσμών για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα οδηγήσει σε έξοδο λιγότερων ανθρώπων. Πρέπει επίσης να αναθεωρήσουμε την μπλε κάρτα, για να μπορούν να εργάζονται στην Ευρώπη με νόμιμους τρόπους περισσότεροι άνθρωποι. Χρειάζονται σειρά επεμβάσεων σε διαφορετικά επίπεδα. Θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη ότι πριν από 100 χρόνια είμασταν, εμείς τα κράτη της ΕΕ, τόποι αναχώρησης μεταναστών κυρίως προς τις ΗΠΑ. Σήμερα η Ευρώπη είναι ήπειρος υποδοχής.

Θα επισκεφθείτε σύντομα και πάλι την Ελλάδα;

Πρόσφατα έλαβα μέρος σε διάλογο για το μεταναστευτικό με όσους εμπλέκονται στην αντιμετώπισή του και επιστρέφω συχνά. Θα έρθω στα μέσα Δεκεμβρίου, καθώς πρόσφατα αγόρασα σπίτι στο Πήλιο. Αν θέλετε να μιλήσουμε Ελληνικά, πολύ ευχαρίστως. Είμαι σχεδόν ελληνίδα, έχω σπίτι στην Ελλάδα, ΑΦΜ, τραπεζικό λογαριασμό, και πολλούς φίλους. Όταν θα είμαι μεγάλη θέλω να μείνω για πάντα στην Ελλάδα και όχι στη Σουηδία. Την επόμενη φορά θα κάνω προσπάθεια να μιλήσουμε μόνο ελληνικά.
 


Google NewsΑκολουθήστε το reader.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.