Μια αλήθεια που όλοι οφείλουμε να παραδεχτούμε είναι ότι πολλά από τα κλασικά αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας θεωρούνται βαρετά και δυσνόητα για τους αναγνώστες εξαιτίας της τεράστιας έκτασής τους και της αργής πλοκής. Ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Υπάρχουν κλασικά λογοτεχικά διαμάντια που είναι αρκετά σύντομα και διαβάζονται απνευστί.

Ξεσκονίζοντας τα ράφια της βιβλιοθήκης του Reader.gr σάς παρουσιάζουμε 10 βιβλία ανεκτίμητης λογοτεχνικής αξίας που δεν ξεπερνούν τις 300 σελίδες και μπορείτε να διαβάσετε μέσα σε ένα μόλις Σαββατοκύριακο.

«Ο υπέροχος Γκάτσμπυ», Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ
Ένα από τα πλέον σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που κατορθώνει όχι μόνο να ενσαρκώσει την εποχή του, αλλά και να την ξεπεράσει. 

Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του 1920. Είναι η εποχή της τζαζ, μια εποχή θαυμάτων, τέχνης, υπερβολής, όπου κυριαρχεί ακόμα η πεποίθηση ότι τα λεφτά μπορούν να αγοράσουν την ευτυχία. Ο Γκάτσμπυ είναι πάμπλουτος, μένει σε μια έπαυλη, έχει μπάτλερ, υπηρέτες, μια Ρολς-Ρόις και διοργανώνει θρυλικά πάρτι. Κανείς δεν ξέρει από πού έρχεται, ούτε πώς κατέχει μια τόσο μεγάλη περιουσία, ωστόσο όλοι γοητεύονται από το μυστηριώδες παρελθόν και τον τρόπο ζωής του. Εκείνος έχει κάτι ακόμα. Έναν απόλυτο, ανεκπλήρωτο, ρομαντικό έρωτα για την εύθραυστη αλλά πανέμορφη Νταίζη. Ο Γκάτσμπυ ξεχωρίζει. Και είναι τόσο αθεράπευτα ιδεαλιστής που γίνεται πραγματικά υπέροχος.

Η νουβέλα του Φιτζέραλντ είχε ανεβεί στο Μπρόντγουεϊ και έχει μεταφερθεί αρκετές φορές στον κινηματογράφο με πιο πρόσφατη την ταινία του 2013 σε σκηνοθεσία Μπαζ Λούρμαν και πρωταγωνιστές τους  Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Τόμπι Μαγκουάιρ, Κάρεϊ Μάλιγκαν, κ.ά.
Εκδόσεις Παπαδόπουλος. Σελίδες 224. Μετάφαση: Αργυρώ Ζαχαρίου

 

«Ο ξένος», Αλμπέρ Καμύ
Έχοντας χάσει την αίσθηση των ανθρώπινων νόμων, ο ξένος αποδέχεται τις συνέπειες του αυτοαποκλεισμού του ζώντας στις παρυφές της κοινωνίας. Αντίθετα, για τη λογοτεχνία αποτελεί το επίκεντρο, με τη διαφορετικότητα να κατοχυρώνει τις αντιφάσεις του, απόλυτος εγωιστής και συγχρόνως ήρωας της αυταπάρνησης, απάνθρωπος μαζί και ευαίσθητος. Η πολλαπλότητα των μεταμορφώσεων του ξένου μέσα από το έργο μεγάλων δημιουργών αποτελεί το αντικείμενο αυτού του βιβλίου.

Ο ίδιος ο συγγραφέας το 1954 σημείωνε «... Αυτό που θα διαβάσει ο αναγνώστης στον "Ξένο" είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που, δίχως τίποτα το ηρωικό στη συμπεριφορά του, δέχεται να πεθάνει για την αλήθεια. Ένιωσα εξάλλου την ανάγκη να πω, κι ας μοιάζει παράδοξο, πως προσπάθησα ν' αποδώσω με τον ήρωά μου το μόνο Χριστό που μας αξίζει. Είναι φανερό λοιπόν, μετά τις εξηγήσεις μου, ότι το είπα χωρίς πρόθεση βλασφημίας, απλώς και μόνο με την κάπως ειρωνική τρυφερότητα που δικαιούται να νιώθει ένας καλλιτέχνης για τα πρόσωπα που δημιουργεί».
Εκδόσεις Καστανιώτη. Σελίδες 140. Μετάφραση: Νίκη Καρακίτσου-Ντουζέ, Μαρία Κασαμπάλογλου-Ρομπλέν

 

«Άνθρωποι και ποντίκια», Τζον Στάινμπεκ 
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1937 και αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη επιτυχία του συγγραφέα Τζον Στάινμπεκ ο οποίος θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους πεζογράφους του 20ου αιώνα.

Το βιβλίο αποτελεί μια σκληρή μα και βαθιά ανθρώπινη ιστορία διαψευσμένων ονείρων. Η ιστορία τοποθετείται στην ύπαιθρο της Καλιφόρνιας ακολουθώντας δυο αγρότες που περιπλανώνται σε διάφορα αγροκτήματα αναζητώντας εργασία για να επιβιώσουν.  

Από το 1937 που εκδόθηκε, έχει παρουσιαστεί πάμπολλες φορές στο θέατρο, έχει διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και θεωρείται από τα αναμφισβήτητα αριστουργήματα της αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα.  

Στην Αμερική του μεσοπολέμου, του Κραχ, ο γιγαντόσωμος κι απλοϊκός Λένι κι ο μικρόσωμος κι έξυπνος Τζορτζ γυρνούν από τόπο σε τόπο, πλάνητες, αναζητώντας δουλειά. Ο Λένι δεν μπορεί να ξεχωρίσει το σωστό από το λάθος και του αρέσει ν’ αγγίζει τα απαλά πράγματα – τη γούνα ενός ζώου, τα μαλλιά μιας κοπέλας. Οι δυο αταίριαστοι αλλά αχώριστοι φίλοι πιάνουν δουλειά σ’ ένα αγρόκτημα, και εκεί, με αφορμή την όμορφη γυναίκα του μοχθηρού Κέρλι, που είναι ο γιος του αφεντικού, μια τραγωδία ξετυλίγεται.
Εκδόσεις Παπαδόπουλος. Σελίδες 168. Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπουλος

«Ο Γέρος και η θάλασσα», Έρνεστ Χέμινγουεϊ
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1952 και θεωρείται μεγάλη στιγμή στην παγκόσμια λογοτεχνία. Γραμμένο απλά, μεταδίδει ένα πανανθρώπινο μήνυμα πέρα από τόπο και χρόνο: ο άνθρωπος μπορεί να καταστρέφεται, ποτέ όμως δε νικιέται.

Το 1953 η νουβέλα χάρισε στον αμερικανό συγγραφέα το Βραβείο Πούλιτζερ (Μυθοπλασίας) και η έκδοσή του συνετέλεσε στην απονομή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1954. Το διήγημα αναφέρεται σε έναν γέρο ψαρά που μόνος και αβοήθητος παλεύει απελπισμένα στον ωκεανό, στα ανοιχτά της Κούβας, με έναν τεράστιο ξιφία.

O Σαντιάγκο, ένας γέρος ψαράς μοναχικός, θα δώσει τη μεγαλύτερη κι ίσως την τελευταία μάχη του με το μεγάλο ξιφία στα βαθιά νερά. Θα χρησιμοποιήσει τη μαστοριά, το μυαλό και την τέχνη. Τρεις μέρες θα κρατήσει η μάχη κι ο Σαντιάγκο θα νικήσει. Όταν μπαίνει στο λιμάνι, αργά την τρίτη νύχτα, δίπλα στο βαρκάκι πλέει μονάχα το άσπρο κόκκαλο από το τεράστιο ψάρι που καταβρόχθισαν στη διαδρομή τους οι καρχαρίες.
Εκδόσεις Καστανιώτη. Σελίδες 156. Μετάφραση: Φώντας Κονδύλης

«Φαρενάιτ 451», Ρέι Μπράντμπερι
Ξεκινώντας από τον τίτλο του βιβλίου να σας ενημέρωσουμε ότι αναφέρεται στην θερμοκρασία (της κλίμακας Φαρενάιτ) αυτανάφλεξης του χαρτιού.

Το βιβλίο εκδόθηκε το 1953. Ο συγγραφέας του βιβλίου και ο εκδότης Ίαν Μπαλαντάιν, πριν γίνει η έκδοση, ήθελαν να δημοσιεύσουν περικοπές του σε περιοδικά, για να το προβάλλουν. Μόνο που κανένας εκδότης περιοδικού δεν δεχόταν, εκτός από τον νέο τότε εκδότη Χιου Χέφνερ, που ετοιμαζόταν να βγάλει ένα καινούργιο περιοδικό το «Πλεϊμπόι», ο οποίος, δίνοντάς τους 450 δολάρια, δημοσίευσε αποσπάσματα του βιβλίου στα πρώτα τεύχη.

Το κλασικό μυθιστόρημα του Μπράντμπερι είναι μια ιστορία για τη λογοκρισία και τους ανθρώπους που την αψηφούν και παραμένει εξίσου επίκαιρο σήμερα με την εποχή που πρωτοεκδόθηκε. 

Ο Γκάυ Μόνταγκ ήταν πυρονόμος και η δουλειά του ήταν να βάζει φωτιά. Το απολάμβανε να βάζει φωτιά. Επί δέκα χρόνια έκανε αυτή την εργασία και δεν τον προβλημάτισε ποτέ η ευχαρίστηση που ένιωθε κατά τις νυχτερινές επιδρομές ή η χαρά του όταν έβλεπε τις σελίδες να παραδίδονται στις φλόγες. Δεν τον προβλημάτιζε τίποτε έως ότου συνάντησε ένα δεκαεπτάχρονο κορίτσι που του μίλησε για το παρελθόν, για τον καιρό που οι άνθρωποι δεν φοβόνταν. Και κατόπιν συνάντησε έναν καθηγητή που του μίλησε για το μέλλον, για τις μέρες που οι άνθρωποι θα μπορούν να σκέφτονται. Αίφνης, ο Γκάυ Μόνταγκ συνειδητοποίησε τι έπρεπε να κάνει.
Εκδόσεις Άγρα. Σελίδες 280. Μετάφραση:  Βασίλης Δουβίτσας

«Πρόγευμα στο "Τίφφανυς"», Τρούμαν Καπότε
Το «Πρόγευμα στο "Τίφφανυς"» είναι ένα σύντομο μυθιστόρημα για μια μεγάλη πόλη και μια εύθυμη κοπέλα που τη λένε Χόλλυ Γκολάιτλυ.

Η Χόλλυ είναι call-girl με χαρακτηριστικό παρελθόν -κατάγεται από τα βάθη της αμερικανικής επαρχίας- και ξεφαντώνει στη Νέα Υόρκη, απολαμβάνοντας την ανωνυμία. Ο Τρούμαν Καπότε περιγράφει εδώ την ανέμελη ζωή μιας νεοϋορκέζικης κοινότητας -τα πάρτι, τις φιλίες, τις απογοητεύσεις και τις κρίσεις- που θυμίζει τον κύκλο της Σάλλυ Μπόουλς στο «Αντίο, Βερολίνο».

Η Χόλλυ ψάχνει την ευτυχία -όπως η Σάλλυ- στα πιο απίθανα μέρη και, κατά κάποιον τρόπο, τη βρίσκει· ο Τρούμαν Καπότε -όπως και ο Κρίστοφερ Ίστεργουντ- υποστηρίζει πως η ευτυχία βρίσκεται πράγματι στα πιο απίθανα μέρη.

Το «Πρόγευμα στο "Τίφφανυς"» είναι ένα νεανικό μυθιστόρημα που λάμπει σαν τη φωταγωγημένη Νέα Υόρκη και σαν τη βιτρίνα του περίφημου κοσμηματοπωλείου στην Πέμπτη Λεωφόρο. Η Χόλλυ ερωτοτροπεί με τα διαμάντια του «Τίφφανυς», που δεν είναι παρά μια μεταφορά για την αιωνιότητα.
Εκδόσεις Πατάκη. Σελίδες 132. Μετάφραση: Ανδρέας Αποστολίδης

«Η φάρμα των ζώων», Τζορτζ Όργουελ
Το προτελευταίο μυθιστόρημα του Όργουελ εκδόθηκε το 1945, τέσσερα χρόνια πριν από το τελευταίο «1984», κάνοντάς τον παγκόσμια γνωστό. 

Η αλληγορία του Τζορτζ Όργουελ έχει πρωταγωνιστές της τα ζώα και αποτελεί μια καυστική απεικόνιση της νέας και ελπιδοφόρας ηγεσίας που, μόλις έρθει στην εξουσία, γίνεται ό,τι και όλες οι προηγούμενες.

Σε ένα αγρόκτημα τα ζώα επαναστατούν και ανατρέπουν την καταπιεστική εξουσία του ανθρώπου. Τη διοίκηση αναλαμβάνουν τα γουρούνια, που φαίνονται ικανότερα από τα άλλα ζώα. Η νέα εξουσία όμως δεν αργεί να αποδειχτεί το ίδιο κακή ή και ακόμα χειρότερη από την προηγούμενη. Κυρίως γιατί εξαφανίζει τις δυνατότητες για αντίδραση.
Εκδόσεις Κάκτος. Σελίδες 144. Μετάφραση: Νίνα Μπάρτη

«Η μεταμόρφωση», Φραντς Κάφκα
Στο πάντα επίκαιρο αυτό έργο, ένα από τα ελάχιστα που εκδόθηκαν όσο ζούσε ο Κάφκα, ο συγγραφέας ξετυλίγει αριστοτεχνικά τις αγωνίες, τις ενοχές και την αλλοτρίωση του σύγχρονου ανθρώπου.

Η «Μεταμόρφωση» γράφτηκε το 1912 και κυκλοφόρησε το 1916 -ένα από τα λίγα έργα του Τσέχου συγγραφέα που εκδόθηκαν όσο εκείνος ζούσε. Ο πυρήνας του μύθου της «Μεταμόρφωσης» είναι τόσο απλός όσο και ασύλληπτος: ο Γκρέγκορ Σάμσα, ένας συνηθισμένος άνθρωπος, ξυπνάει ένα πρωί μεταμορφωμένος σε έντομο.

Με αυτή τη βάση και μέσα από τα μάτια του ήρωα-εντόμου, ο Κάφκα στήνει μια καθαρά ρεαλιστική ιστορία, ένα απολύτως πιστευτά ψυχολογικό πείραμα, που υπογραμμίζεται από πλήθος οδυνηρά ευστόχων λεπτομερειών στην περιγραφή προσώπων και πραγμάτων. Αριστοτεχνικά ο Κάφκα όχι μόνο ξετυλίγει τις αγωνίες, τις ενοχές και την αλλοτρίωση του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά φτάνει και να μεταφράσει αυτή την άχαρη και ανούσια ύπαρξη σε ύλη, σε σωματική υπόσταση. 
Εκδόσεις Πατάκη. Σελιδες 141. Μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

«Ένα δικό σου δωμάτιο», Βιρτζίνια Γουλφ
Η Γούλφ εικάζει ότι ο Σέξπηρ είχε μια αδερφή, ισάξια σε ταλέντο και ευφυΐα, της οποίας η μοίρα διαφέρει ριζικά. Αυτή η φανταστική γυναίκα δεν καταφέρνει να γράψει ούτε μία λέξη και πεθαίνει μόνη, βυθισμένη στον κόσμο της μη έχοντας καταφέρει να εκφράσει ποτέ τη μεγαλοφυΐα της. Εάν είχε βρει τα μέσα και τις συνθήκες να δημιουργήσει, υποστηρίζει η Γούλφ, θα είχε φθάσει στα ίδια επίπεδα απόδοσης με τον «αθάνατο» αμφιθαλή της. 

Σε αυτό το κλασικό δοκίμιο η Βιρτζίνια Γουλφ χρησιμοποιεί το χάρισμα του λόγου της για να ταράξει το άδικο κοινωνικό της περιβάλλον και μέσω αυτού να δώσει φωνή σε όλες όσες έχουν την ίδια μεταχείριση με την ηρωίδα της. Το μήνυμά της είναι απλό: οι γυναίκες πρέπει να έχουν ένα σταθερό εισόδημα και ένα δικό τους δωμάτιο προκειμένου να δημιουργήσουν ελεύθερες.

Το βιβλίο, που αποτελεί ορόσημο στο θέμα της γυναικείας χειραφέτησης, βασίζεται σε δύο κείμενα που διαβάστηκαν στο Σύλλογο Τεχνών στο Νιούνχαμα και την Οντάα του Γκίρτον τον Οκτώβριο του 1928. Η Βιρτζίνια Γουλφ τροποποίησε και εμπλούτισε αυτά τα επαναστατικά για την εποχή τους κείμενα που πραγματεύονται με εντυπωσιακό τρόπο το θέμα γυναίκες και πεζογραφία.
Εκδόσεις Οδυσσέας. Σελίδες 173. Μετάφραση: Μίνα Δαλαμάγκα

«Ποντικοπαγίδα», Αγκάθα Κρίστι
Επτά άνθρωποι βρίσκονται αποκλεισμένοι από τη χιονόπτωση σε μια εξοχική πανσιόν, στο Μόνκσγουελ Μάνορ. Γρήγορα, θα διαπιστώσουν πως ανάμεσά τους βρίσκεται κι ένας στυγερός δολοφόνος, που διαθέτει ξεχωριστή ευφυΐα και δεν είναι διατεθειμένος να εγκαταλείψει το νοσηρό του έργο, δίχως να πετύχει τον σκοπό του... που είναι η εκδίκηση.

Τα ματωμένα του ίχνη συνοδεύονται από ένα μακάβριο μοτίβο «Τα τρία τυφλά ποντικάκια», ένα παιδικό τραγουδάκι που έχει κάποια μυστηριώδη σχέση με τον δολοφόνο και τα θύματά του.

Ο αστυνόμος Τρότερ θα δοκιμάσει ένα σωρό έξυπνα τεχνάσματα, προκειμένου να παγιδεύσει τον δολοφόνο, μα ο σατανικός αντίπαλός του ξέρει να ξεγλιστρά...

Σε αυτό το διήγημα βασίζεται το μνημειώδες θεατρικό έργο της Άγκαθα Κρίστι -η Ποντικοπαγίδα- που ανέβηκε στη σκηνή το 1952 κι έκτοτε δεν έπαψε να παίζεται. 
Εκδόσεις Λυχνάρι. Σελίδες 191. Μετάφραση: Λούκας Λοράνδος