Τζίμης Πανούσης: Αιρετικός, πρωτοπόρος, ανατρεπτικός, αιώνιος έφηβος, απρόβλεπτος, καυστικός, ανυπόταχτος είναι μερικοί μόνο από τους δεκάδες χαρακτηρισμούς που διαβάζουμε τις τελευταίες ώρες για τον ίδιο και το καλλιτεχνικό του έργο σε άρθρα και αφιερώματα, έπειτα από την είδηση του θανάτου του από ανακοπή καρδιάς. 

Πώς αυτοπροσδιορίζεται όμως ίδιος ο Τζίμης Πανούσης; «Αναρχοαυτόφωτος» είχε απαντήσει στην υπογράφουσα σε παλαιότερη συνέντευξη και έτσι θα επιλέξουμε να χαρακτηρίσουμε τη μοναδική αυτή περσόνα που άφησε το δικό της στίγμα στην πολιτιστική ζωή αυτού του τόπου, που άλλοτε προκαλούσε, άλλοτε σόκαρε και αναμφισβήτητα λατρευόταν από το ευρύ κοινό που τον αποκαλούσε, απλώς, Τζιμάκο. 

Τον Τζιμάκο λοιπόν ή τον αγαπάς ή τον αντιπαθείς και τον απορρίπτεις, γιατί είναι (και όχι ήταν) από τις περιπτώσεις εκείνες που δεν χωρούν «ημίμετρα» και γκρίζες ζώνες.

Αυτοδίδακτος μουσικός, τραγουδιστής, τραγουδοποιός, ηθοποιός που ξεπήδησε από τα «μπουλούκια», σατυρικός καλλιτέχνης της παλιάς σχολής, ραδιοφωνικός παραγωγός και συγγραφέας, ο Τζίμης Πανούσης ήταν μια κατηγορία από μόνος του, ένας καλλιτέχνης που «δημιούργησε» σχολή επηρεάζοντας δεκάδες νεότερους καλλιτέχνες της μουσικής και του θεάτρου.

Ο Τζίμης Πανούσης γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου του 1954 από Μικρασιάτες, πρόσφυγες, αριστερούς γονείς: «έχουμε ζήσει καταστάσεις με την οικογένειά μου, που τα κρύβουμε δεν τα λέμε. Για παράδειγμα, εμείς που ήμασταν Αριστεροί και ο γείτονάς μας Δεξιός, άδειαζε τους βόθρους στο σπίτι μας, ο πατέρας μου δεν έπαιρνε άδεια ούτε για μηχανάκι μέχρι και το ΠΑΣΟΚ. Το πρώτο νόμισμα που έπιασα στα χέρια μου ήταν τα βουλγάρικα λέβα. Γεωγραφία έμαθα από τον αντάρτη τον θείο που ήταν στη φυλακή με τον Φλωράκη», έχει αναφέρει στην τελευταία του συνέντευξη στο Reader.gr. 

Για τα προς το ζην ο Τζιμάκος είχε εργαστεί ως φωτογράφος ελαφρού πορνό, βοηθός ταχυδακτυλουργού σε περιπλανώμενο θίασο, αλλά και υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα, την περίοδο που ήταν φοιτητής, από την οποία παραιτήθηκε στέλνοντας μια επική -αν μη τι άλλο- επιστολή «μετά σεβασμού!

Στο γυμνάσιο δημιούργησε το πρώτο μουσικό σχήμα με το όνομα «Χαρούμενη Κουδουνίστρα» ενώ με τις «Μουσικές Ταξιαρχίες» μετά τα μέσα της δεκαετίας του ‘70 σημάδεψε, διαμόρφωσε και επηρέασε μια ολόκληρη γενιά με αφετηρία την περιβόητη «απαγορευμένη» κασέτα «Disco Tsoutsouni» που γνώρισε αμέτρητες αντιγραφές από τους ακροατές της εποχής και κατέληξε να γίνει δίσκος το 1982 με το όνομα «Μουσικές Ταξιαρχίες». Το 1986 ο Πανούσης παράτησε το σχήμα δηλώνοντας «οι Μουσικές Ταξιαρχίες είναι μια μπλόφα» αποδεικνύοντας περίτρανα ότι είναι μια ομάδα μόνος του. Να θυμίσουμε ότι το 2005 η μπάντα έκανε ένα ιστορικό reunion στο «Κύτταρο Live Club» σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία. Ο Τζιμάκος τότε δήλωνε πως οι συναυλίες εκείνες ήταν αφιερωμένες στον Κώστα Πολίτη κιθαρίστα των «Μουσικών Ταξιαρχιών», ο οποίος πέθανε το 1986.

Μια από τις μεγάλες του αγάπες ήταν οι Jethro Tull και στο «Ερωτικό» στην πρώτη του εκτέλεση στην κασέτα καταλαβαίνουμε την επιρροή του από το βρετανικό συγκρότημα. Παράλληλα, μία από τις καλύτερες συναυλίες που είχε δει στη ζωή του ήταν του Cat Stevens το 1973 στο Παλαί ντε Σπορ της Θεσσαλονίκης. 

Σε παλαιότερη συνέντευξή του επίσης είχε δηλώσει πως από όσα τραγούδια είχε γράψει τα δυο που ξεχώριζε και θεωρούσε καλύτερα ήταν το «Γυφτάκι» και η «Ανακωχή».

«Ομολογώ πως κανένα αναγγελλόμενο θέαμα ή ακρόαμα δεν μου δημιούργησε τη διάθεση να τρέξω να το παρακολουθήσω, όσο αυτό του χαρισματικού Τζίμη Πανούση», τα λόγια αυτά ανήκουν στο μεγάλο μας συνθέτη Μάνο Χατζιδάκι όπως ακούστηκαν εκπομπή του Πανούση «Δούρειος Ήχος και Ακραία Επικοινωνιακά Φαινόμενα» το 1988. Ο Μάνος Χατζιδάκις  αναφερόταν στις παραστάσεις του Τζιμάκου «Δουλειές του ποδαριού» στο ΜΕΤΡΟ. 

Ο Τζιμάκος είχε μια σχέση αγάπης, πάθους και μακράς ιστορίας με το ραδιόφωνο σε σταθμούς όπως οι: Top FM, Κανάλι 15, Ωχ FM, Flash 9.65, 88 μισό Θεσσαλονίκης ΣΚΑΪ, CITY 99,5, Ράδιο Θέμα και Ράδιο 9. Στην τελευταία του συνέντευξη στο Reader.gr είχε αποκαλύψει μάλιστα πως βρισκόταν σε συζητήσεις για να επιστρέψει και πάλι στο ραδιόφωνο. Επίσης το 1995 επρόκειτο να παρουσιάσει δική του τηλεοπτική εκπομπή στην ΕΤ2 με τίτλο «Κορίτσια ο Τζίμης», ενώ έκανε πολλά guest σε τηλεοπτικές σειρές όπως οι «Δέκα Μικροί Μήτσοι». Αλησμόνητες και οι συμμετοχές τους σε κινηματογραφικές ταινίες, όπως οι: «Ο Δράκουλας των Εξαρχείων» (1981) του Νίκου Ζερβού, «Ηνίοχος» (1995) του Αλέξη Δαμιανού, «Προστάτης Οικογένειας» (1997) του Νίκου Περάκη και «Safe Sex» (1999) των Μ. Ρέππα - Θ. Παπαθανασίου. Το καλοκαίρι του 2017 τον είδαμε για πρώτη φορά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου ως «Τρυγαίο» στην «Ειρήνη» του Αριστοφάνη.

Ο Τζίμης Πανούσης υπήρξε και συγγραφέας. Τα 8 βιβλία του που έχουν κυκλοφορήσει είναι τα: «Η Ζάλη των Τάξεων» (Γνώσεις, 1989) «Πικρέ, Μικρέ Μου Αράπη» (Opera, 1990), «Το Κυνήγι της Γκόμενας» (Opera, 1992), «Υγιεινή Διαστροφή» (Opera, 1996) που συμπεριλαμβάνει την έκδοση σε CD του «Disco Tsoutsouni», «Μικροαστική Καταστροφή» και «Πούστευε και Μη Ερεύνα» (Opera, 2005), «Ο Στάλιν σκέφτεται για σένα στο Κρεμλίνο» (Opera, 2010) και «Magic Baf - Ο τυφώνας Τζέφρυ» (Opera, 2013).

Ο «ήρωας με τα κολάν» Τζίμης Πανούσης έπασχε από αγοραφοβία την οποία ξεπέρασε με το ρόλο του καλλιτέχνη, γιατί όπως δήλωνε και ο ίδιος η περσόνα που απολαμβάναμε πάνω στη σκηνή, στο ραδιόφωνο και στις συνεντεύξεις ήταν απλά ένας ρόλος. Πολλές από τις συνεντεύξεις του μάλιστα τις «σκηνοθετούσε» ο ίδιος από την αρχή έως το τέλος, κάτι που σταμάτησε να κάνει τα τελευταία χρόνια.

Η πρώτη του σύζυγός του Λίλη, με την όποια είχε αποκτήσει ένα γιο τον Άρη, τραγουδά στο κομμάτι «SOS: Πεντάγωνο καλεί Μόσχα (Νύχτες της Μόσχας)» στον δίσκο «Disco Tsoutsouni» ενώ ο γιος του Άρης έχει τραγουδήσει μαζί του μέσα από video wall, το κομμάτι «Το τραγούδι του Άρη» στην παράσταση «Με λένε Πόπη Νο2: Η Επιστροφή».

Οι περιπέτειές του με τη δικαιοσύνη ξεκίνησαν το 1980 με μία κατηγορία από το Πλημμελειοδικείο Καρδίτσας για περιύβριση κατά της αρχής. Μέχρι το 1984 οι δίσκοι των Μουσικών Ταξιαρχιών ήταν λογοκριμένοι, ενώ έχει κατηγορηθεί δυο φορές για περιύβριση εθνικού συμβόλου που αφορούσε την ελληνική σημαία. Μάλιστα στην αφίσα της παράστασης «Masturnation Helass, η τρύπα της κολάσεως» είχε χρησιμοποιήσει και πάλι την ελληνική σημαία, προκαλώντας αντιδράσεις.  Εκτός από τις γνωστές δικαστικές αναμετρήσεις με τον Γιώργο Νταλάρα, είχε κατηγορηθεί για καθύβριση θρησκεύματος με αφορμή το εξώφυλλο του περιοδικού Κλικ το 1999 που τον απεικόνιζε ντυμένο αρχιεπίσκοπο να δαγκώνει ένα μήλο κρατώντας την κιθάρα του. Τέλος, από το πρωτοδικείο Πάτρας έχει καταδικαστεί ερήμην του για εξύβριση αστυνομικού επειδή κατά τη διάρκεια παράστασής του στην πόλη έκανε μια από τις καθιερωμένες τηλεφωνικές του φάρσες σε συνταξιούχο αστυνομικό.