Σήμερα Σάββατο (19/10) εγκαινιάζεται η ανακαινισμένη οικία του φημισμένου συγγραφέα Πάρτρικ Λη Φέρμορ στην Καρδαμύλη. Τα εγκαίνια πραγματοποιούνται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο παρουσία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το οίκημα-στολίδι γίνεται στέγη πολιτισμού από το Μουσείο Μπενάκη και ανοίγει για το κοινό. Θυμίζουμε ότι το 2016 το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ενέκρινε δωρεά προς το Μουσείο Μπενάκη για την συντήρηση και την επισκευή της οικίας η οποία θα λειτουργεί ως χώρος φιλοξενίας προσωπικοτήτων των τεχνών και των γραμμάτων και ως κέντρο εκπαιδευτικού χαρακτήρα σε συνεργασία με εκπαιδευτικά Ιδρύματα ενώ θα πραγματοποιούνται παράλληλα οργανωμένες ξεναγήσεις και ειδικές πολιτιστικές διοργανώσεις για το κοινό. Σημειώνεται ότι κατά τις εργασίες ανακαίνισης του, καταγράφηκαν οι περίπου 5.000 τόμοι βιβλίων και τα αντικείμενα τέχνης που υπήρχαν, συντηρήθηκαν και επανήλθαν στις θέσεις τους.

Το 1996, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ και η σύζυγός του και φωτογράφος, Τζόαν, δώρισαν στο Μουσείο Μπενάκη το σπίτι τους στην Καρδαμύλη, με την προϋπόθεση ότι η κυριότητα του σπιτιού θα μεταβιβαζόταν στο Μουσείο μετά το θάνατό τους και θα χρησιμοποιούνταν για τους σκοπούς του Μουσείου. Η επιλογή της δωρεάς του ακινήτου στο Μουσείο Μπενάκη, προτάθηκε από τον Τζαννή Τζαννετάκη, πολύ στενό τους φίλο. Η πρόταση έγινε ανεπιφύλακτα αποδεκτή από το Μουσείο Μπενάκη δεδομένης και της σχέσης του συγγραφέα με τον ιδρυτή Αντώνη Μπενάκη και την κόρη του Ειρήνη Καλλιγά. Στο Συμβόλαιο Δωρεάς, ο Φέρμορ όρισε τον Τζαννή Τζαννετάκη και τον δικηγόρο Αντώνη Μασουρίδη, ως επιβλέποντες για την καλή εκτέλεση της δωρεάς και των επιθυμιών του. Το Μουσείο απέκτησε την πλήρη κυριότητα του ακινήτου μετά τον θάνατο του δωρητή, το φθινόπωρο του 2011 και έκτοτε ενημερώνει και συνεργάζεται με τα παιδιά του Τζαννή Τζαννετάκη, την Τόνια και τον Πέτρο Τζαννετάκη.

Πάτρικ Λη Φέρμορ
Ο σερ Πάτρικ Λη Φέρμορ (1915-2011), διεθνώς γνωστός ως Πάντι (ή κυρ Μιχάλης για τους ντόπιους), ήταν μια από τις πιο χαρισματικές, γοητευτικές και περιπετειώδης προσωπικότητες του 20ου αιώνα. Συγγραφέας, λόγιος, στρατιώτης και παρασημοφορημένος ήρωας πολέμου, θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους Βρετανούς ταξιδιωτικούς συγγραφείς της γενιάς του. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην Αντίσταση της Κρήτης ως μέλος της Βρετανικής αποστολής. Θαύμαζε και αγαπούσε την Ελλάδα και με τη σύζυγο του Τζόαν (κυρία Ιωάννα όσο ζούσε στη Μάνη) αποφάσισαν να ζήσουν το υπόλοιπο της ζωής τους στην Καρδαμύλη της Μάνης.

Εκεί, στην περιοχή Καλαμίτσι, της Καρδαμύλης έκτισε το σπίτι του, εκεί έγραψε τη «Μάνη» (μέρος του βιβλίου μετέφρασε στα ελληνικά ο πρώην πρωθυπουργός Τζαννής Τζαννετάκης) εκεί πέθανε η γυναίκα του Τζόαν, εκεί ήθελε να πεθάνει και ο ίδιος.

Το πετρόχτιστο συγκρότημα
Η οικία σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Νίκο Χατζημιχάλη, σε στενή συνεργασία μαζί τους καθώς ήθελαν το σπίτι να σέβεται το τοπίο και κυρίως να αποπνέει Ελλάδα. Το σπίτι ολοκληρώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και κατά γενική θεωρείται ένα από τα πιο όμορφα ακίνητα στην Ελλάδα, 

Αποτελείται από τρία πετρόκτιστα κτίσματα τα οποία περιβάλλονται από έναν μεσογειακό κήπο -που φτάνει έως τη θάλασσα- γεμάτο ελιές, κυπαρίσσια, σκίνους, άσπρες πικροδάφνες και αγριολούλουδα. Ακριβώς κάτω από το κτήμα, μια στενή πέτρινη σκάλα οδηγεί σε μικρή βοτσαλωτή παραλία. Μάλιστα το μονοπάτι που οδηγεί στη θάλασσα είναι καλυμμένο από βότσαλα προερχόμενα από την πανέμορφη παραλία. 

Η κύρια λιθόκτιστη κεραμοσκεπής κατοικία είναι ένα αρχετυπικό Γ στραμμένο προς τη μεσημβρία και έχει μαγευτική θέα προς το βουνό και τη θάλασσα. Αξίζει να αναφερθεί ότι η θέα στον Μεσσηνιακό κόλπο, με το νησάκι Μερόπη, έκανε τον γύρο του κόσμου μέσα από την ταινία «Πριν τα μεσάνυχτα» με πρωταγωνιστή τον Ίθαν Χοκ. Λόγω της κλίσης του εδάφους αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, τα οποία επικοινωνούν μεταξύ τους με αυλές και τον κήπο. Στο πάνω επίπεδο, βρίσκεται το καθιστικό, η κουζίνα, δυο υπνοδωμάτια με λουτρό και ένα WC, τα οποία επικοινωνούν μέσω της στοάς. Στο χαμηλότερο επίπεδο υπάρχει ένα υπνοδωμάτιο, ντους, WC, αποθηκευτικός χώρος και ημι-υπαίθριος χώρος εγκαταστάσεων. Οριοθετείται από χτισμένους πάγκους και το δάπεδό του καλύπτεται από χειροποίητα πλακάκια που είχε φέρει το ζεύγος από ένα ταξίδι του στο Μαρόκο.

Προς τα βόρεια βρίσκεται ο χώρος εργασίας του συγγραφέα, το γραφείο-studio. Πρόκειται για ένα αυτόνομο κτίσμα με θέα στον κήπο. Διαθέτει επίπεδη στέγη με πέργκολα και περιλαμβάνει μεγάλο χώρο γραφείου/καθιστικού, ένα υπνοδωμάτιο και ένα λουτρό.

Ο επισκέπτης θα συναντήσει δυο ακόμα κτίρια, μια βοηθητική λιθόκτιστη κατοικία για την υπηρεσία με κεραμοσκεπή που περιλαμβάνει ένα κεντρικό δωμάτιο, ένα υπνοδωμάτιο και λουτρό. Επίσης τον λιθόκτιστο ορνιθώνα με προστατευτική στέγη.

Ο χώρος περιλαμβάνει πλήθος μικροκατασκευών, χτιστά καθιστικά για διάβασμα και συγγραφή, όλα καλά μελετημένα ως προς τη θέαση τα οποία όλα ενώνονται μεταξύ τους με μονοπάτια.

Πληροφορίες σχετικά με την ανακαίνιση του πετρόχτιστου συγκροτήματος:
Η υφιστάμενη δομή των κτηρίων, με ελάχιστες οικοδομικές παρεμβάσεις, οδήγησε στη δημιουργία 5 αυτόνομων χώρων διαμονής, με ένα υπνοδωμάτιο, έναν ανεξάρτητο χώρο εργασίας και ένα λουτρό. Η ρύθμιση αυτή εξασφαλίζει στους φιλοξενούμενους ιδανικές συνθήκες φιλοξενίας με τη δυνατότητα απομόνωσης και ανεμπόδιστης συγκέντρωσης. Κάθε ξενώνας περιλαμβάνει τον απαραίτητο εξοπλισμό για την εργασία και την ευχάριστη διαμονή των φιλοξενούμενων ενώ οι κοινόχρηστοι χώροι της Οικίας, θα χρησιμοποιούνται ως χώροι χαλάρωσης και διαλόγου.

Δημιουργήθηκαν 3 χώροι διαμονής στην κεντρική Οικία και άλλοι 2, ένας στο studio και ένας στη βοηθητική κατοικία.

Έως σήμερα η κατοικία δεν είχε θέρμανση παρά μόνο τζάκια σε κάποια δωμάτια. Το σύνολο των κτηρίων καλύπτεται πλέον με δίκτυο θέρμανσης και ψύξης, το οποίο εγκαταστάθηκε μέσα από υπόγειες διόδους και διόδους στην της στέγης, ώστε να μην αλλοιωθούν οι όψεις.

Εκτός αυτού, κρίθηκε επίσης απαραίτητη η ανακατασκευή των καμινάδων και η επισκευή και μόνωση των τζακιών προκειμένου να συνεχίσουν να είναι απολύτως λειτουργικά.

Οι στέγες όλων των κτισμάτων, μονώθηκαν και βελτιώθηκαν ενώ τα παλιά χειροποίητα κεραμίδια, τα οποία όπως αναφέρει ο Λη Φέρμορ είχαν περισυλλεγεί από κατά τόπους χαλάσματα της περιοχής, καθαρίστηκαν και επανατοποθετήθηκαν πάνω σε νέα βάση.

Τα ηλεκτρικά, υδραυλικά και αποχετευτικά δίκτυα αντικαταστάθηκαν πλήρως, τα λουτρά και η κουζίνα επισκευάστηκαν για να εξυπηρετήσουν τις νέες ανάγκες του σπιτιού, ενώ εγκαταστάθηκαν και συστήματα πυρανίχνευσης, πυρόσβεσης και συναγερμού.

Εξωτερικά πραγματοποιήθηκαν αρμολογήματα στη λιθοδομή όλων των τοίχων ενώ στους εσωτερικούς τοίχους, προκειμένου να διατηρηθεί αυτή η χαρακτηριστική τραχιά υφή, αποφεύχθηκε η χρήση νέων υλικών βαψίματος και χρησιμοποιήθηκε ακριβώς η ίδια τεχνική που είχαν επιλέξει οι Λη Φέρμορ.

Τα ξύλινα κουφώματα, τα παράθυρα, τα παντζούρια και οι μπαλκονόπορτες αντικαταστάθηκαν όλα, με πιστά αντίγραφα των αρχικών. Στα παράθυρα και τις μπαλκονόπορτες τοποθετήθηκαν διπλά τζάμια για επιπλέον ασφάλεια και για εξοικονόμηση ενέργειας και τα παραθυρόφυλλα βάφτηκαν, στο ίδιο χαρακτηριστικό γαλάζιο-γκρι χρώμα.

Ο κήπος ανανεώθηκε, με αντικαταστάσεις φυτών, όπου ήταν αναγκαίο, συμπληρώσεις με θάμνους από δεντρολίβανα, δάφνες, λεβάντες, σκίνα κ.ά., καθώς και κλαδέματα και εργασίες καθαρισμού στο σύνολο της έκτασης του κτήματος. Στο χαμηλότερο επίπεδο του ελαιώνα, δημιουργήθηκε χώρος κομποστοποίησης για την παραγωγή κομπόστ, το οποίο θα χρησιμοποιείται ως λίπασμα στον κήπο. 

Πληροφορίες

  • Η Οικία Λη Φέρμορ είναι ανοιχτή στο κοινό, με ξεναγήσεις και οργανωμένες επισκέψεις κάθε Τρίτη, Πέμπτη και Σάββατο, στις 11:00 πμ.
  • Απαραίτητη η προσυνεννόηση στην διεύθυνση leighfermorhouse@benaki.gr ή στο τηλέφωνο 210 3671090, Δευτέρα – Πέμπτη.
  • Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Οικία και τη μελλοντική της λειτουργία του Κέντρου, επικοινωνήστε με το Μουσείο Μπενάκη, συγκεκριμένα με την κ. Μυρτώ Καούκη (leighfermorhouse@benaki.gr, Τ 210 3671090, Δευτέρα – Πέμπτη).
  • Για πληροφορίες σχετικά με την ενοικίαση της Οικίας (διαθέσιμη από το καλοκαίρι του 2020), παρακαλώ επικοινωνήστε με τη διεύθυνση plf@ariahotels.gr ή επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.ariahotels.gr