1

10 τραγούδια που συνδέθηκαν για πάντα με το Πολυτεχνείο (vids)

10 τραγούδια που συνδέθηκαν για πάντα με το Πολυτεχνείο (vids)

Δεκάδες είναι τα τραγούδια που έχουν συνδεθεί με την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, μουσικά έργα κοινού αισθήματος, με μελωδία και στίχο που αφυπνίζει, παραμένοντας επίκαιρα και διαχρονικά.

«Ο Δρόμος», «Το Γελαστό Παιδί», «Το Ακορντεόν», είναι μερικά μόνο από τα τραγούδια που μιλούν για ιστορία, ιδέες, αξίες, τραγουδιούνται με το ίδιο πάθος μέχρι σήμερα και συγκινούν, φέρνοντας στη μνήμη μας όλους όσους αγωνίστηκαν για τις αξίες ιδανικών όπως η Δημοκρατία, η Ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Προφανώς, ο κατάλογος με τα τραγούδια μεγάλων δημιουργών που έχουν συνδεθεί με την εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν είναι δυνατόν να περιοριστεί σε μια λίστα από 10 κομμάτια, καθώς τα τραγούδια-σταθμοί τα οποία αποτελούν μέρος του νεότερου πολιτισμού μας είναι δεκάδες.

Θα ήταν παράλειψη λοιπόν να μην αναφέρουμε κομμάτια όπως: «Ο λεβέντης» σε ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδης (μουσική: Μίκης Θεοδωράκης, στίχοι: Νότης Περγιάλης), «Ο στρατιώτης» που ερμηνεύει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου (μουσική: Μάνος Λοϊζος, στίχοι:  Κωστούλα Μητροπούλου), «Στη συγκέντρωση της Ε.Φ.Ε.Ε» του Διονύση Σαββόπουλου, το αντάρτικο «Παιδιά σηκωθείτε» με τη φωνή της Μαρίας Δημητριάδη, «Το μεγάλο μας τσίρκο» σε ερμηνεία Νίκου Ξυλούρη με τη συμμετοχή των: Τζένης Καρέζη, Κώστα Καζάκου, Τίμου Περλέγκα, Στέλιου Κωνσταντόπουλου, Νίκου Κούρου, Χρήστου Χαλαβρούζου, Διονύση Παπαγιαννόπουλου, Νίκου Δημητράτου (μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος, στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης), «Θα σημάνουν οι καμπάνες» που ερμηνεύει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης (ποίηση: Γιάννης Ρίτσος, μουσική: Μίκης Θεοδωράκης), «Μαλαματένια λόγια» με τις φωνές των: Χαράλαμπου Γαργανουράκη, Λάκη Χαλκιά και Τάνιας Τσανακλίδου (μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος, στίχοι: Μάνος Ελευθερίου), «Μικρόκοσμος» σε ερμηνεία Μαρίας Δημητριάδη (μουσική: Θάνος Μικρούτσικος, στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ), «Στην Αλάνα (Σε στησαν σε μια γωνιά)» που ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας (μουσική Γιάννης Σπανός, στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος) και τόσα άλλα.

«Οι πρώτοι νεκροί» («Πάλης ξεκίνημα, νέοι αγώνες») - Μίκης Θεοδωράκης, Μαρία Φαραντούρη

«Οι πρώτοι νεκροί» («Πάλης ξεκίνημα, νέοι αγώνες») - Μίκης Θεοδωράκης, Μαρία Φαραντούρη

Το 1971 ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποιεί στο Λονδίνο τρία ποιήματα του Παναγούλη: «Στην Ελλάδα σήμερα», «Στον Νικηφόρο Μανδηλαρά» και το γνωστότερο ίσως από όλα «Οι πρώτοι νεκροί» («Πάλης ξεκίνημα, νέοι αγώνες»).

Τα τραγούδια ηχογραφούνται με τη φωνή του συνθέτη και της Μαρίας Φαραντούρη και κυκλοφορούν την ίδια χρονιά από την εταιρεία Polydor στο Παρίσι, στο δίσκο «Τα τραγούδια του αγώνα».

 

«Είμαστε Δυο» – Αντώνης  Καλογιάννης

«Είμαστε Δυο» – Αντώνης  Καλογιάννης

Το τραγούδι αποτελεί μέρος του έργου του Μίκη Θεοδωράκη, «Τα τραγούδια του Ανδρέα» (1968).

Το έργο είναι αφιερωμένο στον αγωνιστή του αντιδικτατορικού αγώνα, Ανδρέα Λεντάκη, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά έργα του αγώνα ενάντια στην Χούντα των Συνταγματαρχών.

«Το Γελαστό Παιδί» - Μίκης Θεοδωράκης 

«Το Γελαστό Παιδί» - Μίκης Θεοδωράκης 

Πρόκειται για μελοποιημένο ποίημα του Ιρλανδού ποιητή Brendan Beham, σε μετάφραση Βασίλη Ρώτα και σύνθεση Μίκη Θεοδωράκη για τις ανάγκες του έργου «Ένας Όμηρος» (1961).

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε επίσημα με ερμηνεύτρια την Ντόρα Γιαννακοπούλου το 1966, αλλά σφραγίστηκε από την ερμηνεία της Μαρίας Φαραντούρη.

«Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί» - Νίκος Ξυλούρης

«Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί» - Νίκος Ξυλούρης

Ο Νίκος Ξυλούρης, με τη συνοδεία της Μαρίας Δημητριάδη, ερμηνεύει Γιάννη Μαρκόπουλο, σε στίχους Γιώργου Σκούρτη και συγκινεί.

Το τραγούδι γράφτηκε από τον Γιάννη Μαρκόπουλο το 1972 για την ταινία του Μανούσου Μανουσάκη «Βαρθολομαίος» και συμπεριελήφθη στο δίσκο του συνθέτη με τίτλο «Διάλειμμα» που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά.

«Το Σφαγείο» - Μίκης Θεοδωράκης

«Το Σφαγείο» - Μίκης Θεοδωράκης

Ακόμα ένα τραγούδι που αποτελεί μέρος του έργου του «Τα τραγούδια του Ανδρέα», έργο αφιερωμένο στον αγωνιστή του αντιδικτατορικού αγώνα Ανδρέα Λεντάκη και από τα πιο σημαντικά έργα του αγώνα ενάντια στην Χούντα των Συνταγματαρχών.

Το έργο αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα και κυρίως στα βασανιστήρια που υποβάλλονταν τόσο ο μουσικοσυνθέτης, όσο και ο ίδιος ο Ανδρέας Λεντάκης, στο κτήριο της Ασφάλειας της Μπουμπουλίνας. 

«Ακορντεόν» - Μάνος Λοΐζος

«Ακορντεόν» - Μάνος Λοΐζος

Ο Μάνος Λοΐζος εμπνεύστηκε και έγραψε το «Ακορντεόν» (σε στίχους Γιάννη Νεγρεπόντη) από τη μάχη της Κοκκινιάς τον Μάρτιο του 1944, μεταξύ των Ναζί και δυνάμεων του ΕΛΑΣ. 

Το τραγούδι ωστόσο, έχει συνδεθεί άρρηκτα με την επέτειο του Πολυτεχνείου.

Η πρώτη εκτέλεση ανήκει στον ίδιο τον συνθέτη.

«Πότε θα κάνει Ξαστεριά» – Νίκος Ξυλούρης

«Πότε θα κάνει Ξαστεριά» – Νίκος Ξυλούρης

Ένα τραγούδι-ύμνος των αγώνων του λαού για Δημοκρατία και Ελευθερία, ένα κομμάτι ψυχική ανάτασης που ξυπνά τη μαχητικότητα μέσα σε κάθε Έλληνα.

Η αξεπέραστη ερμηνεία του Νίκου Ξυλούρη σε αυτό παραδοσιακό κρητικό τραγούδι, το έχει καταστήσει διαχρονικό και πάντα επίκαιρο.

«Ένα το χελιδόνι» - Γρηγόρης Μπιθικώτσης

«Ένα το χελιδόνι» - Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Ο Θεοδωράκης άρχισε να μελοποιεί το Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη στο Παρίσι. «Με την ολοκλήρωση της σύνθεσης και της εκτέλεσης του Άξιον εστί του Οδυσσέα Ελύτη αισθάνομαι ότι έφτασα σ’ ένα τέρμα που συγχρόνως είναι (πρέπει να είναι) και μια αρχή», έχει πει ο ίδιος ο μουσικοσυνθέτης για το μεγάλο του αυτό έργο.

Το λαϊκό ορατόριο του Μίκη χωρίζεται σε τρία μέρη. Το συγκεκριμένο βρίσκεται στο δεύτερο μέρος, «Τα Πάθη».

«Ο Δρόμος» - Μάνος Λοΐζος

«Ο Δρόμος» - Μάνος Λοΐζος

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1964 σε μουσική Μάνου Λοϊζου και στίχους της Κωστούλας Μητροπούλου. Η πρώτη εκτέλεση ανήκει στην ερμηνεύτρια Σούλα Μπιρμπίλη.

Ωστόσο κλασική έχει μείνει η ερμηνεία του ίδιου του Λοϊζου που βρίσκεται μέσα στο δίσκο του 1974 «Τα τραγούδια του δρόμου».

«Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ» – Γρηγόρης Μπιθικώτσης

«Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ» – Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Ξαναγυρίζουμε στο εμβληματικό έργο «Άξιον Εστί». Το ποίημα που μιλά για «αυτόν τον κόσμο τον μικρό, τον Μέγα».

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης. Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης. Αφήγηση: Μάνος Κατράκης. Ερμηνεία Γρηγόρης Μπιθικώτσης.

Και ολόκληρη η Ελλάδα υποκλίνεται.