Ας συμφωνήσουμε σε αυτό: Οι 9 φορές που μας έχει επισκεφθεί την τελευταία δεκαετία ο Manu DiBango δεν είναι αρκετές. Μεταξύ μας, αν κάποιος ευθύνεται για την επέλαση της αφρικανικής κουλτούρας στην παγκόσμια μουσική, αυτός είναι ο 85άχρονος (!) μουσικός, ο οποίος από τις αρχές του '70 με το περίφημο «Soul Makossa» του μέχρι και σήμερα καλλιεργεί το έδαφος για ηχητικούς συνδυασμούς που ενδεχομένως να μην περνούσαν ποτέ από το μυαλό μας. Προσωπικά δε μου λέει περισσότερα πράγματα το ότι ένα του μόνο τραγούδι κατάφερε να εμπνεύσει καλλιτέχνες όπως ο Μάικλ Τζάκσον (Wanna Be Startin’ Somethin) ή η Ριάνα (Don’t Stop the Music). Για μένα, το εντυπωσιακό στην δική του περίπτωση -πέρα από το προφανές της ασύλληπτης διαχρονικότητάς του- είναι ότι κάπου εκεί στη μαραθώνια διαδρομή του δεν έχει χάσει ούτε στο ελάχιστο την παιδικότητά του. Γι' αυτό λοιπόν, λίγο πριν κάνει ποδαρικό στον Φεβρουάριο με το live του στο Gazarte, ζήτησα περαιτέρω εξηγήσεις. 

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: Πώς γίνατε μουσικός;
Είναι δύσκολο να σου απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση. Μου ήταν πολύ φυσικό και δεν προσπάθησα να εναντιωθώ στο μουσικό μου ένστικτο. Τελοσπάντων, ήμουν σχολείο και εκείνη την περίοδο άκουγα όλους τους διάσημους μουσικούς της τζαζ της δεκαετίας του '50, όπως οι Άρμστρονγκ, Έλινγκτον, Πάρκερ... Οι συμμαθητές μου κι εγώ πηγαίναμε σε πολλές συναυλίες και μερικές φορές προσπαθούσαμε να παίξουμε όπως τα πρότυπα μας. Νομίζω ότι η μουσική κατοικούσε ήδη στην ψυχή μου. Κι ύστερα, όταν ήμουν μικρό παιδί ακόμα στην Ντουάλα, άκουγα εκκλησιαστική μουσική γιατί η μητέρα μου ήταν επικεφαλής μιας χορωδίας, συχνά παρακολουθούσα τις πρόβες μαζί της και πάντα έμοιαζε καταπληκτική στα μάτια μου. 

Μιλώντας για την παιδική σας ηλικία, μήπως θυμάστε ποιο ήταν το πρώτο τραγούδι που ερμηνεύσατε μικρός;
Όσο μπορώ να θυμηθώ ήταν ένα εκκλησιαστικό τραγούδι, λόγω της ιδιότητας της μητέρας μου που λέγαμε. Ήταν σίγουρα ένα κομμάτι του Μπαχ ή του Χέντελ με στίχους στη διάλεκτο της Ντουάλα, τη γλώσσα μου. Στην προτεσταντική μας εκκλησία, συνήθιζαν να μετατρέπουν την κλασσική μουσική σε παραδοσιακό ρυθμό και πρόσθεταν στίχους στη γλώσσα μας. Αλλά τότε, δεν ήξερα ότι ήταν ευρωπαϊκή μουσική μέχρι που ήρθα στη Γαλλία και ξεκίνησα να τα ακούω στο ραδιόφωνο. Ξαφνικά συνειδητοποίησα την πηγή της εκκλησιαστικής και προτεσταντικής μουσικής μας έμπνευσης. 

Από το χθες ας περάσουμε στο αύριο. Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το μέλλον της αφρικανικής μουσικής στο εξής;
Οι αφρικανοί μουσικοί έχουν αναπτύξει την πραγματική μουσική τους γλώσσα και στην παρούσα φάση αποτελούν έμπνευση για τους βορειοαμερικανούς καλλιτέχνες. Με αυτό το σκεπτικό, μπορώ να σου πω ότι η Αφρική έχει βγει νικήτρια. Οι νέοι είναι ολοένα και περισσότερο δημιουργικοί και δεν χρειάζονται τους Ευρωπαίους ή τους Αμερικανούς. Τώρα πια, μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες όπως η Sony και η Universal έχουν εγκατασταθεί στο Ντακάρ, το Λάγκος, το Αμπιτζάν... Η αφρικανική μουσική πρόκειται να εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο μέσα στα επόμενα δύο-τρία χρόνια. 

Ποιο είναι το πιο σύνηθες λάθος που εντοπίζετε στους νέους μουσικούς, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους;
Μερικοί από αυτούς θέλουν να γίνουν μεγάλοι σταρ και να βγάλουν γρήγορα πολλά λεφτά χωρίς καθόλου δουλειά. Αυτό δεν είναι καλό ούτε για τη μουσική ούτε για αυτούς. Μπορεί να γίνουν διάσημοι μέσα σε δύο ημέρες και ξαφνικά παντελώς άσημοι την επόμενη ημέρα...

Οπότε, τί θα τους συμβουλεύατε αντ' αυτού, σύμφωνα με την τεράστια εμπειρία σας; Σίγουρα δουλειά, υποθέτω.
Όπως προανέφερα ναι, δουλειά. Η μουσική χρειάζεται πολλή δουλειά και υπομονή και επίσης να μαθαίνεις από τους άλλους, να κρατάς τα αυτιά σου ορθάνοιχτα σε νέους ήχους και επιρροές. Βασικά, να έχεις περιέργεια.  

Στο μεταξύ, έχετε συνειδητοποιήσει ότι έχουν περάσει 60 χρόνια από όταν πρωτοξεκινήσατε εσείς τα δικά σας μουσικά βήματα;
Μπορώ να πω ότι είμαι ένας... επιζών και είμαι πολύ χαρούμενος που ξυπνάω κάθε πρωί και είμαι ακόμη ζωντανός. Αυτό είναι η ζωή, τίποτα περισσότερο ή λιγότερο. 

Πώς σας φαίνεται; Σας τρομάζει καθόλου σαν ιδέα;
Αν κάτι είναι τρομακτικό για μένα είναι το πώς πάει ο κόσμος μας, βαδίζει προς λάθος κατεύθυνση και αυτό είναι το φοβερό στην προκειμένη. Τα ανθρώπινα πλάσματα βρίσκονται μέσα σε ένα μεγάλο χάος...

Πάντως, αν μου επιτρέπετε, φαίνεστε πολύ μικρότερος σε ηλικία αλλά και διάθεση. Έχετε κάποιο μυστικό;
Ο κόσμος πάντα με ρωτάει ποιο είναι το μυστικό μου, αλλά πραγματικά δεν έχω. Ίσως να είναι έτσι επειδή περιτριγυρίζομαι από την μπάντα μου, τους νέους και υπέροχους μουσικούς μου. Θα ήθελα να τους τιμήσω με αυτά τα λόγια, διότι είναι σπουδαίοι και ακόμα μεγαλώνουμε μαζί. Είναι πολύ ωραίοι ως άνθρωποι και σημαίνουν τόσα πολλά για μένα...

Υποθέτω πως κι εκείνοι μιλούν με τα καλύτερα για εσάς. Αλήθεια, πώς αντιδράτε όταν ο κόσμος σας αποκαλεί «θρύλο»;
Εκπλήσσομαι όταν με αποκαλούν έτσι γιατί εγώ δεν θεωρώ τον εαυτό μου θρύλο. Ο Άρμστρονγκ ήταν θρύλος, όχι εγώ. Αν μπορώ βέβαια να εμπνεύσω τη νεότερη γενιά, αυτό είναι καλό για μένα. 

Οπότε, ποιο είναι το πιο σημαντικό σας επίτευγμα μέχρι σήμερα;
Είμαι υπερήφανος που σήκωσα την σημαία της αφρικανικής μουσικής όσο πιο ψηλά μπορούσα. 

Τί θα ακούσουμε λοιπόν στο live σας στο Gazarte την Παρασκευή;
Θα ακούσετε τη μουσική μου, τα κλασσικά αγαπημένα μου, όχι μόνο το Soul Makossa αλλά και άλλα κομμάτια που μπορεί και να μην γνωρίζετε. Όπως και να έχει, θα ήθελα να ακούσετε το αφρικανικό soul σαφάρι μου. Θα ταξιδέψουμε παρέα σε αφροευρωπαϊκά μονοπάτια...

*O Manu DiBango εμφανίζεται live -στο πλαίσιο της περιοδείας του για τα 60 χρόνια καριέρας στη μουσική βιομηχανία- αυτήν την Παρασκευή 1 Φεβρουαρίου στο main stage του Gazarte