Η απόφαση της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών να διοργανώσει την τελετή απονομής των Όσκαρ στις 24 Φεβρουαρίου χωρίς οικοδεσπότη μας γυρίζει ακριβώς 30 χρόνια πίσω, στο 1989. Η 61η απονομή των βραβείων στις 29 Μαρτίου εκείνης της χρονιάς, που επίσης δεν είχε οικοδεσπότη, έχει περάσει στην ιστορία ως η χειρότερη στην ιστορία του θεσμού και έχει καταστρέψει καριέρες και ζωές…

Όπως και τώρα, έτσι και τότε η τηλεθέαση των Όσκαρ είχε πάρει τον κατήφορο. Και για να δώσει λίγο… σπιρτάδα στην τελετή απονομής, η Ακαδημία προσέλαβε τον 51χρονο παραγωγό Άλαν Καρ, υπεύθυνο για μεγάλες επιτυχίες όπως το «Grease» του 1978 και παταγώδεις αποτυχίες όπως το μιούζικαλ για τους Village People «Can’t Stop the Music» (1980). Ο Καρ ήταν γνωστός για τα διαβόητα πάρτυ που οργάνωνε στα 70s με κοκαΐνη, καφτάνια και pool boys, για το φανταχτερό του στυλ και για τον αέρα από τη γκέι σκηνή του Σαν Φρανσίσκο που έφερνε στις δουλειές του.

Αυτός ο αέρας… φύσηξε και στο Shrine Auditorium του Λος Άντζελες στις 29 Μαρτίου 1989, όταν ο Καρ αποφάσισε να αντικαταστήσει τον οικοδεσπότη της απονομής των Όσκαρ με διάσημα ζευγάρια συμπρωταγωνιστών, συνεργατών, συζύγων, εραστών κλπ, και να γεμίσει την τελετή με μουσικά νούμερα, εκ των οποίων το εναρκτήριο κράτησε 11 ανυπόφορα λεπτά και αρκούσε για να καταστρέψει όλη τη βραδιά.


Ο παραγωγός Άλαν Καρ με την Ολίβια Νιούτον Τζον σε πάρτι της ταινίας «Grease»

Όσο οι προσκεκλημένοι περίμεναν στη θέση τους για την έναρξη της τελετής, μια φωνή από τα μεγάφωνα προειδοποιούσε: «Το μεγαλύτερο αστέρι όλων των εποχών θα είναι σύντομα εδώ». Ποιο ήταν το αστέρι αυτό; Η… Χιονάτη, όπως την υποδύθηκε με τσιριχτή φωνή η 22χρονη πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιός Αϊλίν Μπόουμαν. Η οποία μπήκε στην αίθουσα ακολουθώντας μία ομάδα από χορεύτριες που ήταν ντυμένες… αστέρια. Και σε μία από τις πιο αμήχανες στιγμές στην ιστορία των Όσκαρ, ακολουθώντας τις οδηγίες του Άλαν Καρ, επιχείρησε να σφίξει τα χέρια των ηθοποιών που κάθονταν στις πρώτες θέσεις.

Να ανοίξει η γη να τους καταπιεί…

Ο Τζακ Νίκολσον γύρισε αλλού το κεφάλι για να τη γλιτώσει, η Μισέλ Φάιφερ αιφνιδιάστηκε και «πάγωσε», ο Τομ Χανκς (αμούστακο παλικαράκι, τότε) κοίταξε κάτω και γέλασε αμήχανα, η Σιγκούρνεϊ Γουίβερ επιστράτευσε με κόπο ένα χαμόγελο, ο Ντάστιν Χόφμαν (που κέρδισε το Όσκαρ για τον «Άνθρωπο της βροχής») ήθελε να ανοίξει η Γη και να τον καταπιεί…

Όταν η Μπόουμαν – Χιονάτη ανέβηκε στη σκηνή μαζί με τις χορεύτριες – αστέρια, τα πράγματα άρχισαν να γίνονται ακόμη πιο αμήχανα και πολύ πιο περίεργα. Ύστερα από ένα σύντομο μονόλογο για το πόσο της λείπει το παλιό Χόλιγουντ και οι σταρ της Χρυσής Εποχής του, η αυλαία σηκώνεται για να αποκαλύψει ένα σκηνικό που αναβίωνε το νυχτερινό κλαμπ Cocoanut Grove του ξενοδοχείου Ambassador, όπου σύχναζαν τότε οι σταρ και όπου φιλοξενήθηκαν οι πρώτες απονομές των Όσκαρ. Ο παλιός τηλεπαρουσιαστής Μερβ Γκρίφιν τριγύριζε στα τραπέζια και σήκωνε 70άρηδες και 80άρηδες σταρ όπως η Ντόροθι Λαμούρ, ο καουμπόι Ρόι Ρότζερς, η Ντέιλ Έβανς, η Άλις Φέι, για να χαιρετήσουν και να αποχωρήσουν, οι περισσότεροι υποβασταζόμενοι.

Υπάρχουν όμως και χειρότερα. «Χιονάτη, το ραντεβού σου στα τυφλά για απόψε είναι… ο Ρομπ Λόου!», λέει ο Γκρίφιν και ο 25χρονος γόης έρχεται στη σκηνή για ένα ντροπιαστικό ντουέτο με την Μπόουμαν στο «Proud Mary» των Creedence Clearwater Revival (που οι περισσότεροι έμαθαν από τη διασκευή της Τίνα Τέρνερ). Το τραγούδι έγινε αγνώριστο από τους αλλαγμένους στίχους και τα φάλτσα των δύο ερμηνευτών και όλοι στο κοινό – στην αίθουσα και μπροστά στην τηλεόραση – περίμεναν ότι κάπου εκεί θα τελείωνε το μαρτύριό τους. Αλλά όχι, τους περίμεναν ακόμη τουλάχιστον τρία λεπτά τραγουδιού και χορού από μπαλέτο ταξιθετών  μέχρι να βγει στη σκηνή η ηθοποιός Λίλι Τόμλιν και να ξεκινήσει η απονομή.

Χρειάστηκε να περάσει μια 20ετία για να εμφανιστεί το YouTube το βίντεο αυτής της αξέχαστης (με την κακή έννοια) έναρξης των Όσκαρ και μέσα σε μία μέρα το είδε ένα εκατομμύριο κόσμου… Στη συνέχεια κατέβηκε, ανέβηκε από άλλον, ξανακατέβηκε, ξανανέβηκε… Πάντως το επίσημο κανάλι των Όσκαρ έχει στο YouTube 29 βίντεο από εκείνη τη βραδιά και κανένα δεν περιλαμβάνει την έναρξη.

Άντε και στα βραβεία… Νόμπελ

Στο πάρτι μετά την απονομή, ο Ρόμπιν Γουίλιαμς (που μας λείπει πολύ…) έλεγε σε μια παρέα: «Έμαθα πως ο Άλαν Καρ θα αναλάβει μετά και τα βραβεία Νόμπελ. Πολύ τραγούδι και χορός!». Ο Καρ δεχόταν συγχαρητήρια, αλλά σε τέτοιες περιπτώσεις δεν διακρίνεις αν είναι ειλικρινή ή απλά από ευγένεια. Όταν δημοσιεύτηκαν οι κριτικές την επόμενη ημέρα αποδείχθηκε πως ήταν το δεύτερο. «η 61η απονομή των Όσκαρ ξεκίνησε δίνοντας την εντύπωση ότι δεν θα υπάρξει 62η», έγραψαν οι New York Times. Ενώ για τον Ρομπ Λόου σχολίαζαν ότι «καλό θα ήταν να περιορίσει όλες τις μελλοντικές μουσικές του δραστηριότητες εντός του μπάνιου του».

Η τηλεθέαση ήταν καλή· η υψηλότερη της τελευταίας πενταετίας, με 42,7 εκατ. θεατές στις ΗΠΑ και ποσοστό 29,8% – αριθμοί που η Ακαδημία σήμερα δεν βλέπει ούτε στα πιο τρελά της όνειρα… Αλλά εκεί που πήγαν να χαρούν ήρθε η μήνυση από τη Walt Disney… Κανείς δεν είχε ζητήσει άδεια για τη χρησιμοποίηση της Χιονάτης στο σόου. Η Ακαδημία αναγκάστηκε να απολογηθεί δημοσίως και η μήνυση αποσύρθηκε.

Το επόμενο χτύπημα ήρθε από μία ομάδα 17 μεγάλων προσωπικοτήτων του Χόλιγουντ: Γκρέγκορι Πεκ, Πολ Νιούμαν, Τζούλι Άντριους, Σίντνεϊ Λουμέτ, Μπίλι Γουάιλντερ και άλλοι, υπέγραφαν ανοιχτή επιστολή όπου δήλωναν πως «η 61η απονομή των Όσκαρ ήταν ντροπιαστική όχι μόνο για την Ακαδημία αλλά και για ολόκληρη την κινηματογραφική βιομηχανία» και παρακινούσαν τους επικεφαλής της Ακαδημίας «να εξασφαλίσουν ότι οι μελλοντικές απονομές θα αντανακλούν τα υψηλά στάνταρ ποιότητας που θέτουν οι υποψήφιες ταινίες και οι δημιουργοί τους». Λίγες μέρες μετά οι Los Angeles Times αφιέρωσαν ολόκληρη τη σελίδα επιστολών στα Όσκαρ. Φιλοξένησαν 10 κείμενα, το ένα πιο επικριτικό από το άλλο.

Τελείωσαν καριέρες και ζωές

Τι απέγιναν οι «πρωταγωνιστές» της βραδιάς; Ο Άλαν Καρ δεν συνήλθε ποτέ από το χτύπημα. Το Χόλιγουντ τον διέγραψε και εκείνος δεν ξαναβρήκε δουλειά ούτε στο θέατρο ούτε στον κινηματογράφο. Απομονώθηκε στο σπίτι του και όταν έβγαινε ήταν για να φύγει από τη χώρα – πότε στο Μεξικό, πότε στα Φίτζι. Πέθανε από καρκίνο στο συκώτι το 1999, στα 62 του χρόνια.

Η Αϊλίν Μπόουμαν δεν έκανε ποτέ καριέρα… Εκτός αν θεωρεί κανείς καριέρα το ρόλο μιας ξεναγού στην ταινία με τον αριστουργηματικό τίτλο «Ντομάτες – δολοφόνοι τρώνε τη Γαλλία!» (αλήθεια, υπάρχει ταινία του 1992 με τίτλο «Killer Tomatoes Eat France!») και εκείνον μιας αστυνομικού στην ταινία «Ένα αχτύπητο δίδυμο» με τον Τσακ Νόρις (όπου το «δίδυμο» του τίτλου είναι ο Τσακ Νόρις και ένας σκύλος). Ο τελευταίος της ρόλος ήταν το 1998, σε ένα επεισόδιο της σειράς «Pensacola: Wings of Gold», όπου υποδύθηκε μια ταμία τράπεζας…


Άγρια νιάτα: Ρομπ Λόου, Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ

Δεν θα μάθουμε ποτέ αν ο Ρομπ Λόου θα μπορούσε να ξεπεράσει το φιάσκο των Όσκαρ, γιατί δύο μήνες μετά την τελετή απονομής τον περίμενε κάτι χειρότερο: στα χέρια των αρχών έφτασε μία βιντεοκασέτα στην οποία εκείνος και ένας φίλος του έκαναν σεξ με μία 16χρονη κοπέλα. Η ηλικία συναίνεσης στο σεξ στη συγκεκριμένη πολιτεία (Τζόρτζια) ήταν 14 (μέχρι το 1995 που έγινε 16), αλλά για βιντεοσκόπηση σεξουαλικής πράξης το όριο ήταν στα 18 χρόνια. Η μητέρα της κοπέλας κατέθεσε μήνυση και η δημόσια εικόνα του Λοόυ – μαζί με την καριέρα του – δέχτηκε γερό χτύπημα. Κατάφερε να επανέλθει μέσω ρόλων στην τηλεόραση και κυρίως χάρη σε εκείνον στη σειρά «Η Δυτική Πτέρυγα».

Και μερικά θετικά που έμειναν

Θα πρέπει, ωστόσο, να αναγνωρίσουμε κάποιες καινοτομίες του μακαρίτη Άλαν Καρ που άρεσαν και διατηρήθηκαν τα επόμενα χρόνια. Πρώτα πρώτα η φράση «And the Oscar goes to», αντί για το παλιότερο «And the winner is», καθώς ο Καρ θεωρούσε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν χαμένοι στα Όσκαρ. Ήταν επίσης ο πρώτος που εμφάνισε ζευγάρια παρουσιαστών και σκόρπισε τις παρουσιάσεις των καλύτερων ταινιών κατά τη διάρκεια της τελετής, ώστε η κάθε μία να έχει τη δική της στιγμή. Επίσης έκανε θέμα (και θέαμα) το κόκκινο χαλί και τους σχεδιαστές που φοράνε οι σταρ που καταφθάνουν. Μέχρι τότε οι εικόνες από το κόκκινο χαλί προβάλλονταν μονταρισμένες και διαρκούσαν το πολύ ένα λεπτό. Σήμερα η κάλυψη των αφίξεων μπορεί να διαρκέσει ολόκληρη ώρα.