Για αρκετό καιρό είχαμε αφεθεί να πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει προσφυγική κρίση. Οι ροές συνεχίζονταν, αργά αλλά σταθερά, οι δομές στα νησιά γέμιζαν σε σημείο ασφυξίας, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες παρέμεναν το ίδιο αργοκίνητες και αρτηριοσκληρωτικές και όλα κυλούσαν σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Μέχρι που ήρθε το φετινό καλοκαίρι για να υπενθυμίσει με σκληρό τρόπο ότι το προσφυγικό είναι μια διαρκής πρόκληση, η αντιμετώπιση της οποίας δυστυχώς δεν είναι στο χέρι μας, από τη στιγμή που η Τουρκία ελέγχει την κάνουλα των ροών.

Η νέα κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με μια κατάσταση που δεν δημιούργησε. Βεβαίως, διάφορα στελέχη της ΝΔ νομίζουν ότι υπάρχουν εύκολες λύσεις στο προσφυγικό και κρύβονται πίσω από τους «αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα». Στην πραγματικότητα, δεν έχουν καταλάβει τι συμβαίνει επί 4 χρόνια και, ακόμα χειρότερα, βαυκαλίζονται ότι η ροή μπορεί να σταματήσει αυτοστιγμεί, επειδή υπάρχει πολιτική βούληση. 

Ευτυχώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σκέφτεται ωριμότερα από κάποια στελέχη του κόμματός του. Όσες αυταπάτες και αν είχε ο κ. Τσίπρας, όσο και αν νόμιζε ότι η θάλασσα δεν έχει σύνορα, όσο εγκληματική και αν ήταν η διαχείριση που έκανε η Τασία Χριστοδουλοπούλου στις μέρες της στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, η αλήθεια είναι ότι η χώρα μας δεσμεύεται από ένα αυστηρό πλαίσιο, όπως η Δήλωση Ε.Ε.-Τουρκίας για το προσφυγικό. Και, για να είμαστε εντελώς ειλικρινείς, εμείς είμαστε που δεν την εφαρμόζουμε περισσότερο, παρά οι Τούρκοι. 

Ο πρωθυπουργός έδωσε χθες ένα αποκαλυπτικό στοιχείο από τη Χάγη. Από το 2016, όταν και ετέθη σε εφαρμογή η Δήλωση, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει μόνο 1.800 επιστροφές μεταναστών και προσφύγω προς την Τουρκία. 1.800, ενώ έχουν μπει στη χώρα μας δεκάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο! Ο κ. Τσίπρας και οι δύο προηγούμενοι υπουργοί Μεταναστευτικής Πολιτικής, οι κ. Μουζάλας και Βίτσας εγκλωβίστηκαν στα κελεύσματα των συντρόφων τους και δεν άλλαξαν εγκαίρως το πλαίσιο για τη χορήγηση του ασύλου. Βλέπετε, διάφοροι ανθρωπιστές μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ ήθελαν εξαντλητικές διαδικασίες ασύλου, τάχα επικαλούμενοι ανθρωπιστικούς λόγους και κατέληξαν να καταδικάζουν ανθρώπους σε άθλιες συνθήκες στα «κέντρα φιλοξενίας» της Μόριας, της Σάμου κ.ο.κ. 

Η κυβέρνηση πολύ καλά θα κάνει να επιταχύνει τις διαδικασίες χορήγησης ασύλου, ακόμα και αν χρειαστεί να καταργήσει τις δευτεροβάθμιες επιτροπές, οι οποίες άλλωστε σπάνια ανέτρεπαν την πρωτόδικη απόφαση. Αυτή, όμως, δεν πρέπει να είναι η μόνη αλλαγή. Για παράδειγμα, στο ευρύτερο πακέτο αλλαγών που λέγεται ότι θα φέρει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στη διαδικασία χορήγησης ασύλου θα πρέπει να προβλέπεται και η αριθμητική ενίσχυση των πρωτοβάθμιων επιτροπών εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, για να διεκπεραιώνονται περισσότερα αιτήματα γρηγορότερα. Και, βεβαίως, θα πρέπει να ενταθούν οι επιστροφές προς την Τουρκία, γιατί αλλιώς δίνουμε το πάτημα στους Τούρκους να μας κατηγορούν στους Ευρωπαίους ότι δεν τηρούμε το δικό μας μέρος της συμφωνίας. 

Όπως φάνηκε από τις διεθνείς επαφές του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο πρωθυπουργός ξέρει πολύ καλά το πρόβλημα. Το ζήτημα είναι ότι ευρωπαϊκή λυση, με έναν μόνιμο μηχανισμό διαμοιρασμού των προσφύγων σε άλλες χώρες, δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Άρα, πρέπει να πάρουμε μόνοι μας τα μέτρα μας, αλλιώς οι εικόνες της Μόριας θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Ό,τι κάνουμε, δε, πρέπει να το κάνουμε άμεσα, πριν μας πιάσει ο χειμώνας.