Πόσο χρήσιμος είναι ένας στρατηγός στη μάχη; Οι απόψεις μπορεί να διίστανται, αλλά, αν μη τι άλλο, έχει μια μεγάλη εμπειρία στο πεδίο. Μπορεί, δε, και βλέπει τη μεγάλη εικόνα, αυτή που κανείς δυσκολεύεται να δει, όντας χωμένος στα χαρακώματα. Υπό αυτό το πρίσμα, η χθεσινή παρουσία του στρατηγού και υφυπουργού Άμυνας Αλκιβιάδη Στεφανή στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών δεν ήταν παράταιρη. 

Η κυβέρνηση είναι αντιμέτωπη με μια μάχη. Οι αριθμοί στο προσφυγικό/μεταναστευτικό τείνουν να ξεφύγουν. Η Τουρκία έχει ανοίξει τις πόρτες και έχει κατεβάσει τα τηλέφωνα. Δεν είπε τυχαία ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στη γερμανική Handelsblatt, ότι οι τουρκικές αρχές δεν απαντούν στις κλήσεις των ελληνικών, προκειμένου να ανασχέσουν τις βάρκες με τους μετανάστες που ξεκινούν από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά. Αυτό, όμως, είναι ο αστάθμητος παράγοντας. Πάντα ήταν. Το ερώτημα ήταν τι κάνουμε εμείς. 

Η κυβέρνηση παρουσίασε χθες ένα επιχειρησιακό σχέδιο δράσης για το επόμενο διάστημα. Εντός των επόμενων μηνών, τα hotspotsτης ντροπής που ξέραμε θα κλείσουν. Αρκετές χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες θα μεταφερθούν σε δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα. Θα δημιουργηθούν κλειστές δομές στα νησιά, οι οποίες θα λειτουργούν και ως κέντρο υποδοχής, αλλά και ως κέντρο κράτησης μέχρι την απέλαση. Οι αιτήσεις ασύλου θα πρέπει να τυγχάνουν επεξεργασίας πολύ πιο σύντομα, με βάση το νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα και τίθεται στις αρχές του 2020 σε εφαρμογή. Όσοι δεν δικαιούνται άσυλο στη χώρα μας, θα απελαύνονται. Θα υπάρχει πολύ πιο συστηματικός έλεγχος των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται. Θα διατεθούν περισσότερα μέσα στο Λιμενικό, όπως σκάφη, αλλά και θερμικές κάμερες κατά μήκος της ελληνικής ακτογραμμής, για να επιτηρούνται τα τουρκικά παράλια. Και πολλά άλλα. 

Το δόγμα σκληραίνει. Είναι μια στρατηγική επιλογή που γίνεται, όμως, υπό το κράτος της ανάγκης. Οι αριθμοί στα νησιά από τον Ιούλιο και μετά είναι αποκαρδιωτικοί. Τα ανοιχτά hotspotsείναι πλέον μια πολυτέλεια. Η ράθυμη επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου είναι μια απαράδεκτη συνθήκη που εγκλωβίζει ανθρώπους στην Ελλάδα. Τους εξαχρειώνει και τους υποχρεώνει να μην μπορούν να πάνε ούτε μπρος ούτε πίσω, ενώ οι τοπικές κοινωνίες δέχονται πίεση από τις μετακινήσεις πληθυσμών. Την ίδια ώρα, τα νησιά, ιδίως του Βορειοανατολικού Αιγαίου, βιώνουν μια αποκαλυπτική κατάσταση. 

Η κυβέρνηση ρίχνει πλέον την κρίσιμη ζαριά. Είναι η τελευταία; Αν πιστέψει κανείς τους κυνικούς, ναι. Αν πιστέψει κανείς τους ευέλικτους, πάντα η ζαριά είναι η τελευταία ως την επόμενη. Εν προκειμένω, όμως, η κυβέρνηση έχει να λύσει μια δύσκολη εξίσωση: νησιά στα πρόθυρα έκρηξης, τοπικές κοινωνίες στην ηπειρωτική Ελλάδα σε αναβρασμό, βουλευτές σε αμηχανία. Χρειάζονται αποτελέσματα και η Τουρκία δεν βοηθά, ώστε η προσαρμογή του δόγματος αντιμετώπισης να γίνει με ήπιο τρόπο. 

Ενώ οι βάρκες έρχονται στα νησιά, λοιπόν, η κυβέρνηση έπρεπε να δράσει. Κόντρα στους κήρυκες του ανθρωπισμού που έφτιαξαν Μόριες και άφησαν πρόσφυγες και μετανάστες σε απελπιστική κατάσταση, το περιθώριο δράσης ήταν πολύ περιορισμένο. Το μήνυμα πλέον στην άλλη άκρη του Αιγαίου είναι «μην έρχεστε, αν δεν υπάρχει απόλυτη ανάγκη». Θα περάσει; Και ποιος ορίζει την ανάγκη; Η κυβέρνηση, όμως, δεν κυβερνά με γνώμονα φιλοσοφικά ερωτήματα, αλλά με βάση πραγματικά δεδομένα. Με άλλα λόγια και χωρίς συναισθηματισμούς, κάνει αυτό που πρέπει να κάνει. 

Βεβαίως, όπως και σε κάθε ζαριά, ελλοχεύει ο κίνδυνος, αντί για εξάρες, να φέρεις ασσό-δυο. Δυστυχώς, δεν υπάρχει η πολυτέλεια της επιλογής, αν η ζαριά θα παιχτεί.