Σε μια πρόσφατη συνέντευξη ρωτούσαν τον γνωστό οικονομολόγο, τον μετρ των ζοφερών προβλέψεων, Νουριέλ Ρουμπινί τι πιστεύει για την οικονομική δραστηριότητα την περίοδο του κορωνοϊού, αν θα θυμίζει ένα V ή ένα U. Αν θα πέσει, δηλαδή, απότομα και αμέσως θα εκτιναχθεί ή αν θα πέσει, θα παραμείνει πεσμένη και θα ξεκινήσει να ανεβαίνει προοδευτικά. Ο Ρουμπινί το σκέφτηκε λίγο και είπε ότι θα προτιμούσε το γράμμα Ι: κάπως «τσουλάει» και κάποια στιγμή πέφτει κατακόρυφα και μένει εκεί. 

Την πρόβλεψη του Ρουμπινί μπορεί κανείς να την κρατήσει ή να την πετάξει. Η Κριστίν Λαγκάρντ της ΕΚΤ, από την άλλη, στη Σύνοδο Κορυφής πριν από περίπου 10 μέρες προειδοποίησε του ηγέτες ότι βαίνουμε σε βαθιά ύφεση και κάθε μήνας πλήρους στασιμότητας κοστίζει περίπου το 2% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Με άλλα λόγια, αν η καραντίνα κρατήσει 2-3 μήνες στο σύνολο, τα μαθηματικά είναι απλά. Βεβαίως, η πρόβλεψη είναι μεσοσταθμική και κάθε κράτος θα είναι διαφορετική περίπτωση. Αλλά, το γενικό συμπέρασμα είναι σαφές: έρχεται μια κατάσταση ακόμα πιο δύσκολη από αυτή του 2010, όταν η Ευρωζώνη χρειάστηκε να αλλάξει τρόπο σκέψης και να δημιουργήσει εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων. 

Γι’ αυτό και προκαλεί τόση αίσθηση η στάση της Άνγκελα Μέρκελ. Είναι μια ηγέτης έμπειρη, έχει συμπληρώσει 15 χρόνια στην ηγεσία της Γερμανίας. Έχει διαχειριστεί κρίσεις και κρίσεις. Ένα προσόν της ήταν ότι ήταν ευπροσάρμοστη, χωρίς, παράλληλα, να εγκαταλείπει το γερμανικό δόγμα της ορθοδοξίας που είναι απαραίτητο για το εσωτερικό της χώρας της. Κάπως έτσι, με τη Μέρκελ στο τιμόνι της η Ευρώπη πορεύτηκε μέσα στη φορτουνιασμένη θάλασσα από το 2010 και μετά. Κάπου, όμως, το έχασε, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Παραδόξως, εκείνα τα χρόνια η οικονομία πήγαινε καλύτερα από ποτέ στη Γερμανία. Και πάνω που η Μέρκελ ετοίμαζε το αντίο της στους Γερμανούς, βρέθηκε να αντικρύζει μια ακόμα μεγάλη κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη από ποτέ. 

Η Ευρώπη μοιάζει σε αυτή την κατάσταση σαν ασθενής ευπαθούς ομάδας που έχει προσβληθεί από κορονοϊό. Είναι γηρασμένη και αργή, έχει επιβαρυνμένο ανοσοποιητικό σύστημα και δεν κατάφερε να γιατρέψει ορισμένες θεμελιώδεις παθογένειές της. Έχει, δε, και ορισμένα «υποκείμενα νοσήματα», όπως μάθαμε να τα λέμε. Ένα από αυτά είναι και η ηγεσία της και, εν προκειμένω, η Μέρκελ σε αυτή τη φάση. Νομίζει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει μια άνευ προηγουμένου κατάσταση με τα εργαλεία μιας κατάστασης που το 2010 θεωρούσαμε άνευ προηγουμένου. Φευ! Δεν αρκούν. 

Η Μέρκελ οδήγησε μια Σύνοδο Κορυφής σε ναυάγιο, επειδή νομίζει ότι αρκούν στην κατάσταση που βρισκόμαστε τα 240 δις του ESM για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης. Πρόκειται για κακόγουστο αστείο. Με βάση τα μαθηματικά της Καγκελαρίας, η Ιταλία θα μπορούσε να αντλήσει περίπου 40 δις από τον μηχανισμό για τις έκτακτες ανάγκες της. Μιλάμε για ψίχουλα, για στραγάλια. Σαν να πηγαίνεις απέναντι σε τανκ με σφεντόνα. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Γερμανίας η Μέρκελ παρέκαμψε την συνταγματικά κατοχυρωμένη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και δανείζεται εκατοντάδες δις, για να αποφύγει μια μεγάλη ύφεση. 

Ό,τι και αν είπαν ο Κόντε, ο Σάντσεθ, ο Μακρόν, ο Μητσοτάκης και άλλοι κατά τη διάρκεια της Συνόδου, έχουν δίκιο. Ένας στενός πυρήνας της Ένωσης μοιάζει να νομίζει ότι αυτό που ζούμε το έχουμε ξαναζήσει και έχουμε τα εργαλεία από την προηγούμενη φορά. Δεν είναι έτσι. Καλύτερα οι ορισμένοι να διαβάσουν το άρθρο του Μάριο Ντράγκι στους Financial Times, όπου περιγράφει την άυξηση του δημοσίου χρέους, μέσω και της απορρόφησης μέρους του ιδιωτικού, ως τη μόνη οδό για την Ευρώπη. Και ας τον ακούσουν γιατί, την τελευταία φορά που ο Ντράγκι χρειάστηκε, το 2012, έσωσε την Ένωση με το «Whatever it takes».