Εμείς δεν πουλάμε ούτε αυτοκίνητα ούτε ψυγεία για να πούμε όποιος δεν αγόρασε φέτος θα αγοράσει του χρόνου. Η Ελλάδα πουλάει ήλιο, θάλασσα και όμορφα καλοκαίρια. Και το φετινό καλοκαίρι χάθηκε. Γλιτώσαμε την μεγάλη συμφορά πέρυσι, είναι αλήθεια. Σώθηκαν εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, ανθρώπινες ζωές. Αποφύγαμε την ολική καταστροφή. Ήμασταν οι καλύτεροι στην Ευρώπη και πρότυπο στην παγκόσμια κοινότητα. Συνεπείς, υπάκουοι και απολύτως πειθαρχημένοι στις οδηγίες της πολιτικής και επιστημονικής ηγεσίας που μας έπεισαν -και οι δυο- ότι ξέρουν τι κάνουν. Μείναμε αμπαρωμένοι μέσα στα σπίτια μας μέχρι και το Πάσχα, στο κορυφαίο ξεφάντωμα, την ημέρα κεφιού και ξενοιασιάς για πλούσιους και φτωχούς. Απίστευτη υπομονή και αυτοσυγκράτηση. Αυτό και αν ήταν αναστάσιμο θαύμα. Μόνη παραφωνία, κάποιοι γραφικοί και κάποιοι λίγοι ιερωμένοι, που δεν διδάχθηκαν από αυτά που διαβάζουν την αξία της καρτερικότητας.

Τώρα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Πρώτον, δεν είμαστε το ίδιο πειθαρχημένοι. Δεύτερον, το σύστημα Υγείας γονατίζει, ενώ πολλά λουκέτα καραντίνας θα γίνουν μόνιμα και ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού θα εξαθλιωθεί. Όταν και όποτε επιστρέψουμε σιγά-σιγά στην καθημερινότητα, θα έρθουμε αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα, με την μεγάλη συμφορά. Ο φονικός ιός τσάκισε φέτος την βαριά μας βιομηχανία, τον τουρισμό. Και είναι ορατός ο φόβος και το επόμενο καλοκαίρι να υπάρξει μικρότερο, ελπίζω, τσουνάμι. Τα εννέα τελευταία χρόνια μέχρι το 2019  κερδίζαμε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Από τις 15 Ιουλίου μέχρι τέλη  Αυγούστου δεν έμενε ούτε καλύβα άδεια όπου υπήρχε θάλασσα. Αυτή η ραγδαία αύξηση των επισκεπτών μας κράτησε ζωντανούς μέσα στην κρίση. Περισσότερα από 40 δισ. τζιράρονται κάθε χρόνο. Μπορεί τα  άμεσα έσοδα να είναι 18 δισ., τα έμμεσα όμως κάνουν την διαφορά. Από το σουβλάκι και τον μουσακά που θα καταναλώσουν ξένοι μέχρι τα δεκάδες επαγγέλματα που λειτουργούν υποστηρικτικά στις τουριστικές επιχειρήσεις, στο τέλος όλοι κερδίζουν και ακόμη δεν το έχουν συνειδητοποιήσει. Από την κυρία που ράβει τις κουρτίνες για τα δωμάτια μέχρι τον εργατοτεχνίτη κάθε ειδικότητας που κάνει την συντήρηση. Αφήνω τις 700.000 θέσεις εργασίας. Άνθρωποι που εργάζονται μόνο στον τουρισμό και τώρα περιμένουν με κομμένη την ανάσα να δουν αν θα ανοίξουν και φέτος οι επιχειρήσεις που προ κορονοϊού τις θεωρούσαν όλοι την κότα με το χρυσό αβγό. 

Όσο νωρίτερα το πάρουμε απόφαση τόσο πιο εύκολα θα αντιμετωπίσουμε τη θύελλα των συνεπειών που έρχονται. Ο τουρισμός, το είπαμε, πέρυσι ήταν χαμένη υπόθεση. Θα είμαστε πολύ τυχεροί αν φέτος είναι σχετικά καλύτερα τα πράγματα. Θαύματα πάντως δεν γίνονται.

Πολλά από τα μεγάλα συγκροτήματα δεν άνοιξαν καν. Ήταν λύτρωση για τους ιδιοκτήτες το λουκέτο καθώς μια μεγάλη τουριστική επιχείρηση αρχίζει να αποδίδει κέρδη μετά από 120 μέρες λειτουργίας. Και κάποια από αυτά θα αλλάξουν χέρια ή θα αλλάξει η μετοχική τους σύνθεση. Ξένοι επενδυτές καραδοκούν να πάρουν τα πλειοψηφικά πακέτα κοψοχρονιά. 

Οι Ευρωπαίοι, πάντως, θέλουν να έρχονται στην Ελλάδα ξανά και ξανά. Περισσότεροι από τους μισούς δεν έχουν ακυρώσει τις περσινές κρατήσεις τους, τις  ανανέωσαν για φέτος. Το ζήτημα είναι αν θα τους αφήσουν να ταξιδέψουν τον ερχόμενο Μάιο και, φυσικά, αν θα μπορούμε να τους δεχθούμε χωρίς να έχουμε αξιόπιστα αποτελέσματα από το εμβόλιο.

Μην ξεχνάμε ποτέ ότι οι βασικοί πελάτες μας είναι Βρετανοί, Γερμανοί, Γάλλοι, Σκανδιναβοί και Ιταλοί. Όλων αυτών οι χώρες έχουν πάρει φωτιά. Θέλουν να ζήσουν όσο ποτέ το ελληνικό καλοκαίρι το 2021.

Προφανώς, η κυβέρνηση θα φροντίσει να σώσει όσες επιχειρήσεις σώζονται. Με άτοκα κεφάλαια κίνησης, με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής δανείων και ενδεχομένως με επιδοτήσεις για την συντήρηση και αναβάθμιση των καταλυμάτων ώστε να βγει η χώρα στην πρώτη γραμμή για προσέλκυση των τουριστών το 2021.  Πιθανότατα, θα ενισχύσει και πάλι τον κοινωνικό τουρισμό με πιστωτικά κουπόνια στους οικονομικά ασθενέστερους προκειμένου να απολαύσουν λίγες μέρες διακοπών και να στηριχτούν οι επιχειρήσεις. Μόνο που όλα αυτά τα θετικά, δεν αρκούν. Είναι χρήματα από τον ίδιο κρατικό κορβανά που θα ανακυκλωθούν. Το ζήτημα είναι να μπει το ερχόμενο καλοκαίρι νέο ζεστό χρήμα, γιατί αυτό θα φανεί στις ζωές όλων μας, καθώς το περίφημο ΑΕΠ  είναι σε κατηφόρα. Είναι νωρίς να πούμε νούμερα αλλά η μείωση 12% είναι το καλό σενάριο.

Ακριβώς την στιγμή που η Ελλάδα ήταν έτοιμη να βγάλει το κεφάλι έξω από το νερό, βυθίζεται ξανά στον πάτο.