Από τότε που ο Τζέιμς Κάρβιλ, σύμβουλος επικοινωνίας του Μπιλ Κλίντον, είπε την περίφημη φράση πέρασαν σχεδόν 26 χρόνια. Τίποτε, όμως, δεν έχει αλλάξει και τίποτε δεν είναι όπως παλιά. Ναι, «είναι η οικονομία, ηλίθιε» που κινεί τα νήματα στην πολιτική...

Αλέξης Τσίπρας και Κυριάκος Μητσοτάκης συγκρούστηκαν από το βήμα της ΔΕΘ σε δύο παράλληλους μονολόγους, όπου κυριάρχησε το ζήτημα της οικονομίας. Μίλησαν για πρώτη φορά σε μεταμνημονιακό πλαίσιο, με κοινά σημεία και διαφορές. Τα κοινά σημεία ορίζουν ότι και οι δυο τους μίλησαν για ανάπτυξη, για νέες θέσεις εργασίας, για επενδύσεις και κυρίως παροχές και ελαφρύνσεις. Επίσης κοινό σημείο ότι κατηγόρησαν ο ένας τον άλλον για «νέο, κρυφό μνημόνιο» που φέρνει πάντα ο άλλος κι όχι ο ίδιος.

Ποιες ήταν οι διαφορές τους; Ότι ο μεν Τσίπρας μιλά ως πρωθυπουργός, άρα ως έχων την ευθύνη γι' αυτά που τάζει. Και θα κριθεί από αυτά. Ενώ ο Μητσοτάκης ως αρχηγός της αντιπολίτευσης, διαθέτοντας εξ ορισμού ευελιξία και ούτε καν ηθική υποχρέωση να τα κάνει πράξη, εκκινώντας έτσι από θέση ισχύος. Θυμηθείτε ότι ο Τσίπρας, από την αντιπολίτευση μέχρι την κυβέρνηση, «γύρισε» από τον πόλεμο κατά των δανειστών και το θριαμβευτικό «όχι» στο δημοψήφισμα σε τρίτο και πιο σκληρό, κατά πολλούς, μνημόνιο, συνομολογώντας και προκαταβολικά μέτρα που βάφτισε «μεταρρυθμίσεις» για τη μεταμνημονιακή εποχή.

Στην προεκλογική περίοδο που έχει ξεκινήσει ήδη, η οικονομία θα συνεχίσει να έχει κυρίαρχη θέση. Κι αυτό δεν είναι καινούργιο. Πριν ακόμη από την εποχή του Κάρβιλ, στη δεκαετία του '80, οι εκλογές του Ιουνίου του 1985 κρίθηκαν από την οικονομία. Από τις αυξήσεις στους δημοσίους υπαλλήλους και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Και μετά τον Κάρβιλ, το 1993, οι εκλογές κρίθηκαν ξανά στο πεδίο της οικονομίας, μετά το «0+0=14» και τις ιδιωτικοποιήσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Οι εκλογές του 2000 με το Χρηματιστήριο και την ευημερία της μεσαίας τάξης. Οι εκλογές του 2009 με το «λεφτά υπάρχουν», το οποίο γι' αλλού ξεκίνησε... κι αλλού η ζωή μάς πήγε. Ακόμη και του 2015, όπου ο θρίαμβος των αντιμνημονιακών υπενόησε τη μηδενική αντοχή των πολιτών στις περικοπές και τις θυσίες των προηγούμενων ετών.

Τα πράγματα, λοιπόν, σήμερα είναι ελάχιστα διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν, παρά το γενικότερο πλαίσιο εκτός μνημονίων. Η οικονομία είναι αυτή που θα πείσει τις κρίσιμες μάζες να κινηθούν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση για να διαμορφώσουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Κι όπου οικονομία, εννοούμε την τσέπη του καθενός. Την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Την ικανότητα των επαγγελματιών και των επιχειρήσεων ν' αντέξουν το ζυγό των φόρων και των εισφορών.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο μεν Τσίπρας μοίρασε αφειδώς υποσχέσεις, επιδόματα, δώρα και άλλες παροχές και δη σε μελλοντικό χρόνο. Ο δε Μητσοτάκης επέμεινε στην εκπαίδευση, στον περιορισμό των ανισοτήτων και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας μέσα από τις επενδύσεις και την υγιή επιχειρηματικότητα - πιο πολύ σε θεωρητικό επίπεδο, με τον πρωθυπουργό να έχει στα χέρια του επιπλέον τα κλειδιά του (δημόσιου) ταμείου, άρα και το μαχαίρι και το πεπόνι μαζί. Όντας διατεθειμένος ακόμη και να το αδειάσει, προκειμένου να κερδίσει την εκλογική μάχη.

Ο συγκερασμός των προτάσεων των δύο, θα ήταν μια καλή λύση πρακτικά. Αλλά εδώ μιλάμε για πολιτική και στην πολιτική πρέπει ν' αποφασίσεις με ποιους θα πας και ποιους θ' αφήσεις. Η απάντηση θα κριθεί από τις μακροπρόθεσμες προοπτικές που δίνει κάθε πρόταση. Κι η πραγματικότητα είναι μία: δεν αρκεί η έξοδος από τα μνημόνια και δεν θα σε θυμάται άνθρωπος γι' αυτό στο μέλλον, εάν πάλι καταλήξεις στο φαύλο κύκλο της χρεοκοπίας. Πόσω μάλλον για να κερδίσεις απλώς μια εκλογική αναμέτρηση. Ποιος θυμάται π.χ. τον Αλέκο Παπαδόπουλο που έσωσε την περίοδο 1993-1994 την παρτίδα και τα... πρόωρα μνημόνια;

«Είναι η οικονομία, ηλίθιε». Αυτό είναι. Και τίποτε άλλο.