Το σύστημα της ελεγχόμενης στάθμευσης στα βεβαρημένα κέντρα των πόλεων έχει ως στόχο την πάταξη του παράνομου πάρκινγκ, τη μείωση της κίνησης οχημάτων για αναζήτηση θέσης στάθμευσης και τον περιορισμό της κατανάλωσης και των ρύπων.

Ωστόσο η ελεγχόμενη στάθμευση έχει κόστος εφαρμογής και λειτουργίας το οποίο καλούνται να πληρώσουν οι χρήστες – οδηγοί αυτοκινήτων- και μπορεί να είναι από ελάχιστο, όπως στην περίπτωση της Πάτρας, ή σημαντικό όπως στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης. Κάπου ενδιάμεσα κινείται η Αθήνα.

Ελεγχόμενη στάθμευση στην Πάτρα
Στην Πάτρα υπάρχουν δύο ζώνες ελεγχόμενης στάθμευσης αλλά και τρια δωρεάν δημοτικά pakring.

Στην Πάτρα το σύστημα φαίνεται να θέτει την εξυπηρέτηση του πολίτη στο επίκεντρο, καθώς υπάρχουν ακόμα και δωρεάν δημοτικά πάρκινγκ διαθέσιμα, ενώ το κόστος της ελεγχόμενης στάθμευσης είναι μηδαμινό. Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ο κάτοχος αυτοκινήτου αντιμετωπίζεται ως μια καλή πηγή επιπρόσθετων εσόδων, όπως δείχνουν οι κλιμακωτές χρεώσεις.

Τι ισχύει στους τρεις δήμους

Με μια κάρτα τύπου “ξυστό”, μπορείς να παρκάρεις στο κέντρο της Πάτρας για μια ή δύο ώρες, ανάλογα με τη ζώνη στάθμευσης. Το κόστος είναι και στις δύο περιπτώσεις 0,3 ευρώ, που στην περίπτωση της δίωρης πέφτει προφανώς στα 0,15 ευρώ/ώρα. Το μέτρο της ελεγχόμενης στάθμευσης ισχύει από Δευτέρα έως Παρασκευή για τις ώρες 08:00-14:00 και 17:00-21:00 και Σάββατο 08:00-14:00.

Το ίδιο μπορείς να κάνεις και στην Αθήνα. Εδώ όμως έχεις και την επιλογή να πληρώσεις μέσω POS ή εφαρμογής από το κινητό τηλέφωνο. Το κόστος για την πρώτη ώρα είναι 1 ευρώ. Υπάρχει ωστόσο και η δυνατότητα αγοράς χρόνου μισής ώρας, αντί 0.5 ευρώ. Από τις 2 ώρες και μετά όμως αρχίζει η αφαίμαξη. Για στάθμευση δυόμισι ωρών ο χρήστης πρέπει να καταβάλλει 4 ευρώ και τριών ωρών 6 ευρώ. Η ελεγχόμενη στάθμευση ισχύει στις θέσεις επισκεπτών τις εργάσιμες ημέρες από τις 9 το πρωί ως τις 9 το βράδυ και το Σάββατο από τις 9 το πρωί ως τις 4 το απόγευμα, ενώ στις θέσεις των κατοίκων και στις ειδικές θέσεις απαγορεύεται η στάθμευση των επισκεπτών.

Ελεγχόμενη στάθμευση στην Αθήνα
Στην Αθήνα μπορεί ο οδηγός να αγοράσει χρόνο στάθμευσης και από εφαρμογή στο κινητό του τηλέφωνο, εκτός της "κλασικής" καρτάς - ξυστό. 
​​​​​​

Η Θεσσαλονίκη έχει και αυτή το δικό της σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης. Φαίνεται, ωστόσο, ότι οι Θεσσαλονικείς το φυσάνε το χρήμα, καθώς στην περίπτωσή τους το κόστος για μια θέση στάθμευσης στο δημόσιο δρόμο, ανέρχεται στα 1,7 ευρώ. Μέχρι τη μια ώρα η χρέωση είναι αναλογική -δηλαδή για μισή ώρα θα πληρωθεί το μισό αντίτιμο. Εδώ η πληρωμή δεν περιλαμβάνει τη δυνατότητα “ξυστών” καρτών. Γίνεται είτε μέσω εφαρμογής στο κινητό τηλέφωνο, κάρτας, είτε ειδικών μηχανημάτων σε κομβικά σημεία της πόλης. Η ανώτερη διάρκεια στάθμευσης είναι 4 ώρες ανά πλευρά οικοδομικού τετραγώνου με το κόστος να παραμένει 1,70 € ανά ώρα, δηλαδή για 4 ώρες 6,8 ευρώ.

Ελεγχόμενη στάθμευση στη Θεσσαλονίκη
Η κάρτα για αγορά χρόνου στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη.

Το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης της Θεσσαλονίκης προβλέπει θέσεις μόνιμων κατοίκων, ενώ για τους επισκέπτες ισχύουν οι χρεώσεις από τις 08:00 το πρωί έως τις 21:00 το βράδυ τις καθημερινές και από τις 09:00 το πρωί έως τις 16:00 το απόγευμα κάθε Σάββατο. Κυριακές και αργίες η στάθμευση είναι δωρεάν.

Ποιος ασκεί τον έλεγχο

Η διαφορά στα τρία συστήματα ελεγχόμενης στάθμευσης, δηλαδή αυτό της Πάτρας των 30 ή 15 λεπτών του ευρώ την ώρα, της Αθήνας του ενός ευρώ την ώρα και της Θεσσαλονίκης των 1,7 ευρώ την ώρα, είναι ο φορέας διαχείρισης. Στην περίπτωση της Πάτρας ο δήμος έχει τον απόλυτο έλεγχο του συστήματος, στην περίπτωση της Αθήνας το ρόλο αυτό έχει αναλάβει η  Ανώνυμη Αναπτυξιακή Εταιρεία Μηχανογράφησης & Επιχειρησιακών Μονάδων ΟΤΑ του Δήμου Αθηναίων ενώ στη Θεσσαλονίκη έχουμε ιδιώτη ανάδοχο, την Intrakat, η οποία εγκατέστησε και έχει τον τεχνικό έλεγχο της λειτουργίας του συστήματος έως το 2022.

Ο δήμος Πατρέων, εκτός από τις θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης, έχει εξασφαλίσει για τους δημότες του αλλά και τους επισκέπτες της πόλη, τρεις μεγάλους χώρους στάθμευσης εντελώς δωρεάν, από τους οποίους ξεκινούν κυκλικές διαδρομές μικρά λεωφορεία του δήμου προς τις κεντρικές περιοχές της πόλης.

Να σημειώσουμε ότι και στην Αθήνα, πριν το 2012, την ευθύνη του συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης είχε ιδιωτική εταιρεία, η οποία τελικά δεν ανανέωσε τη σύμβασή της και ο έλεγχος πέρασε στη ΔΑΕΜ Α.Ε. Τότε, η χρέωση ήταν 0.5 ευρώ για μισή ώρα, 1 ευρώ για μια ώρα, 4 ευρώ για 2 ώρες και έξι ευρώ για 3 ώρες, όπου και το μέγιστο διάστημα στάθμευσης. Σήμερα, και παρότι μετά την ανάληψη της ελεγχόμενης στάθμευσης από μια υπηρεσία του δήμου η υπόσχεση ήταν ότι το κόστος θα μειωθεί, οι χρεώσεις παραμένουν ως είχαν.

Ελεγχόμενη στάθμευση Πάτρα
Η κάρτα τύπου "ξυστό" αποτελεί το μόνο τρόπο αγοράς χρόνου στάθμευσης στην Πάτρα, ενώ υπάρχει και ως εναλλακτική στην Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη δεν διατίθεται.​​​​

Στη Θεσσαλονίκη, το θέμα της ελεγχόμενης στάθμευσης είχε εγείρει αρκετές διχογνωμίες. Ο Κωνσταντίνος Ζέρβας, σημερινός δήμαρχος Θεσσαλονίκης, είχε παλαιότερα κάνει λόγο για “λεόντειο σύμβαση” του δήμου με τη Intrakat. Επίσης, πρόσφατα, ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Κινητικότητας Σωκράτης Δημητριάδης δήλωσε στο makthes.gr ότι “δεν είναι δυνατό στη Θεσσαλονίκη η στάθμευση την ώρα να κοστίζει 1,70 ευρώ, όταν στην Αθήνα το αντίστοιχο κόστος ανέρχεται σε 1,00 ευρώ”. Ξέχασε ωστόσο την Πάτρα, με τα 15 και 30 λεπτά του ευρώ...

Σε όλες τις περιπτώσεις πάντως, την ευθύνη ελέγχου της στάθμευσης την έχει η δημοτική αστυνομία. Αυτή είναι που περιπολεί και βεβαιώνει πρόστιμα κατά περίσταση, τα οποία φυσικά αποδίδονται στον κάθε δήμο.

Το μέλλον της ελεγχόμενης στάθμευσης

Το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής έχει εξαγγείλει τη δημιουργία ενός νέου συστήματος «έξυπνης» ελεγχόμενης στάθμευσης, η οποία θα υποστηρίζεται από εφαρμογές που θα ενημερώνουν τους οδηγούς σε πραγματικό χρόνο για τις κενές θέσεις και θα τους κατευθύνουν σε αυτές, ενώ παράλληλα θα είναι συνδεδεμένα µε τους φορείς αστυνόμευσης ώστε να διασφαλίζουν τις θέσεις των ΑµεΑ από το παράνομο παρκάρισμα. 

Το έργο, που σχεδιάστηκε από τη Γενική Γραµµατεία Ψηφιακής Πολιτικής, έχει προϋπολογισμό 20 εκατομμυρίων ευρώ προ ΦΠΑ και θα εφαρμοστεί πιλοτικά για τουλάχιστον 20.000 θέσεις στάθμευσης σε δήμους σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι θα έχουν ολοκληρώσει τις απαραίτητες συγκοινωνιακές μελέτες, ώστε να έχει προκύψει ο διαθέσιμος αριθμός θέσεων. Η ανίχνευση της κατάστασης των θέσεων στάθμευσης θα πραγματοποιείται από ειδικούς αισθητήρες στην άσφαλτο, από οπτικούς αισθητήρες ή συνδυασμό των παραπάνω.

Το πόσο θα χρεώνεται το παραπάνω σύστημα προφανώς ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του κάθε δήμου. Ελπίζουμε οι περισσότεροι από αυτούς που θα συμμετέχουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα του δημάρχου της Πάτρας, Κώστα Πελετίδη.