Το Facebook, το οποίο αγωνίζεται να καθαρίσει την πλατφόρμα και να διασώσει τη φήμη του, είχε ήδη διαγράψει λογαριασμούς με περίπου 6 εκατομμύρια μέλη πριν ξεκινήσει η ψηφοφορία για τις ευρωπαϊκές εκλογές στα τέλη του Μαϊου. Είχε εξατάσει μάλιστα, σύμφωνα με τον Guardian, επιπλέον εκατοντάδες άλλους λογαριασμούς με πάνω από 26 εκατομμύρια μέλη, σύμφωνα με το Avaaz.

Συνολικά, αναφέρθηκαν πάνω από 500 ύποπτες ομάδες και σελίδες του Facebook που λειτουργούν σε ολόκληρη τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και την Ισπανία. Οι περισσότεροι είτε διέδιδαν ψεύτικα νέα, είτε χρησιμοποιούσαν ψευδείς σελίδες και προφίλ για να αυξήσουν τεχνητά το περιεχόμενο των συμβαλλόμενων μερών ή των ιστότοπων που υποστήριζαν, κατά παράβαση των κανόνων του Facebook.

Τα δίκτυα ήταν πολύ πιο δημοφιλή από τις επίσημες σελίδες των ακροδεξιών και αντιευρωπαϊκών ομάδων στις χώρες αυτές. Οι σελίδες που έχουν διαγραφεί από το Facebook μέχρι στιγμής είχαν περίπου μισό δισεκατομμύριο επισκέψεις, όπως εκτιμάται από το Avaaz.

«Οι σελίδες [που αποκαλύφθηκαν από το Avaaz] έχουν υψηλά επίπεδα αλληλεπιδράσεων. Δεν έχει σημασία πόσοι σας ακολουθούν εάν δεν υπάρχουν αλληλεπιδράσεις», δήλωσε ο επικεφαλής της εκστρατείας Κρίστοφ Σκοτ. «Έχουν πάνω από 500 εκατομμύρια προβολές στις σελίδες που έχουν διαγραφεί, κάτι παραπάνω από τον αριθμό των ψηφοφόρων στην ΕΕ.»

Ωστόσο, ενώ μερικές σελίδες διαγράφηκαν συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου δικτύου στην Ισπανία που αποκαλύφθηκε επίσης από το Avaaz, πολλές άλλες παρέμεναν.

Η δραστηριότητα προέρχονταν κυρίως από γαλλικούς λογαριασμούς που μοιράζονταν περιεχόμενο «λευκής ανωτερότητας», και από Γερμανικά ποσταρίσματα που υποστήριζαν την άρνηση του Ολοκαυτώματος και ψευδείς σελίδες που προωθούσαν το κόμμα Alternative für Deutschland party (AfD).

Στην Ιταλία, οι τακτικές περιελάμβαναν τη δημιουργία ιστοσελίδων γενικού ενδιαφέροντος για την ομορφιά, το ποδόσφαιρο, την υγεία ή άλλα συμφέροντα, ενώ στη συνέχεια, μετά την εγγραφή των χρηστών, μετατρέπονταν σε πολιτικά εργαλεία.

Οι ερευνητές επεσήμαναν πώς μια σελίδα, φαινομενικά δημιουργημένη για μια ένωση αγροτικών κτηνοτρόφων, αργότερα μεταμορφώθηκε σε μία που υποστήριζε την άκρα δεξιά Ομοσπονδία, και μοιράστηκε ένα βίντεο το οποίο υποτίθεται ότι έδειχνε μετανάστες που κατέστρεφαν ένα αστυνομικό αυτοκίνητο. Επρόκειτο στην πραγματικότητα για μια σκηνή από ταινία.

Οι σελίδες δεν απευθύνονταν μόνο στις ευρωεκλογές, δήλωσε ο Σκοτ, αλλά στόχευε στην αλλαγή πολιτικής δίνοντας μια ψευδή εντύπωση υποστήριξης σε βάσεις για το περιεχόμενό τους.

«Πιστεύουμε ότι [αυτά τα δίκτυα] έχουν σημαντικό αντίκτυπο, διενεργούν εκστρατείες παραπληροφόρησης που συνεχίζονται εδώ και χρόνια, για παράδειγμα, κάνοντας ένα συγκεκριμένο ζήτημα να φαίνεται πιο σημαντικό».

Η έρευνα διεξήχθη από ανεξάρτητους ανακριτές και δημοσιογράφους που προσλήφθηκαν από το Avaaz μετά από μια διαδικτυακή χρηματοδότηση. Περισσότεροι από 47.000 άνθρωποι προσέφεραν μικρά ποσά, καθιστώντας το έργο οικονομικά ανεξάρτητο.

Το Facebook παρακολούθησε την έρευνα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν συνεργάστηκε η ομάδα του Avaaz με την εταιρεία κοινωνικών μέσων ενημέρωσης, όπως αναφέρεται. Αντ 'αυτού, το Avaaz παρέδωσε τα ευρήματά του στο Facebook για να τα επαληθεύσει και να αναλάβει δράση, ενώ οι έρευνες ήταν ακόμα σε εξέλιξη.

«Πιστεύουμε ότι το Facebook έκανε καλή δουλειά μέχρι τώρα, αλλά θα έπρεπε να έχει κάνει καλύτερη δουλειά ανίχνευσης αυτών των σελίδων», δήλωσε ο Σκοτ. «Θα πρέπει να το κάνουν αυτό. Είμαστε περίπου 30 άτομα, έχουν πάνω από 30.000 στην ομάδα ασφαλείας τους.»