Η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην ανατολική Μεσόγειο υπογράφηκε με βάση την αρχή της «ίσης κατανομής», υποστήριξε ο αναπληρωτής διευθυντής Ναυτιλίας και Αεροπορίας του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Τσαγάταϊ Ερτσίγες, υποστηρίζοντας ότι με βάση αυτή την αρχή τα νησιά δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και πως για την οριοθέτηση λαμβάνεται υπόψη η ειδική θέση των νησιών, το μήκος των ακτών τους και η περιοχή που βρίσκονται.

Κατά την ενημέρωση της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικών της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για τη συμφωνία που η Τουρκία υπέγραψε με τη Λιβύη, ο κ. Ερτσίγες ανέφερε ότι με την υπογραφή του μνημονίου έχουν καθορίσει την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών με μια γραμμή 18,6 θαλάσσιων μιλίων.

«Κάποιες χώρες λένε ότι η συμφωνία είναι ενάντια στο διεθνές δίκαιο. Ο όρος που θέτει το διεθνές δίκαιο είναι η οριοθέτηση να είναι με ‘ίση κατανομή’. Αυτή η συμφωνία έγινε στο πλαίσιο της ‘ίσης κατανομής’ επειδή αντίθετα με τους ισχυρισμούς των ελληνοκυπριακής και της Ελλάδας τα νησιά δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Για την οριοθέτηση λαμβάνεται υπόψη η ειδική θέση των νησιών, το μήκος των ακτών τους και η περιοχή που βρίσκονται. Και στις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων και στις διμερείς αποφάσεις σε καμιά περίπτωση δεν δίνεται θαλάσσια δικαιοδοσία στα νησιά. Και η Τουρκία κινούμενη με αυτή την αρχή της ‘ίσης κατανομής’ έκανε συμφωνία με τη Λιβύη. Επομένως είναι πολύ σημαντικό αυτή η συμφωνία να μεταφερθεί το συντομότερο στη βουλή και να εγκριθεί και από εμάς και από την Λιβύη», ανέφερε ο Τούρκος αξιωματούχος.

Ο κ. Ερτσιγές είπε ακόμη ότι η Τουρκία και το ψευδοκράτος έχουν αντιδράσει στις συμφωνίες που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία το 2003 με την Αίγυπτο, το 2007 με τον Λίβανο και το 2010 με τον Ισραήλ, προσθέτοντας ότι ο πρώτος λόγος της ένστασης ήταν ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να υπογράψει μια συμφωνία χωρίς τους Τουρκοκυπρίους και ότι με τις γραμμές που όριζαν οι συμφωνίες παραβιαζόταν η υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας.

Όπως είπε, η Τουρκία δηλώνει ότι είναι μέσα σε διάλογο με τις χώρες της περιοχής. Εμείς λέμε ότι «είμαστε έτοιμοι να συνομιλήσουμε με όλες τις χώρες τα θέματα της οριοθέτησης της ανατολικής Μεσογείου πλην της “ελληνοκυπριακής διοίκησης” επειδή υπάρχει το Κυπριακό πρόβλημα. Σε μια μορφή που δεν υπάρχουν και οι Τουρκοκύπριοι στο τραπέζι δεν καθόμαστε με κανένα τρόπο στον τραπέζι», είπε χαρακτηριστικά, για να προσθέσει ότι «η συμφωνία που κάναμε με την Λιβύη έχει και τον χαρακτήρα απάντησης στο δίδυμο Ελληνοκυπρίων-Ελλάδας που προσπαθούν να απομονώσουν την Τουρκία στην ανατολική Μεσόγειο. Αυτή η συμφωνία είναι ένδειξη ότι κανένα βήμα δεν μπορεί να γίνει στην περιοχή χωρίς την Τουρκία η οποία έχει την μεγαλύτερη ακτογραμμή στην ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε ο Τούρκος αξιωματούχος.

«Αντισυνταγματική η συμφωνία με την Τουρκία»

Ο επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης της Λιβύης, Αμπντουλάχ αλ Θάνι, δήλωσε ότι η συμφωνία με την Τουρκία είναι αντισυνταγματική και θα έχει σοβαρές συνέπειες.

Η προσωρινή κυβέρνηση της Λιβύης θεωρεί αντισυνταγματική τη συμφωνία με την Τουρκία που υπέγραψε η δυτική Κυβέρνηση Εθνικής Συμφιλίωσης (GNA) η οποία έχει την υποστήριξη του ΟΗΕ.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης (γνωστής κι ως ανατολική κυβέρνηση), Αμπντουλάχ αλ Θάνι, η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης θα έχει σοβαρές συνέπειες εάν τεθεί σε ισχύ.

«Από νομική άποψη, αυτή η συμφωνία ασφαλείας είναι συνταγματικά άκυρη και κενή, καθώς δεν έχει εγκριθεί από το νόμιμο κοινοβούλιο (Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης). Τίποτα δεν δίνει στον πρωθυπουργό (της δυτικής κυβέρνησης GNA) το δικαίωμα να υπογράψει μια τέτοια συμφωνία εκτός του κράτους και συνεπώς δεν σημαίνει τίποτα», δήλωσε ο αλ Θάνι.

O ίδιος τόνισε ότι η αντίθεση στη συμφωνία με την Τουρκία δεν προέρχεται μόνο από τις τοπικές αρχές, αλλά και από άλλες χώρες, όπως την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο.

«Ασφαλώς, αυτή η συμφωνία συνεργασίας θα έχει σοβαρές συνέπειες. Αν τεθεί σε ισχύ, θα είναι προβληματικό», υπογράμμισε ο Αλ Θάνι.

Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης υπεγράφη την προηγούμενη εβδομάδα και παρότι δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, περιλαμβάνει δύο μνημόνια συνεργασίας. Το ένα αφορά τις θαλάσσιες ζώνες των δύο χωρών, γεγονός που προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση της Αθήνας. Το δεύτερο μνημόνιο αφορά τη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών.

Η συμφωνία τροφοδότησε την ένταση Ελλάδας - Τουρκίας. Την Τετάρτη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο Εντογάν με τον οποίο και συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα.