Με την καθιερωμένη «οικογενειακή φωτογραφία» των συμμετεχόντων θα αρχίσει στις 15:10 (σ.σ.: όλες οι ώρες Ελλάδος) τις εργασίες της στην Καγκελαρία η Διάσκεψη του Βερολίνου για την Λιβύη.

«Πυρετός» επαφών για τη Μέρκελ

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Καγκελαρίας, στις 10:45 η καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ θα υποδεχθεί τον Πρόεδρο του Κονγκό Ντένις Σάσου Νγκουέσο, ο οποίος θα τεθεί επικεφαλής της Υψηλής Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης για την Λιβύη. Στις 13:15 η κυρία Μέρκελ θα έχει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ενώ στις 14:15 θα καλωσορίσει όλους τους συμμετέχοντες στην Διάσκεψη, η οποία θα ολοκληρωθεί με κοινή συνέντευξη Τύπου.

Πριν τη Διάσκεψη του Βερολίνου η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ είχε σειρά τηλεφωνημάτων με ξένους ηγέτες. Χθες, η κυρία Μέρκελ μίλησε με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν ενώ νωρίτερα είχε συνομιλήσει με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σύμφωνα με το Anadolu που επικαλείται τη Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκίας, οι δύο ηγέτες συζήτησαν για τη Λιβύη και άλλα περιφερειακά ζητήματα. Η συζήτηση όπως αναφέρει το Anadolu έγινε σε μια προσπάθεια να αποσπαστεί η δέσμευση από τους περιφερειακούς παράγοντες για κατάπαυση του πυρός στη Λιβύη.

Στο Βερολίνο θα βρεθεί και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο όπου θα συναντηθεί με ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αιγύπτου, της Τουρκίας, της Γερμανίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στο περιθώριο της συνόδου του Βερολίνου για τη Λιβύη, γνωστοποίησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ποιοι θα λάβουν μέρος

Παρά το γεγονός ότι οι διοργανωτές δεν έχουν ανακοινώσει επισήμως τους συμμετέχοντες, είναι γνωστό ότι στην Διάσκεψη σήμερα θα λάβουν μέρος ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φάταχ αλ-Σίσι, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο και ανώτεροι αξιωματούχοι από την Μεγάλη Βρετανία, την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιταλία, την Αλγερία και τα Ηνωμένα Έθνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Αφρικανική Ένωση και τον Αραβικό Σύνδεσμο. Στο Βερολίνο θα βρίσκονται ακόμη ο πρωθυπουργός της Λιβύης Φάγεζ Αλ Σάρατζ αλλά και ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ, οι οποίοι – σύμφωνα με τον σχεδιασμό της γερμανικής κυβέρνησης, όπως περιγράφεται σε δημοσίευμα του περιοδικού Der Spiegel – θα εμπλακούν στις εργασίες της Διάσκεψης μόνο εφόσον οι υπόλοιποι συμμετέχοντες έχουν προηγουμένως συμφωνήσει στο τελικό κοινό ανακοινωθέν. Όπως αναφέρει το περιοδικό, κατά την διάρκεια των συνομιλιών οι δύο άνδρες θα παραμείνουν πιθανότατα στα ξενοδοχεία τους στο Βερολίνο. Αρχικά, επισημαίνει το δημοσίευμα, οι Σάρατζ και Χάφταρ δεν επρόκειτο να λάβουν μέρος στην Διάσκεψη, το σχέδιο ωστόσο άλλαξε διότι επέμειναν η Ρωσία και άλλοι συμμετέχοντες.

Στην συνέντευξη Τύπου, εκτός από την καγκελάριο Μέρκελ και τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, αναμένεται να λάβουν μέρος και οι εκπρόσωποι πολλών από τις χώρες οι οποίες συμμετέχουν.

Γιατί η Ελλάδα δεν κλήθηκε στη Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη - Το παρασκήνιο και ο ρόλος της Τουρκίας

Η παρουσία της Τουρκίας στη διάσκεψη του Βερολίνου και ο αποκλεισμός της Ελλάδας προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με κυβέρνηση κι αντιπολίτευση να αλληλοκατηγορούνται για τις ευθύνες.

Πάντως θολό παραμένει το εάν η Γερμανία έγινε αποδέκτης ενός «βέτο» από πλευράς Τουρκίας ή το εάν επέλεξε να αποκλείσει την Ελλάδα ώστε να μην φορτώσει παραπάνω ζητούμενα στο αποτέλεσμα της Διάσκεψης. 

Αυτό πάντως φαίνεται ότι «διαβάζει» ως πιθανότερο σενάριο η ελληνική πλευρά, καθώς φαίνεται πως η Γερμανία έχει υιοθετήσει μια υποχωρητική στάση απέναντι στα «ταραχοποιά στοιχεία» της περιοχής και φοβήθηκε ενδεχόμενο «μπλόκο» της Άγκυρας στη συμμετοχή της Αθήνας. Η Γερμανία, που κρατά πολύ προσεκτική στάση απέναντι στην Τουρκία από το ξέσπασμα του ζητήματος της υπογραφής του Τουρκο-Λιβυκού συμφώνου, έχει αποφύγει να βγει μπροστά αφού φοβάται ενδεχόμενες επιπλοκές στο ζήτημα του μεταναστευτικού.

Τι προβλέπει το προσχέδιο της Διάσκεψης του Βερολίνου

Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, το προσχέδιο των τελικών εγγράφων που αναμένεται να υπογράψουν οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη του Βερολίνου, αναφέρει τα εξής:

«Εμείς [οι συμμετέχοντες] στηρίζουμε την Πολιτική Συμφωνία για τη Λιβύη ως βιώσιμο πλαίσιο για την πολιτική λύση στη Λιβύη», αναφέρει το έγγραφο. «Ζητάμε επίσης τη δημιουργία ενός λειτουργικού Προεδρικού Συμβουλίου και τη δημιουργία μιας μοναδικής, ενιαίας, περιεκτικής και αποτελεσματικής λιβυκής κυβέρνησης που θα εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων», προσθέτει.

Επίσης, οι συμμετέχοντες «παροτρύνουν όλα τα κόμματα της Λιβύης να συνεχίσουν την πολιτική διαδικασία ειρήνευσης υπό την αιγίδα της UNSMIL [Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη], συμμετέχοντας εποικοδομητικά, ανοίγοντας το δρόμο για τον τερματισμό της μεταβατικής περιόδου μέσω ελεύθερων, δίκαιων, περιεκτικών και αξιόπιστων κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών». Το έγγραφο υπογραμμίζει «τον σημαντικό ρόλο των γειτονικών χωρών στη διαδικασία σταθεροποίησης της Λιβύης».

«Δεσμευόμαστε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις διμερείς επαφές για να παροτρύνουμε όλα τα κόμματα της Λιβύης να συμμετάσχουν στην κατάπαυση του πυρός και να συμμετάσχουν στην πολιτική διαδικασία εντός της Λιβύης υπό την αιγίδα του UNSMIL», προσθέτει το έγγραφο.

Το προσχέδιο υπογραμμίζει επίσης «τον σημαντικό ρόλο των γειτονικών χωρών στη διαδικασία σταθεροποίησης της Λιβύης».

Τα στρατιωτικά κινήματα

Οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη ζητούν τον τερματισμό όλων των στρατιωτικών κινημάτων που υποστηρίζουν τις αντιμαχόμενες πλευρές.

«Ζητάμε τον τερματισμό όλων των στρατιωτικών κινημάτων που υποστηρίζουν τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές ξεκινώντας από την αρχή της διαδικασίας κατάπαυσης του πυρός», αναφέρει το έγγραφο.

Μεταρρυθμίσεις ασφαλείας

Το σχέδιο συμπερασμάτων της επικείμενης διάσκεψης του Βερολίνου για τη Λιβύη απαιτεί μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας στη χώρα.

«Εμείς [οι συμμετέχοντες] ζητούμε την αποκατάσταση του μονοπωλίου του κράτους στη νόμιμη χρήση βίας», αναφέρει το έγγραφο, προσθέτοντας: «Στηρίζουμε τη δημιουργία ενιαίας εθνικής ασφάλειας της Ασφάλειας της Λιβύης, της αστυνομίας και των στρατιωτικών δυνάμεων υπό κεντρική διοίκηση, με σχετικά έγγραφα».

Κυρώσεις σε εκείνους που παραβιάζουν εμπάργκο όπλων

Το σχέδιο συμπερασμάτων της επικείμενης διάσκεψης του Βερολίνου για τη Λιβύη απαιτεί κυρώσεις σε όσους παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

“Εμείς [οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη] δεσμευόμαστε να τηρήσουμε κατηγορηματικά και πλήρως τον εμπάργκο όπλων που θεσπίστηκε με το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (2011) και τα μεταγενέστερα ψηφίσματα του Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης όπλων από τη Λιβύη. Καλούμε όλους τους φορείς να εφαρμόσουν και να επιβάλουν κυρώσεις του ΣΑΗΕ, μεταξύ άλλων μέσω εθνικών μέτρων εφαρμογής, εναντίον εκείνων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων του ΣΑΗΕ ή την κατάπαυση του πυρός”.

Ειδική επιτροπή

Θα συσταθεί ειδική επιτροπή παρακολούθησης υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών για την εφαρμογή των αποτελεσμάτων της διάσκεψης του Βερολίνου για τη Λιβύη.

Η διεθνής επιτροπή θα ασχοληθεί με την εφαρμογή των έξι σημείων που περιγράφονται στο έγγραφο. Πρόκειται για την κατάπαυση του πυρός, το εμπάργκο όπλων, την επανέναρξη του πολιτικού διαλόγου, τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και το ανθρωπιστικό δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

“Δημιουργούμε με τον τρόπο αυτό μια Διεθνή Επιτροπή Παρακολούθησης (IFC) για να διατηρήσουμε τον συντονισμό μετά την Διάσκεψη Κορυφής του Βερολίνου υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών”, αναφέρει το έγγραφο.

Σύμφωνα με το έγγραφο, η επιτροπή θα συνεδριάζει σε μηνιαία βάση σε διαφορετικές τοποθεσίες. Στο τέλος κάθε συνεδρίασης, θα παρουσιαστεί ένα συμπέρασμα που θα αναγνωρίζει συγκεκριμένα επιτεύγματα ή συμμόρφωση. Εκτός από αυτό, ειδικές ομάδες εργασίας θα συναντηθούν στη Λιβύη ή στην Τυνησία δύο φορές το μήνα.

Μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός

Το σχέδιο συμπερασμάτων καλεί επίσης τα συμβαλλόμενα μέρη στη σύγκρουση στη Λιβύη να προβούν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

“Εμείς [οι συμμετέχοντες] χαιρετίζουμε τη σημαντική μείωση της βίας από τις 12 Ιανουαρίου και τις διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν στη Μόσχα στις 14 Ιανουαρίου με στόχο την προετοιμασία για μια συμφωνία εκεχειρίας”, αναφέρει το έγγραφο. “Ζητάμε αξιόπιστα, επαληθεύσιμα, αλληλοεξαρτώμενα και αμοιβαία βήματα, ξεκινώντας από μια εκεχειρία που εφαρμόζουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων αξιόπιστων βημάτων προς την απομάκρυνση όλων των ένοπλων ομάδων και των πολιτοφυλακών από όλα τα κόμματα”, αναφέρει το έγγραφο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη “την απόσυρση των βαρέων όπλων, του πυροβολικού και των εναέριων μέσων.” Καλούμε τα Ηνωμένα Έθνη να διευκολύνουν τις διαπραγματεύσεις κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των πλευρών, μεταξύ άλλων μέσω της άμεσης σύστασης τεχνικών επιτροπών για την παρακολούθηση και επαλήθευση της εφαρμογής της κατάπαυσης του πυρός, προσθέτει το έγγραφο.

Οικονομικές μεταρρυθμίσεις

Οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη ζητούν επίσης οικονομικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα, όπως προκύπτει από το σχέδιο συμπερασμάτων της διάσκεψης.

“Υποστηρίζουμε τον οικονομικό διάλογο με εκπροσώπους χρηματοπιστωτικών και οικονομικών θεσμών της Λιβύης και ενθαρρύνουμε την εφαρμογή διαρθρωτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Για να διευκολυνθεί αυτός ο διάλογος, υποστηρίζουμε τη δημιουργία μιας οικονομικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων της Λιβύης που θα αποτελείται από εκπροσώπους των βασικών οικονομικών και οικονομικών θεσμών.

Οι συμμετέχοντες επίσης “ενθαρρύνουν τη δημιουργία ενός μηχανισμού ανασυγκρότησης για τη Λιβύη, η οποία θα υποστηρίζει την ανάπτυξη και ανασυγκρότηση σε όλες τις περιοχές υπό την αιγίδα μιας νέας αντιπροσωπευτικής και ενιαίας κυβέρνησης εθνικής συμφωνίας που θα ασκεί την εξουσία της σε όλη την περιοχή της Λιβύης, για να αναπτύξει τις περιοχές που πλήττονται σοβαρά”.