«Το Ολοκαύτωμα χρηματοδοτήθηκε από μια κυβέρνηση. Όχι μόνο το επέτρεψαν να συμβεί, αλλά το ενίσχυσαν και ενθάρρυναν απλούς ανθρώπους να γίνουν δολοφόνοι», σχολιάζει στην Guardian ο Μπενιαμίν Λέσερ, 92χρονος Εβραίος πολωνικής καταγωγής, που η οικογένειά του εστάλη στο Άουσβιτς το 1944. Περισσότεροι από 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι βρήκαν τραγικό θάνατο στο στρατόπεδο, οι περισσότεροι από τους Εβραίους.

«Επέστρεψα για να μην ξεχάσω κάθε λεπτομέρεια του τι συνέβη σε μένα, ώστε να μπορέσω να διατηρήσω τις μνήμες ζωντανές και να σταματήσω τον κόσμο να αποκτήσει αμνησία», πρόσθεσε ο Λέσερ, τονίζοντας την ευρεία ανησυχία για την άνοδο των αντισημιτικών επιθέσεων, ιδίως στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η οποία αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό θέμα κατά τη διάρκεια της σημερινής τελετής.

Οι επιζώντες, οι οποίοι επιστρέφουν σήμερα στο Άουσβιτς, είναι ηλικίας μεταξύ 75 ετών - μια γυναίκα που γεννήθηκε στο στρατόπεδο - και 101. Έχουν ταξιδέψει από όλο τον κόσμο, κυρίως τη Βόρεια Αμερική, αλλά και από ολόκληρη την Ευρώπη, το Ισραήλ, τη Νότια και Κεντρική Αμερική και την Αυστραλία. Οι διοργανωτές δήλωσαν ότι ο ακριβής αριθμός των συμμετεχόντων δεν θα επιβεβαιωθεί έως την τελετή, το απόγευμα της Δευτέρας, λόγω της εύθραυστης υγείας τους και της ψυχολογικής πίεσης της επιστροφής, η οποία είχε ήδη οδηγήσει σε ορισμένες ακυρώσεις. Μια μεγάλη ομάδα 50 θεραπευτών και ιατρών είναι σε ετοιμότητα για τους επιζώντες και τους συχνά ηλικιωμένους απογόνους τους.