Καταστήματα, σχολεία, πολιτιστικές εκδηλώσεις, αθλητισμός: Πολύ προσεκτικά και σταδιακά, οι χώρες της Ευρώπης αρχίζουν να χαλαρώνουν τα μέτρα του lockdown που έχουν επιβάλει για να περιορίσουν τη διάδοση της Covid-19.

Η 27η Απριλίου υπήρξε για πολλές χώρες ένα πρώτο ορόσημο για τη χαλάρωση του lockdown, αν και οι αρμόδιες αρχές τους υπογραμμίζουν κατηγορηματικά πως τα μέτρα θα επανέλθουν σε περίπτωση που υπάρξει οποιαδήποτε υποτροπή.

Οι ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα χαλάρωσης των αυστηρών περιορισμών:

Ιταλία

Η χώρα εξετάζει να χαλαρώσει σε τέσσερα στάδια το lockdown, σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με την εφημερίδα Corriere della Sera, τέσσερις Δευτέρες θα δώσουν τον ρυθμό με τον οποίο θα ανοίξει ξανά η χώρα μετά την υιοθέτηση των περιοριστικών μέτρων στις 9 Μαρτίου.

Τη Δευτέρα 4 Μαΐου, σύμφωνα πάντα με την Corriere, θα ανοίξουν εκτός απροόπτου τα εργοτάξια και ο τομέας της υφαντουργίας και της μόδας.

Την επόμενη Δευτέρα 11 Μαΐου θα ανοίξουν τα καταστήματα ρούχων και παπουτσιών καθώς και άλλα καταστήματα.

Την τέταρτη Δευτέρα, στις 18 Μαΐου, θα ακολουθήσουν τα μπαρ, τα εστιατόρια και τα κομμωτήρια.

Η σταδιακή χαλάρωση των μέτρων θα συνοδεύεται από αυστηρούς κανόνες υγιεινής και τήρησης κοινωνικής απόστασης. Για παράδειγμα, τα καταστήματα μεγέθους 40 τετραγωνικών μέτρων ή μικρότερα θα μπορούν να δέχονται έναν πελάτη τη φορά, ενώ στα υπόλοιπα ο αριθμός των πελατών θα είναι αντίστοιχος του μεγέθους τους. Στα μπαρ και τα εστιατόρια οι πελάτες θα πρέπει να τηρούν απόσταση τουλάχιστον ενός μέτρου μεταξύ τους και θα προτιμώνται οι ανοικτοί χώροι από τους κλιματιζόμενους.

Ισπανία

Η χώρα προχωρεί σε μικρή χαλάρωση της αυστηρής καραντίνας επιτρέποντας από τις 25 Απριλίου στα παιδιά κάτω των 14 ετών να βγαίνουν από το σπίτι για έως και μία ώρα, από τις 9 π.μ. μέχρι τις 9 μ.μ., αλλά μόνο για να συνοδεύσουν κάποιον ενήλικα στο σουπερμάρκετ ή το φαρμακείο και παραμένοντας σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το σπίτι τους.

Κάθε ενήλικας μπορεί να συνοδεύει μέχρι τρία παιδιά, τα οποία θα εξακολουθήσουν να μην μπορούν να παίζουν στις παιδικές χαρές.

Η κυβέρνηση υπογράμμισε πως οι έξοδοι αυτές πρέπει να γίνονται με σχολαστική τήρηση των κανόνων υγεινής και κοινωνικής απόστασης. Δεν έχει κάνει ακόμη γνωστό πότε θα χαλαρώσουν τα μέτρα περιορισμού για τα μεγαλύτερα παιδιά.

Η Ισπανία είναι η τρίτη περισσότερο πληγείσα παγκοσμίως χώρα από τον κορονοϊό και βρίσκεται από τις 14 Μαρτίου σε πολύ αυστηρή καραντίνα, η οποία αναμένεται να παραταθεί από το κοινοβούλιο έως και τις 9 Μαΐου. 

Γαλλία

Η χώρα θα επιτρέψει τη λειτουργία των καταστημάτων μετά τον τερματισμό του lockdown στις 11 Μαΐου, αν και θα παραμείνουν κάποιοι περιορισμοί σε ορισμένες περιοχές. Τα καταστήματα θα λειτουργήσουν με βάσει πρωτόκολλα που θα εξασφαλίζουν την προστασία των εργαζομένων και των πελατών.

Η κυβέρνηση αποκλείει ωστόσο το ενδεχόμενο να επαναλειτουργήσουν στις 11 Μαΐου τα εστιατόρια, τα καφέ και τα μπαρ. Το νωρίτερο που θα λειτουργήσουν και πάλι είναι τα μέσα Ιουνίου.

Τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Ιουνίου θα εξακολουθήσουν να απαγορεύονται οι αθλητικές και οι θρησκευτικές εκδηλώσεις.

Ωστόσο οι άνθρωποι δεν θα χρειάζονται πλέον άδεια για να περπατήσουν στον δρόμο ή για να βγουν για τρέξιμο.

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται επίσης σε μέτρα περιορισμού των κινήσεων των ηλικιωμένων, ενώ έχει διαμηνύσει στις επιχειρήσεις να ενθαρρύνουν την εξ αποστάσεως εργασία όπου είναι δυνατόν, ώστε να περιορισθεί ο αριθμός των ανθρώπων που κινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Η κυβέρνηση θέλει επίσης να διασφαλίσει ότι προστατευτικές μάσκες θα είναι διαθέσιμες για το κοινό, αν και δεν είναι ακόμη σαφές αν η χρήση τους θα καταστεί υποχρεωτική.

 Βρετανία

Ο βρετανός υπουργός Υγείας Ματ Χάνκοκ δήλωσε την Παρασκευή πως η χώρα του θα διατηρήσει τα περιοριστικά μέτρα έως ότου είναι ασφαλής η χαλάρωσή τους, παρά το οικονομικό κόστος που έχουν.

 Ο Χάνκοκ πρόσθεσε πως η μείωση του αριθμού των κρουσμάτων είναι το καλύτερο πράγμα που μπορεί να γίνει για την οικονομία και ότι ένα δεύτερο κύμα της επιδημίας θα ήταν οικονομικά επιζήμιο.

Γερμανία

Στη χώρα επιτράπηκε η επαναλειτουργία των εμπορικών καταστημάτων με επιφάνεια μικρότερη των 800 τ.μ. και από τη Δευτέρα 27 Απριλίου είναι υποχρεωτική η χρήση προστατευτικής μάσκας (που μπορεί να είναι και ένα υφασμάτινο μαντίλι) τουλάχιστον για τους επιβάτες των μέσων μαζικής μεταφοράς και τους πελάτες των εμπορικών καταστημάτων.

Ο υπουργός Υγείας έχει τονίσει πως η τήρηση της κοινωνικής απόστασης και οι αυστηρότεροι κανόνες υγιεινής θα παραμείνουν σε ισχύ για μήνες.

Αυστρία

Οι ναοί και οι άλλοι χώροι λατρείας στη χώρα θα επαναλειτουργήσουν από τις 15 Μαΐου, αλλά με κάποιους περιορισμούς (ένας πιστός ανά 20 τ.μ., τήρηση κοινωνικής απόστασης κλπ.).

Οι μαθητές της Δημοτικής και της Μέσης εκπαίδευσης θα επιστρέψουν στις τάξεις στις 18 Μαΐου ενώ όλα τα άλλα σχολεία θα επαναλειτουργήσουν από τις 3 Ιουνίου. Ωστόσο οι μαθητές των τελευταίων τάξεων της Μέσης εκπαίδευσης θα επιστρέψουν στις τάξεις στις 4 Μαΐου

 Από τις 18 Μαΐου, τα σχολεία θα λειτουργούν με "βάρδιες", οι μισοί μαθητές θα είναι στο σχολείο από Δευτέρα έως Τετάρτη και οι άλλοι μισοί την Πέμπτη και την Παρασκευή και την εβδομάδα που ακολουθεί θα ισχύει το αντίστροφο.

Έξω από την τάξη θα είναι υποχρεωτική η χρήση μάσκας, θα ισχύουν επιπλέον όροι υγιεινής ενώ δεν θα γίνονται τα μαθήματα της γυμναστικής και της μουσικής.

Βέλγιο

Η πρωθυπουργός του Βελγίου Σοφί Βιλμές ανακοίνωσε ένα λεπτομερές σχέδιο για τη σταδιακή άρση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στη χώρα εξαιτίας του κορονοϊού.

Βάσει των νέων κανόνων, όλα τα καταστήματα θα επιτραπεί να επαναλειτουργήσουν από τις 11 Μαΐου, με τα σχολεία να ανοίγουν την επόμενη εβδομάδα -- ωστόσο με περιορισμένο αριθμό μαθητών στην κάθε τάξη.

Τα πρώτα που θα επαναλειτουργήσουν θα είναι τα καταστήματα υφασμάτων στις 4 Μαΐου, ώστε ο κόσμος να μπορέσει να συμμορφωθεί με τους νέους κανονισμούς, που απαιτούν απ' όλους τους Βέλγους ηλικίας 12 ετών και άνω να φορούν μάσκες στα δημόσια μέσα μεταφοράς. Τα άλλα καταστήματα θα ανοίξουν μια εβδομάδα αργότερα.

Τα σχολεία θα επαναλειτουργήσουν από τις 18 Μαΐου, αλλά σε κάθε τάξη θα επιτρέπονται μόνο δέκα μαθητές. Τα καφέ και τα εστιατόρια δεν θα ανοίξουν και πάλι πριν από τις 8 Ιουνίου.

Το lockdown είχε αρχίσει στο Βέλγιο στις 12 Μαρτίου. Το Βέλγιο έχει το υψηλότερο ποσοστό θανάτων κατά κεφαλήν στην Ευρώπη.

Ολλανδία

Η χώρα έχει ανακοινώσει πως θα ανοιξει τα Δημοτικά σχολεία και τους βρεφονηπιακούς σταθμούς από τις 11 Μαΐου, σε μια πρώτη χαλάρωση των μέτρων που ισχύουν από τις 15 Μαρτίου.

 Μπαρ, εστιατόρια, μουσεία και άλλοι δημόσιοι χώροι παραμένουν κλειστοί, ενώ παρατάθηκε μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου η απαγόρευση των μεγάλων δημόσιων εκδηλώσεων, περιλαμβανομένων εκείνων το επαγγελματικού αθλητισμού και των μουσικών φεστιβάλ.

Ελβετία

Η χώρα άρχισε στις 27 Απριλίου την πρώτη φάση της χαλάρωσης των περιορισμών, με την επαναλειτουργία των κομμωτηρίων, των ανθοπωλείων και των καταστημάτων με είδη κήπου.

Τσεχία

Στη χώρα ήρθη η απαγόρευση των ελεύθερων μετακινήσεων που είχε επιβληθεί εξαιτίας του κορονοϊού. Οι Τσέχοι μπορούν να συγκεντρώνονται υπαιθρίως σε ομάδες μέχρι δέκα ανθρώπων. Μπορούν να βγαίνουν από το σπίτι τους όποτε θέλουν, όμως οι κανόνες κοινωνικής απόστασης, όπως και η υποχρεωτική χρήση μάσκας, εξακολουθούν να ισχύουν.

Από τις 27 Απριλίου, οι Τσέχοι μπορούν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Στους πολίτες της ΕΕ, που φθάνουν στην Τσεχία για δουλειές, και στους φοιτητές θα επιτρέπεται η είσοδος, αλλά όχι και στους άλλους ξένους. Οι ξένοι θα πρέπει επίσης να επιδεικνύουν πιστοποιητικό αρνητικού τεστ που να έχει γίνει τις τέσσερις τελευταίες ημέρες.

Το lockdown άρχισε στη χώρα στις 16 Μαρτίου.

Πολωνία

Η χώρα σχεδιάζει να ανοίξει και πάλι τους υπαίθριους χώρους αθλητικών δραστηριοτήτων στις 4 Μαΐου, στα τέλη του ίδιου μήνα θα επιτρέψει τη διεξαγωγή ποδοσφαιρικών αγώνων της κορυφαίας κατηγορίας ενώ αγώνες μοτοσικλέτας θα διεξαχθούν στα μέσα Ιουνίου. Το επόμενο στάδιο της χαλάρωσης των περιορισμών θα περιλάβει την επαναλειτουργία κλειστών αθλητικών χώρων, ενώ θα ακολουθήσουν οι πισίνες και τα γυμναστήρια.

Η Πολωνία άρχισε να χαλαρώνει κάποιους από τους περιορισμούς νωρίτερα τον Απρίλιο, λέγοντας ότι κοστίζουν υπερβολικά στην οικονομία. Έχει ανοίξει και πάλι δάση και πάρκα και χαλάρωσε τους κανόνες για τον αριθμό των πελατών στα καταστήματα.

Ουγγαρία

Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν έχει δηλώσει πως η κυβέρνησή του σχεδιάζει να αντικαταστήσει από τις αρχές Μαΐου την καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας, που ισχύει σήμερα, με μια πιο προσαρμοσμένη στα δεδομένα εκδοχή του lockdown.

Δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες, ωστόσο αναμένεται πως οι νέοι κανόνες θα επικεντρώνουν στους ηλικιωμένους, τους ασθενείς και τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πως τα σχέδιά της για την ανάκαμψη θα επικεντρωθούν στην απασχόληση, καθώς το lokdown, που διαρκεί περισσότερο από έναν μήνα, έχει επιφέρει την απώλεια δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Ρουμανία

Η χώρα θα άρει τους περιορισμούς στις μετακινήσεις μετά τις 15 Μαΐου και με προϋποθέσεις την αυστηρή τήρηση των κανόνων ασφαλείας και την αποφυγή συνωστισμού.

Όσον αφορά την επανάληψη οικονομικών δραστηριοτήτων, η κυβέρνηση ανακοίνωσε πως διεξάγει αναλύσεις σε κάθε τομέα, χωρίς να κάνει γνωστό κάτι συγκεκριμένο.

Ο υπουργός Εσωτερικών έχει πάντως δηλώσει πως η κυβέρνηση εξετάζει τη χαλάρωση των περιορισμών που έχει επιβάλει για τα άτομα άνω των 65 ετών.

Σερβία

Από τις 27 Απριλίου επετράπη η λειτουργία των κομμωτηρίων/κουρείων και των γυμναστηρίων. Πριν από πέντε ημέρες άρχισαν να λειτουργούν οι λαϊκές αγορές, τα βιβλιοπωλεία, τα συνεργεία αυτοκινήτων και όλα τα μικρότερα εμπορικά καταστήματα.

Τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά μέχρι τον Σεπτέμβριο και η βαθμολόγηση των μαθητών θα γίνει με βάση την επίδοσή τους στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Κανονικά ωστόσο θα πραγματοποιηθούν τον Ιούνιο οι εισαγωγικές εξετάεις από τη βασική στη μέση εκπαίδευση.

Κροατία

Τα μέτρα θα αρθούν σταδιακά στη χώρα στις 27 Απριλίου, στις 4 Μαΐου και στις 11 Μαΐου.

Στις 27 Απριλίου άνοιξαν όλα τα καταστήματα λιανικής, εκτός από εκείνα που βρίσκονται σε εμπορικά κέντρα. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς άρχισαν να λειτουργουν ξανά στις πόλεις και επετράπη η λειτουργία βιβλιοθηκών, μουσείων, βιβλιοπωλείων και γκαλερί. Οι αθλητές μπορούν να προπονούνται σε ατομικά, όπως και σε ομαδικά αθλήματα.

Η δεύτερη φάση, που θα έρθει στις 4 Μαΐου εφόσον η πρώτη φάση αποδειχθεί επιτυχής, αφορά τη χαλάρωση των περιορισμών στο σύστημα δημόσιας υγείας, το οποίο θα αποκαταστήσει πλήρως τις υπηρεσίες του. Θα λειτουργήσουν επίσης κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και κουρεία.

Στο πλαίσιο της τρίτης φάσης, από τις 11 Μαΐου, θα επιτραπούν συγκεντρώσεις έως και 10 ανθρώπων στον ίδιο χώρο με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι αποστάσεις ασφαλείας. Θα επιτραπεί επίσης η επαναλειτουργία των εμπορικών κέντρων, των νηπιαγωγείων και των Δημοτικών σχολείων. Ακόμη θα επαναληφθούν οι συγκοινωνιακές συνδέσεις μεταξύ των πόλων και οι πτήσεις στο εσωτερικό της Κροατίας.

Και στις τρεις φάσεις προβλέπεται αυστηρή τήρηση των μέτρων ασφαλείας και των υψηλότερων προδιαγραφών υγιεινής.

Βόρεια Μακεδονία

Η κυβέρνηση αποφάσισε να μειώσει από την Πέμπτη 23 Απριλίου τον χρόνο απαγόρευσης της κυκλοφορίας των πολιτών, τόσο τις καθημερινές όσο και τα σαββατοκύριακα.

Παράλληλα κατέστησε υποχρεωτική την κάλυψη του στόματος (με προστατευτική μάσκα προσώπου ή κάποιο κασκόλ) για τους πολίτες που μετακινούνται με μέσα μαζικής μεταφοράς και επισκέπτονται κλειστούς χώρους (σουπερμάρκετ, άλλα εμπορικά καταστήματα, τράπεζες, ταχυδρομεία, δημόσιες υπηρεσίες, νοσοκομεία κ.ά), αλλά και λαϊκές αγορές.

Όσοι κινούνται σε ανοικτούς χώρους θα πρέπει να τηρούν απόσταση δύο μέτρων.

Μαυροβούνιο

Στο πλαίσιο της χαλάρωσης των περιορισμών που αποφασίσθηκε από την κυβέρνηση, οι πολίτες επιτρέπεται πλέον να κυκλοφοούν μέχρι τις 11 μ.μ. και τα καταστήματα να λειτουργούν μέχρι τις 10 μ.μ.. Επίσης επιτρέπεται η κυκλοφορία των πολιτών σε δημόσιους χώρους για λόγους αναψυχής, αλλά με την προϋπόθεση ότι τηρούν τα μέτρα ασφαλείας.

Βοσνία

Η Βοσνιοκροατική Ομοσπονδία χαλάρωσε από τις 24 Απριλίου τους περιορισμούς σε ηλικιωμένους και παιδιά, που μέχρι τώρα απαγορευόταν να βγουν από τα σπίτια τους, καθώς απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου έκρινε αντισυνταγματική την απαγόρευση αυτή.

Στην απόφαση του δικαστηρίου τονίζεται πάντως ότι πρέπει πάντα να τηρούνται το μέτρο της κοινωνικής απόστασης καθώς και άλλα προστατευτικά μέτρα.

Στη χώρα ήρθη επίσης η νυκτερινή απαγόρευση της κυκλοφορίας, ενώ ανακοινώθηκε πως μπορεί να γίνουν σύντομα κινήσεις για να επαναλειτουργήσει εν μέρει η οικονομία.

Η Βοσνία κήρυξε κατάσταση έκτακτης στις 17 Μαρτίου. 

Σουηδία

Τα μέτρα που έλαβε η χώρα ήταν λιγότερο αυστηρά απ' αυτά που ελήφθησαν σε άλλες χώρες, καθώς οι αρχές βασίσθηκαν στην πειθώ μάλλον παρά στην απαγόρευση.

Τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης παραμένουν ανοικτά, οι καταναλωτές μπορούν να πηγαίνουν στα καταστήματα και τα παιδιά να κάνουν υπαίθριες αθλητικές δραστηριότητες.

Ωστόσο, την ώρα που άλλες χώρες αρχίζουν να χαλαρώνουν τα αυστηρότερα μέτρα που είχαν εφαρμόσει, η Στοκχόλμη ανακοίνωσε πως είναι πολύ νωρίς για ν' αλλάξει πορεία η Σουηδία, καθώς «ο κίνδυνος δεν έχει παρέλθει».

Κύπρος

Σε τέσσερις φάσεις αναμένεται να γίνει η σταδιακή χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων και σε περίοδο δύο - τριών μηνών, σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, με την έναρξη της πρώτης φάσης να ορίζεται στις 4 Μαΐου.

Κάθε φάση αναμένεται να αρχίζει έπειτα από πάροδο δύο εβδομάδων, οπότε και θα αξιολογείται η κατάσταση από τους ειδικούς. Αν υπάρχουν αυξημένα κρούσματα, τότε θα υπάρχει επαναφορά στα μέτρα προστασίας του κοινού.

Σε κάθε άνοιγμα θα τηρούνται τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και υγιεινής από το κοινό.

Η ολοκληρωμένη πρόταση για την πρώτη φάση επανεκκίνησης της οικονομίας και τη χαλάρωση των μέτρων διακίνησης των πολιτών θα παρουσιαστεί την Τρίτη ενώ το υπουργικό συμβούλιο θα συνέλθει την επομένη για τη λήψη σχετικών αποφάσεων.

Με την πρώτη φάση χαλάρωσης των περιοριστικών μέτρων αναμένεται να αυξηθούν οι επιτρεπόμενες μετακινήσεις των πολιτών. Παράλληλα θα ανοίξουν μικρά υπαίθρια εργοτάξια καθώς και καταστήματα λιανικού εμπορίου και άλλες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπως καταστήματα ένδυσης και υπόδησης.

Στα μέσα Μαΐου αναμένεται ότι θα ανοίξουν κομμωτήρια, κουρεία, κέντρα αισθητικής, καθώς και γυμναστήρια.

Η τρίτη φάση προβλέπει την επανέναρξη αθλητικών οργανώσεων κεκλεισμένων των θυρών χωρίς την παρουσία φιλάθλων.

Στην τέταρτη φάση, αναμένεται ότι θα ανοίξουν τα εμπορικά κέντρα, τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια, οι καφετέριες. Θα τεθεί ένα πλαίσιο για τον αριθμό των ανθρώπων που θα μπορούν να διακινούνται σ' αυτούς τους χώρους ταυτόχρονα.

Όσον αφορά την επαναλειτουργία σχολείων και τη μετάβαση σε εκκλησίες, γίνονται ακόμα σκέψεις.

Αεροδρόμια αναμένεται ότι θα λειτουργήσουν σε τρεις μήνες με προϋποθέσεις.