Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, οι.. τσαμπουκάδες στο Αιγαίο, ο μαξιμαλισμός για την Ανατολική Μεσόγειο, ουδόλως συγκινούν τους οίκους αξιολόγησης που μετρούν αριθμούς και στατιστικά στοιχεία. Αυτά τα στοιχεία, που ο Ερντογάν θέλει να κρύβει κάτω από το... κιλίμι, οδήγησαν τη Moody's σε μια κίνηση που «πάγωσε» στην αρχή του Σεπτέμβρη την Τουρκία και έστειλε μήνυμα στον Πρόεδρό της.

Διαβάζοντας κανείς πίσω από τις γραμμές, συνάγει ότι η προειδοποίηση για κίνδυνο κρίσης στο ισοζύγιο πληρωμών και για αξιοσημείωτη μείωση των αποθεματικών της χώρας συνεπάγεται μια οξεία κατάσταση που δυνητικά μπορεί να ανοίξει το δρόμο είτε για το ΔΝΤ, είτε για επιβολή capital controls.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο ηγέτης που θέλει να κάνει την Ανατολική Μεσόγειο νέα οθωμανική αυτοκρατορία, κινδυνεύει να υποστεί την πιο πικρή εντός έδρας ήττα, την καταβύθιση της τουρκικής οικονομίας, πάνω από την οποία απλώνονται... μαύρα σύννεφα.

Η κατρακύλα της λίρας

Τα δύο τελευταία χρόνια η περιδίνηση της λίρας, έχει αφήσει πληγές στη χώρα των 83 εκατομμυρίων ανθρώπων: Αύξηση της ανεργίας των νέων, πληθωρισμό κοντά στο 12%, δημοσιονομικό έλλειμμα που τον Ιούλιο άγγιξε τα  29,7 δισ. τουρκικές λίρες.
 
Αυτό που βιώνουν τα νοικοκυριά είναι κατακόρυφη αύξηση στο κόστος των τροφίμων,10 φορές αύξηση στην τιμή του ρεύματος μέσα στο 2019 και ουρές για τα… φθηνά λαχανικά στις κρατικές λαϊκές αγορές που έστησε από το Φεβρουάριο του 2019, ο Ερντογάν, λίγο πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές
 
Το... ανέκδοτο που κυκλοφορεί στην Τουρκία είναι ότι πρέπει κανείς να πληρώσει τον καφέ του μόλις τον παραγγείλλει γιατί μέχρι να του τον σερβίρουν μπορεί να έχει ακριβύνει!

Η «δυστοπία» πλησιάζει και ο εκτροχιασμός φαίνεται ante portas.

Θα ανακάμψει η Τουρκία ή θα οδηγηθεί σε capital controls, ενδεχομένως και στη «μέγγενη» του ΔΝΤ που «έπνιξε» τη γειτονική χώρα ουκ ολίγες φορές, με κυριότερη εκείνη της κρίσης του 2001;

Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, όσες φορές κι αν οι ηγεσίες άλλαξαν, η γείτονα έχει προσφύγει από το 1961 μέχρι και το 2008, συνολικά 19 φορές στο «δεκανίκι» του ΔΝΤ. 

Το πολιτικό κόστος από μια πιθανή, την 20η και ίσως… φαρμακερή, προσφυγή σε βοήθεια στο Ταμείο, θα είναι ανυπολόγιστο για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που δεν έχει την ισχύ του παλιού καιρού, αμφισβητείται και στοχοποιείται. 

Δεν είναι καθόλου δύσκολο να συνάγει κανείς ότι τα γεωπολιτικά παιχνίδια στρατηγικής στη Λιβύη, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» που ακούραστα επαναλαμβάνουν οι υπουργοί του Ερντογάν εδώ και δύο περίπου χρόνια, οι παράνομες γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου, είναι ένα ουσιαστικό σε εσωτερικό επίπεδο, αλλά και επικοινωνιακό «αντίδοτο» για τη νομισματική κρίση που πια είναι καταφανής στην Τουρκία.

Είναι χαρακτηριστικό ένα δημοσίευμα της Frankfurter Allgemeine Zeitung, που αποκαλούσε τον Ερντογάν φαινομενικά και μόνο γίγαντα, ο οποίος οδηγεί τη χώρα του στη φτώχεια. 

«Ο Ερντογάν, που κάποτε έκανε πολλά για την ανοικοδόμηση της Τουρκίας, οδηγεί τώρα τη χώρα στη φτώχεια» έγραψε στην ανάλυσή της η εφημερίδα. 

To «χαστούκι» από τον οίκο Moody’s

Tην Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Τουρκίας στο Β2 από Β1, διατηρώντας παράλληλα αρνητικές τις προοπτικές της τουρκικής οικονομίας, κάτι που σημαίνει ότι ενδεχομένως να προχωρήσει σε νέα υποβάθμιση στους επόμενους 12 μήνες.

Ανάμεσα στους λόγους για διατήρηση των αρνητικών προοπτικών της τουρκικής οικονομίας, ο αμερικανικός οίκος επικαλείται, μεταξύ άλλων, τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η Τουρκία σε πολλά επίπεδα, μεταξύ των οποίων οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου το «σφυροκόπημα» συνεχίστηκε: Ο ίδιος οίκος προχώρησε στην υποβάθμιση 13 τουρκικών τραπεζών προειδοποιώντας για τον κίνδυνο επιβολής capital controls εξαιτίας των αρνητικών προοπτικών.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να... σφύριξε αδιάφορα, λέγοντας στους οίκους αξιολόγησης, μια μέρα μετά την ψυχρολουσία, «κάνετε ό,τι νομίζετε, οι βαθμολογίες σας είναι χωρίς αξία», αλλά η πραγματικότητα τον διαψεύδει.

Ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 17,9% σε ετήσια βάση, ποσοστό ρεκόρ μετά το 2003.

Πέραν των αριθμών υπάρχει και η απτή πραγματικότητα, αυτή που βιώνουν οι πολίτες στις φτωχογειτονιές των αστικών κέντρων αλλά και στις απομακρυσμένες επαρχίες.

«Κάψαμε σε ένα χρόνο 100 δισ. δολάρια - Ούτε το ΔΝΤ δεν μας σώζει»!

Η νομισματική πολιτική που ακολουθεί ο Ερντογάν βρέθηκε στο στόχαστρο ενός ανθρώπου που ήταν μέχρι πρότινος ο «τσάρος» της οικονομίας στην Τουρκία.

Του Αλί Μπαμπατζάν, ο οποίος κατά πολλούς υπήρξε ο πιο επιτυχημένος Υπουργός Οικονομικών της τελευταίας 20ετίας και γι' αυτό η τοποθέτησή του έχει αξία.

Τώρα πια είναι πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, και έσταξε... φαρμάκι για τον πρώην... προϊστάμενό του.

«Εδώ έχουμε μια Κεντρικη Τράπεζα που μεσα σε ενα έτος 'εκαψε' 100 δισ. δολάρια για να συγκρατήσει την υποτίμηση της λίρας. Πραγματικά είναι σαν να πήρε ένα σπίρτο και να τα έκαψε.  Δεν είναι δυνατόν να σωθεί αυτή η οικονομία με 9 -10 δισ. που θα έρθουν από το ΔΝΤ» είπε πρόσφατα.

Το κυάνιο και ο συναγερμός στις παιδικές τροφές

Το Νοέμβριο του 2019, μια τραγική είδηση έκανε το γύρο του κόσμου: Μια τριμελής οικογένεια στο Μακροχώρι (Bakirköy) της Κωνσταντινούπολης έβαλε τέλος στη ζωή της με κυάνιο, λόγω ανέχειας.

Ηταν η τρίτη τραγική περίπτωση αυτοκτονίας ολόκληρης οικογένειας λόγω απόγνωσης.

Το πρώτο περιστατικό είχε συμβεί επίσης στην Κωνσταντινούπολη, όταν τέσσερα αδέρφια έβαλαν τέλος στη ζωή τους με τον ίδιο τρόπο.

Επίσης, το ίδιο έκανε και μια τετραμελής οικογένεια στην Αττάλεια.

Ο αντιπρόεδρος της χώρας Φουάτ Οκτάι υποστήριξε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία που να συνδέουν τις αυτοκτονίες με την ένδεια, ωστόσο τουρκικά ΜΜΕ έγραψαν ότι τα τέσσερα αδέρφια ζούσαν σε οριακές συνθήκες και ο πατέρας της οικογένειας στην Αττάλεια είχε αφήσει σημείωμα ότι πια δεν τα έβγαζε πέρα.

Λιγότερο από ένα χρόνο μετά, τίποτα δεν φαίνεται να έχει βελτιωθεί.

Προ ολίγων ημερών, ο επικεφαλής του κεμαλικού κόμματος, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου εκτόξευσε πυρά κατά του Ερντογάν λέγοντας ότι τα σούπερ μάρκετ έχουν βάλει συναγερμό στις παιδικές τροφές και στο λάδι για να μην τα κλέβουν οι φτωχοί πολίτες. 

«Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι τρώνε από τα σκουπίδια. Έχουν βάλει συναγερμό στα σούπερ μάρκετ στο ελαιόλαδο και στις παιδικές τροφές για να μην τις κλέψουν. Γιατί να θέλει ο σύγχρονος Τούρκος να κλέψει λάδι και παιδικές τροφές; Γιατί πεινάει και γι αυτό ευθύνεται ο άνθρωπος που τόσα χρόνια έχει βυθίσει την τουρκική οικονομία» είπε ο Κιλιτσντάρογλου.

Η αλήθεια πάντως είναι ότι ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου δεν έκανε καμία αντιπολίτευση για τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια τα οποία είναι το τίμημα της αγοράς από τη Ρωσία του πλέον προηγμένου συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400.

«Αφού η παλαιότερη επιθυμία της Τουρκίας να αγοράσει τους Patriot δεν τελεσφόρησε, φυσικά θα έκανε άλλες επιλογές για να εγγυηθεί την ασφάλειά της» είχε πει ο Κιλιτσντάρογλου, δίνοντας την... ευλογία του για τη δαπάνη – μαμούθ.

Το... χαρτί του κοιτάσματος στη Μαύρη Θάλασσα 

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο τέλος του Αυγούστου είχε τραβήξει ακόμα ένα χαρτί, το οποίο μάλιστα είχε... τάξει ως έκπληξη στους πολίτες της Τουρκίας. Την ανακάλυψη από την Τουρκία ενός μεγάλου αποθέματος φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα .

Η ανακοίνωση έγινε σε πανηγυρικό κλίμα στο ανάκτορο του Ντολμά Μπαχτσέ στην Κωνσταντινούπολη.

«Περιμένουμε αντίστοιχες καλές ειδήσεις και στην ανατολική Μεσόγειο. Προχωράμε προς στους στόχους χωρίς να σφετεριζόμαστε το δικαίωμα κανενός, αλλά και χωρίς να παραχωρούμε τα δικά μας δικαιώματα σε κανέναν» επαναλαμβάνοντας εμμέσως την απαίτηση για «μοιρασιά» στην Κύπρο.

Δεν είναι σαφές αν οι Τούρκοι χάρηκαν με την εκπληξη, πάντως οι αγορές έμειναν παγερά αδιάφορες. O κατήφορος της λίρας εξακολούθησε και την επόμενη ημέρα.
 

Ο φόβος του ΔΝΤ: Όταν μια εφημερίδα κόστιζε 1 εκατ. λίρες! 

Το ΔΝΤ πάντως σίγουρα φοβίζει τους Τούρκους. Και σίγουρα το... ξορκίζει και ο Ερντογάν. Οι πικρές εικόνες που ακολούθησαν την ασφυκτική αγκάλη του ΔΝΤ, έχουν εγγραφεί βαθιά στη συλλογική μνήμη του τουρκικού λαού που φοβάται μια επανάληψη πριν περάσουν καλά - καλά δέκα χρόνια. 

Το δόγμα του σοκ που επέβαλε – και εκεί - το ΔΝΤ στοιχειώνει ακόμα την Τουρκία. Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 70%, μετά τις πρώτες… παρεμβάσεις του Ταμείου και ουρές απελπισμένων ανθρώπων περίμεναν για να πάρουν με κουπόνια φθηνό ψωμί. 

Για την ιστορία, μια εφημερίδα κόστιζε το 2011 – 2012 γύρω στο 1 εκατ. λίρες!

Διαβάστε ακόμα: 

Ο Ερντογάν θέλει να γίνει ο νέος Χασάν Αλ Μπάννα – Το όραμα για μία «νέα Οθωμανική Αυτοκρατορία»

Το τερμάτισε ο Ερντογάν: Παρομοιάζει τον εαυτό του με σουλτάνο με γυρίσματα μέσα και στην Αγία Σοφία (vid)