Όχι στο πλαίσιο κάποιου πολέμου. Όχι από εχθρικό στρατό ή μυστική υπηρεσία. Από την Αστυνομία της πόλης, το 1985!

Πώς όμως το απίθανο, γίνεται πιθανό; 

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Πρωταγωνιστές της ιστορίας τα μέλη του κινήματος MOVE και η Αστυνομία της Φιλαδέλφεια. Τα MOVE ήταν ένα κίνημα στο χώρο της Μαύρης Απελευθέρωσης της δεκαετίας του '70, αρκετά μακριά από τα αντίστοιχά του. Τα μέλη του ήταν αναρχο-πριμιτιβιστές, κάτι που σημαίνει πως εκτός από την πάλη τους ενάντια σε καπιταλισμό και ρατσισμό τα προτάγματά τους περιελάμβαναν και την κοινοτική διαβίωση, τον veganισμό και την εναντίωση σε τεχνολογία και επιστήμη. 

Όλα τα μέλη της κοινότητας, άλλαζαν τα ονόματα που τους είχαν δοθεί με το επώνυμο Africa και μετακόμιζαν σε ένα κοινόβιο στο Powelton Village της Δυτικής Φιλαδέλφεια. Τα μέλη του MOVE, είχαν διάφορα χαρακτηριστικά, δεν ήταν όμως πασιφιστές. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα ήρθαν σε αντιπαράθεση με την τοπική αστυνομία. Αντιπαράθεση που δεν έμεινε σε ειρηνικό πλαίσιο. 

Η πρώτη επιχείρηση εκκένωσης του κοινοβίου, ήρθε το 1978. Οι αστυνομικοί άνοιξαν πυρ κατά των μελών του MOVE και εκείνα φέρεται να απάντησαν. Ένας αστυνομικός έπεσε νεκρός και άλλοι 16 συμμετέχοντες στην επιχείρηση τραυματίστηκαν. Οι αστυνομικοί συνέλαβαν τα 9 μέλη του MOVE που βρίσκονταν στο κοινόβιο και παραδόθηκαν. 

Στο δικαστήριο κρίθηκαν όλοι ένοχοι για φόνο τρίτου βαθμού και πήραν το μάξιμουμ της ποινής που τους εξάσφάλιζε πως θα περάσουν το υπόλοιπο της ζωής τους στη φυλακή. Τρεις από τους τότε συλληφθέντες, πέθαναν στη φυλακή, ο ένας περιμένοντας την αποφυλάκισή του το 2015. Οι υπόλοιποι 6 κατάφεραν να βγουν με αναστολές σταδιακά από το 2018 ως και σήμερα. 

Από τη σύγκρουση του 1978 στον βομβαρδισμό του 1985

Το κίνημα αποφασίζει να μεταφερθεί από την περιοχή Cobbs Creek σε συγκρότημα κατοικιών της λεωφόρου Osage. Η δράση τους έχει περιοριστεί κυρίως σε παρεμβάσεις με μικροφωνική στη γειτονιά, η οποία όμως παραπονιέται για το κοινόβιο. Οι κατηγορίες που προσάπτουν στην κοινότητα των μελών του MOVE, φέρνουν και πάλι την τοπική αστυνομία στην πόρτα τους. Και αν το 1978 δήμαρχος της πόλης ήταν ένας λευκός πρώην αστυνομικός, το 1985 στη θέση αυτή βρισκόταν πλέον ο πρώτος αφροαμερικανός δήμαρχος της πόλης, Ουίλσον Γκουντ. 

Το 1985, εκδίδονται τα εντάλματα με κατηγορίες για τρομοκρατική οργάνωση, παράνομη οπλοφορία και απείθεια. Η προπαρασκευή της αστυνομίας έχει ξεκινήσει από τις αρχές Μαΐου. Οι αρχές εκκενώνουν τα γύρω σπίτια, καθώς ετοιμάζουν την πολιορκία του 6221 της λεωφόρου Osage, που βρίσκονται 14 από τα μέλη της οργάνωσης. 

Η επιχείρηση της Osage Avenue

Στις 13 Μαΐου του 1985, η αστυνομική επιχείρηση ξεκινά με χημικά και χειροβομβίδες κρότου – λάμψης. Αυτή την φορά, οι ένοικοι του κοινοβίου, έχουν λειτουργικό οπλισμό και η ανταλλαγή πυρών ξεκινά. Σύμφωνα με τις εκθέσεις της Αστυνομίας, από πλευρά των δυνάμεων καταστολής της Φιλαδέλφεια έπεσαν τουλάχιστον 10.000 σφαίρες.  Όμως η πολιορκία δεν τελειώνει έτσι. Η Αστυνομία δεν καταφέρνει να σκοτώσει από εδάφους τους ταμπουρωμένους ενοίκους του κοινοβίου. Και τότε αποφασίζει να προσπαθήσει... από αέρος

Ο διοικητής Sambor διατάζει τον βομβαρδισμό της οικίας με 2 μισόκιλες βόμβες που περιείχαν μια μίξη από C- 4 και εκρηκτικού υλικού Tovex! Τα εκρηκτικά παρέλαβε σε πράσινο στρατιωτικού τύπου σάκο, ο υπολοχαγός Πάουελ. Ο τελευταίος πιλόταρε ένα ελικόπτερο της Πολιτειακής Αστυνομίας και πήρε θέση πάνω από τη συνοικία. «Δεν θυμάμαι να φοβάμαι» δηλώνει στον Guardian «αν και λογικά θα πρέπει να φοβόμουν». 

Στις 17:27 τοπική ώρα καθώς το ελικόπτερο πετούσε στον πεντακάθαρο ουρανό εκτέλεσε τις εντολές του. «Έφτασα και την έριξα. Άψογα. Πήγαινε εκεί ακριβώς που έπρεπε». 

«Let it burn» 

Αμέσως μετά τον βομβαρδισμό, ξέσπασε φωτιά που ξεκίνησε να απλώνεται στην περιοχή. Εκείνη την ώρα η αστυνομία της πόλης κλήθηκε να πάρει τη δεύτερη κρίσιμη απόφαση της ημέρας. «Let it burn» ή «αφήστε τη να κάψει» στα ελληνικά, φέρεται να είπε ο επικεφαλής των αστυνομικών δυνάμεων στους πυροσβέστες που έφτασαν στο σημείο. 

Το επόμενο πρωί 64 σπίτια είχαν γίνει στάχτη, αφήνοντας 250 πολίτες της Φιλαδέλφεια άστεγους. Μόνο 2 από τα 13 μέλη του Move που βρίσκονταν στο σπίτι που βομβαρδίστηκε επέζησαν. Τα υπόλοιπα 11, μεταξύ των οποίων 5 παιδιά μεταξύ 7 και 13 ετών σκοτώθηκαν στην επίθεση. 

Καμία δίωξη, επανεξελέγη ο Δήμαρχος

Παρά τις δύο ένορκες έρευνες, μια αγωγή και ένα ψήφισμα της ειδικής επιτροπής που χαρακτήριζε τον βομβαρδισμό «απερίσκεπτο, λανθασμένο και βιαστικό», κανείς ποτέ δεν διώχθηκε για την επίθεση. Οι γείτονες επέστρεψαν στα σπίτια τους μέχρι το 1986, ενώ από τις αρχές του 2000 τα 2/3 της συνοικίας έχουν εξαγοραστεί από τον Δήμο. Σήμερα τα σπίτια στην πλειοψηφία τους κατοικούνται. Ο ίδιος ο βομβαρδισμός και η φωτιά που αυτός προκάλεσε με την ανοχή της αστυνομίας, είναι μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της πόλης έχει σχεδόν ξεχαστεί. 

Μάλιστα, ο Ουίλσον Γκουντ, ο Αφροαμερικανός Δήμαρχος, που μεταξύ άλλων έχει δηλώσει πως στις δημοσκοπήσεις που έγιναν μετά την επιχείρηση της Αστυνομίας, η πλειοψηφία των πολιτών τον στήριζε επανεξελέγη στις εκλογές του 1987

Τα απόνερα του βομβαρδισμού και της φωτιάς

Η πληγή του βομβαρισμού παραμένει ανοιχτή ακόμα και 35 χρόνια μετά. Ο δήμος της Φιλαδέλφεια απολογήθηκε για το έγκλημά του αυτό στις αρχές του Νοεμβρίου του 2020.  Από την πλευρά του MOVE επικεφαλής των συνομιλιών που κατέληξαν στην απολογία των αρχών ήταν ο Mike Africa jr. Άνθρωπος με ιδιαίτερη θέση στο κίνημα, καθώς γεννήθηκε μέσα σε κελί όπου βρίσκονταν φυλακισμένη η μητέρα που καταδικάστηκε μαζί με τους υπόλοιπους 8 για τη δολοφονία του αστυνομικού το 1978.  Οι γονείς του έκαναν 40 χρόνια φυλακή για τη δολοφονία του Αστυνομικού, Τζέιμς Ραμπ κατά τη διάρκεια της εφόδου στο σπίτι, παρότι τόσο οι ίδιοι όσο και οι μάρτυρές τους υπερασπίζονταν την αθωότητά τους. 

Ο Mike Africa jr τόνισε πως οι συναντήσεις του με τον Goode ήταν ότι δυσκολότερο έχει συμβεί στη ζωή του. Άλλωστε τόσο ο θείος του, ιδρυτής του κινήματος, όσο και ο ξάδερφός του πέθαναν σε εκείνη τη φωτιά του 1985. «Ο Wilson Goode για μένα θα είναι πάντοτε το κακό» λέει ο Mike Africa jr. «Μετά από κάθε συνάντηση μαζί του, βγαίνω έξω και μου γυρίζουν τα άντερα. Είναι ακόμα το πρόσωπο της βόμβας που σκότωσε την οικογένειά μου, ο άνθρωπος που μετά τη βόμβα δήλωσε πως αν χρειαζόταν θα το έκανε ξανά. Το να κάθεσαι σε ένα δωμάτιο μαζί του, ακόμα και δεκαετίες μετά, σου δένει το στομάχι κόμπο». 

Η Ramona Africa, η μοναδική ενήλικη που διασώθηκε από το σπίτι που βομβαρδίστηκε, είναι επιφυλακτική σχετικά με τις συζητήσεις που γίνονταν. Όπως δήλωσε η ίδια στον Guardian εκείνη και 12 ακόμα κρύβονταν στο υπόγειο του σπιτιού της Osage Avenue, καθώς το σπίτι δέχτηκε επίθεση από την Αστυνομία.  Αύρες έριχναν νερό, δακρυγόνα έσπασαν τα παράθυρα και έπεσαν μέσα στο σπίτι, ενώ η πρόσοψη του σπιτιού ανατινάχθηκε από εκρηκτικά. Περισσότερες από 10.000 σφαίρες έπεσαν στο σπίτι. Και όλα αυτά ΠΡΙΝ βομβαριστεί από αέρος. 

Η Ramona κατάφερε να διαφύγει από μια έξοδο κινδύνου του υπογείου με μόνο ένα από τα παιδιά που βρίσκονταν σ' αυτό, την Birdie Africa. Οι υπόλοιποι 11 ενήλικοι και ανήλικοι, προσπάθησαν να ακολουθήσουν όμως τα αστυνομικά πυρά τους απέτρεψαν. Η Ramona αποκόμισε σοβαρά εγκαύματα από τη φωτιά, ενώ... πλήρωσε και το γεγονός πως κατάφερε να σωθεί καθώς συνελήφθη με κατηγορίες για πρόκληση επεισοδίων και συνωμοσία. 

Πέρασε 7 χρόνια στη φυλακή και έγινε το μοναδικό άτομο που βρέθηκε στην επίθεση και καταδικάστηκε για εγκλήματα, αν και ήταν ανάμεσα στα θύματα. Ένας από τους 500 αστυνομικούς που πήραν μέρος στην επιχείρηση, συμμετέχει κι αυτός στις συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα αυτόν τον καιρό. Ο Τζιμ Μπερχάιερ φέρεται να βοήθησε τον μικρό Birdie Africa να γλιτώσει. Όπως δήλωσε στον Guardian η εικόνα του αγοριού που βγαίνει από ένα τείχος φωτιάς ακόμα τον στοιχειώνει. «Πέντε παιδιά πέθαναν και οι γείτονες έχασαν τα πάντα. Αποτύχαμε και αυτό με ενοχλεί. Κανείς δεν μοιάζει να νοιάζεται». 

Ο μοναδικός ο οποίος μίλησε στη βρετανική εφημερίδα και δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερες τύψεις για το γεγονός, είναι παραδόξως ο άνθρωπος που 35 χρόνια πριν βομβάρδισε το εν λόγω σπίτι. Ο Φράνκ Πάουελ, είναι πεπεισμένος πως για τους θανάτους των 11 δεν ευθύνονταν η βόμβα που έριξε στο σπίτι τους. Αντίθετα κατηγορεί τα ίδια τα θύματα πως έβαλαν μόνοι τους φωτιά στο σπίτι για να γίνουν... μάρτυρες.  «Ό,τι κάναμε εκείνη την ημέρα, δεν με ενόχλησε ποτέ» δηλώνει. «Πέταξα το ελικόπτερο με τις πιο ειλικρινείς προθέσεις να βγουν όλοι σώοι από το σπίτι. Δεν έγινε έτσι, αλλά δεν έφταιγα εγώ. Μπορώ να ζήσω με αυτό».