Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε την Τετάρτη το πρωτοφανές βήμα για την έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας κατά της Ουγγαρίας, ενεργοποιώντας το άρθρο 7 της Συνθήκης της ΕΕ σε βάρος της χώρας του Βίκτορ Ορμπάν.
Το άρθρο 7, που ενεργοποιείται για πρώτη φορά από την ίδρυση της Ένωσης, χρησιμοποιείται όταν μια χώρα θεωρείται ότι παραβιάζει τις βασικές αξίες του μπλοκ.

Η διαδικασία ονομάζεται μερικές φορές η «πυρηνική επιλογή» της ΕΕ, καθώς προβλέπει τη σοβαρότερη πολιτική κύρωση που μπορεί να επιβάλει το μπλοκ σε μια χώρα μέλος - την αναστολή του δικαιώματος ψήφου στις αποφάσεις της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε τη διαδικασία για πρώτη φορά τον περασμένο Δεκέμβριο - εναντίον της Πολωνίας, λόγω ανησυχιών σχετικά με την κυβερνητική επιρροή στο δικαστικό σώμα. Τώρα το Κοινοβούλιο ψήφισε για το ίδιο βήμα εναντίον της κυβέρνησης του Βίκτορ Ορμπάν μιλώντας για ανησυχίες που αφορούν την ελευθερία της έκφρασης, την ακαδημαϊκή ελευθερία, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των προσφύγων και άλλα θέματα.

Οι επικριτές του Ορμπάν, ο οποίος χρησιμοποιεί έντονη αντι-μεταναστευτική ρητορική για να τροφοδοτήσει τη δημοτικότητά του κι έχει τη χώρα του σε όλο και πιο αυστηρή αυταρχική λαβή, δήλωναν ότι οι Βρυξέλλες θα έπρεπε να του έχουν ζητήσει να λογοδοτήσει εδώ και πολύ καιρό.

Τα πράγματα είναι μάλλον απίθανο πάντως να φτάσουν τόσο μακριά ώστε να μπει σε ισχύ το άρθρο 7, τόσο για την Πολωνία, όσο και για την Ουγγαρία, καθώς θα απαιτούσε την ομόφωνη έγκριση όλων των χωρών μελών - και πολλές κυβερνήσεις της ΕΕ δεν θέλουν να κάνουν αυτό το βήμα.

Τι ακριβώς όμως είναι το άρθρο 7 και πως θα εξελιχθεί η διαδικασία που καταλήγει στη στέρηση των δικαιωμάτων της Ουγγαρίας;

Άρθρο 7.1

Καθαρός κίνδυνος για σοβαρή παραβίαση των αρχών της ΕΕ

Αρχικά κατατίθεται η πρόταση για την ενεργοποίηση του Άρθρου που αφορά παραβίαση των αρχών της ΕΕ.

Η χώρα που κατηγορείται θα κληθεί να απολογηθεί στο συμβούλιο της ΕΕ.

Το ευρωκοινοβούλιο ψηφίζει και απαιτείται πλειοψηφία των δύο – τρίτων για να προχωρήσει η διαδικασία.

Το συμβούλιο ψηφίζει και πρέπει τα 4/5 να αποφασίσουν πως «υπάρχει καθαρός κίνδυνος σοβαρής παράβασης» από την χώρα που κατηγορείται.

Το συμβούλιο θα επιβεβαιώσει πως η χώρα είναι ακόμα στη διαδικασία «τιμωρίας»

Άρθρο 7.2

«Σοβαρή και συνεχής παραβίαση» των αρχών της ΕΕ

Αρχικά κατατίθεται η πρόταση για την ενεργοποίηση του Άρθρου που αφορά παραβίαση των αρχών της ΕΕ.

Η χώρα που κατηγορείται θα κληθεί να απολογηθεί

Το ευρωκοινοβούλιο ψηφίζει και απαιτείται πλειοψηφία των δύο – τρίτων για να προχωρήσει η διαδικασία.

Το ευρωπαϊκό συμβούλιο πρέπει να αποφασίσει ομόφωνα πως υπάρχει σοβαρή και συνεχής παραβίαση από την χώρα που κατηγορείται

Άρθρο 7.3

Κυρώσεις

Το συμβούλιο αποφασίζει (ξανά)

Μία «μεγάλη πλειοψηφία» (το 55% των χωρών της ΕΕ που να διαθέτουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ένωσης) μπορεί να στερήσει από την χώρα που κατηγορείται τα δικαιώματα της, όπως το να ψηφίζει. Η χώρα συνεχίζει να πρέπει να εκπληρώνει τις άλλες υποχρεώσεις της.