Οι μαθητές κλήθηκαν να τοποθετηθούν σε απόσπασμα από το βιβλίο του Norberto Bobbio «Το μέλλον της Δημοκρατίας».

Το Reader.gr σε συνεργασία με το Φροντιστήριο «Ειδέναι» δίνει τις σωστές απαντήσεις στα θέματα που «έπεσαν» σήμερα.

Για να δείτε αναλυτικά τα θέματα της Έκθεσης για τις Πανελλήνιες 2019 πατήστε ΕΔΩ

Οι απαντήσεις 

Α1. Περίληψη – Βασικά σημεία του κειμένου

Οι νέοι συχνά διερωτώνται για την αντίφαση ανάμεσα στους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία της Δημοκρατίας και στα ιδανικά από τα οποία απορρέει η πολιτική συμμετοχή.

Ωστόσο, οι κανόνες προέκυψαν από ιδεολογικές συγκρούσεις που καταξίωσαν κάποια ιδανικά, όπως:

η ανοχή, η οποία σήμερα εκτοπίζεται από τον φανατισμό και τη βία που απειλούν την ειρήνη

η αναίμακτη αντιμετώπιση των αντιδικιών στη βάση των θεσμοθετημένων κανόνων

η εποικοδομητική επικοινωνία ως μέσο κοινωνικής εξέλιξης

η συναδέλφωση ως στάση ζωής και η πίστη στην κοινή πορεία των ανθρώπων, ως αντίρροπη δύναμη στο αιματηρό ιστορικό παρελθόν, εδραιώνει τη Δημοκρατία και αποτελεί θεμελιώδες αίτημα για τον σύγχρονο κόσμο.

Β1.

α. Σωστό

β. Λάθος

γ. Σωστό

δ. Σωστό

ε. Λάθος

Β2.

Καρλ Πόπερ (3η §)

Χέγκελ (5η §)

Η αναφορά στη διδαχή του Κάρλ Πόπερ στηρίζει την άποψη του συγγραφέα περί της αναγκαιότητας του ιδανικού της μη βίας.

Ο χαρακτηρισμός της Ιστορίας από τον Χέγκελ ως « απέραντο σφαγείο» υπογραμμίζει, κατά τον συγγραφέα, την ανάγκη ύπαρξης του Ιδανικού της αδελφότητας για την εδραίωση της Δημοκρατίας.

Και στις δύο περιπτώσεις ο συγγραφέας δείχνει ότι βασίζεται σε αξιόπιστες πηγές, κατέχει τη σχετική με το θέμα του βιβλιογραφία και συνάγει έγκυρα συμπεράσματα.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, προσδίδει στα λεγόμενα του διαχρονική ισχύ και αντικειμενικότητα.

Β3.

α. 1. Δεν ξεχνώ τη διδασκαλία του Κάρλ Πόπερ

Γίνονται αντικείμενα σαρκασμού (κοροϊδίας,

γελοιοποίησης)

Εισήγαγαν στην ιστορία τρόπους συνύπαρξης

Αυτός που μας εναντιώνεται (αντιτίθεται)

β. 1. συνυποδήλωση/ποιητική λειτουργία:

η φράση υποδηλώνει ότι η ανθρώπινη ιστορία βασίστηκε σε μαζικές εκτελέσεις και εγκλήματα, όπως συμβαίνει σε ένα σφαγείο

Αντικατάσταση:

Ο Χέγκελ χαρακτήρισε την Ιστορία ως πεδίο συνεχών αιματοχυσιών

συνυποδήλωση/ποιητική λειτουργία:

η φράση αναδεικνύει τη συνδρομή της λογικής προκειμένου ο άνθρωπος να συνειδητοποιήσει το ορθό και να δράσει ανάλογα.

Αντικατάσταση:

Η μικρή φλόγα της λογικής που μας επιτρέπει να προβούμε σε ορθές επιλογές στη ζωή μας

Β4.

α.

Χρήση υποτακτικού λόγου:

Χρειάζεται….απογοητεύονται (1η § )

Αφού η δημοκρατία…πολίτες( 1η §)

Ποτέ μου…αιματοχυσίες( 3η §)

Οι τυπικοί…χρήση βίας(3η §)

Προφορικότητα:

Θέλετε να δοκιμάσουμε να τις απαριθμήσουμε;(1η§)

Δεν χρειάζονται…μπροστά στα μάτια μας(2η§)

Όσα εμπεριέχονται στην παρένθεση λειτουργούν επεξηγηματικά για τη φράση «ιδανικό της αδελφότητας» που προηγήθηκε, προσθέτοντας τον ειδικό όρο που αποδίδει το περιεχόμενο.

Στην αρχική πρόταση χρησιμοποιείται ενεργητική σύνταξη

Μετατροπή σε παθητική:

Η διαμόρφωση και η εξάπλωση ειρηνικών επαναστάσεων επιτρέπεται μόνο από τη δημοκρατία.

Γ1.α. Οι ενέργειες με τις οποίες ο πολίτης κάνει πράξη τη δημοκρατία στην καθημερινότητά του:

  • σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
  • εθελοντική κινητοποίηση υπέρ των αναξιοπαθούντων
  • καταγγελία των κακώς κειμένων με σκοπό την αφύπνιση του κοινωνικού σώματος και τη συστράτευση των λαϊκών μαζών με σκοπό την εξυγίανση των κοινωνικών δομών
  • άσκηση πιέσεων σε όσους ευθύνονται για τα μελανά σημεία της κοινωνικής πραγματικότητας (είτε με τις πράξεις είτε με τις παραλείψεις τους) μέσα από διαδηλώσεις, απεργίες, στελέχωση ομάδων πίεσης, προσφυγή στη δικαιοσύνη, συμμετοχή στις εκλογές με αίσθημα ευθύνης κλπ.

Γ1.β. Οι δράσεις με τις οποίες το σχολείο μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών με δημοκρατικό ήθος:

Το σχολείο επιτυγχάνει τους στόχους του μέσα από τη διδασκαλία των μαθημάτων, τον διάλογο μέσα στην τάξη , τις εκπαιδευτικές εκδρομές, την οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων και εθελοντικών δράσεων

Σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση ενεργών πολιτών με δημοκρατικό ήθος, μέσα από τις παρακάτω ενέργειες επιδιώκεται συγκεκριμένα:

  • η μετάδοση σφαιρικών γνώσεων, ώστε οι μαθητές να απελευθερώνονται από την άγνοια και τον σκοταδισμό και, φιλοσοφώντας, να διαμορφώνουν ορθά τις πολιτικές απόψεις τους.
  • η παροχή ειδικών γνώσεων αναφορικά με τις πολιτικές δομές της κοινωνίας, ώστε οι νέοι να κατανοούν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, συνειδητοποιώντας τις δυνατότητες δραστηριοποίησης που τους παρέχονται εντός της θεσμικά συντεταγμένης πολιτείας.
  • η ενθάρρυνση της γόνιμης αμφισβήτησης προκειμένου οι πολίτες να αξιολογούν τις κοινωνικές δομές, τον εξουσιαστικό λόγο και την ποιότητα των μέτρων που λαμβάνονται από τους εξουσιάζοντες, αντιστεκόμενοι στις απόπειρες χειραγώγησης.
  • η μύηση στα ανθρωπιστικά ιδεώδη ώστε να συγκροτηθούν προσωπικότητες με επίγνωση του χρέους τους, που θα σέβονται τα δικαιώματα των συνανθρώπων τους, θα καταδικάζουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό και θα προτάσσουν το συλλογικό συμφέρον.
  • η εμπέδωση της πνευματικής ανεκτικότητας και η αγωγή διαλόγου, προκειμένου να παρακάμπτονται οι διαφωνίες, να αναζητούνται συναινετικές λύσεις και να ανταλλάσσονται ιδέες που βοηθούν στην επιλογή των ορθότερων δυνατών αποφάσεων και στη συνεργασία για την ευόδωση κοινών στόχων.
  • η εξοικείωση των μαθητών με το αντιπροσωπευτικό σύστημα διακυβέρνησης, μέσα από θεσμούς όπως οι μαθητικές κοινότητες, ώστε τα άτομα να συνειδητοποιούν την ανάγκη υπεύθυνης συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες καθιστώντας ουσιαστική και όχι μόνο τυπική τη λαϊκή κυριαρχία.