Το Reader.gr σε συνεργασία με το Φροντιστήριο «Ειδέναι» και την καθηγήτρια κυρία Εύη Πανταλού, αποκαλύπτει τα «μυστικά» για να επιτύχετε το άριστα που θα σας οδηγήσει στη Σχολή της προτίμησής σας.

Τι πρέπει να προσέξετε στα Λατινικά

Τα Λατινικά είναι ένα μάθημα που έχει μεν πολλές λεπτομέρειες, αλλά με καλό διάβασμα και έχοντας κατά νου κάποια σημεία που πρέπει να προσέξετε κατά την ώρα της εξέτασης, μπορείτε να συγκεντρώσετε υψηλή βαθμολογία, ακόμη και να αριστεύσετε, ανάλογα με τον βαθμό προετοιμασίας σας.

Πιο συγκεκριμένα:

Α) Απαιτείται άριστη γνώση της μετάφρασης και του λεξιλογίου και όχι απλώς αποστήθιση, καθώς καλείστε να μεταφράσετε μια συρραφή αποσπασμάτων και όχι ένα ολόκληρο κείμενο, αποδίδοντας σωστά όλες τις λέξεις, με προσοχή σε κάποιες λεπτομέρειες όπως ο χρόνος των ρημάτων.

Η γνώση δε του λεξιλογίου των κειμένων θα σας βοηθήσει όχι μόνο στην πιστή απόδοση αλλά και στη σύνταξη. 

Η μετάφραση βαθμολογείται με 40 μονάδες.

Β) Οι γραμματικές ασκήσεις συγκεντρώνουν 30 μονάδες, κατανεμημένες εξ ημισείας στο ονοματικό μέρος (ουσιαστικά, επίθετα, παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων, αντωνυμίες και αριθμητικά) και στο ρηματικό.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να απαντήσετε σωστά στις γραμματικές ασκήσεις είναι να γνωρίζετε καλά και να ανατρέξετε στον πρωτότυπο τύπο της κάθε λέξης. Π.χ., προκειμένου για τα ουσιαστικά θα πρέπει να φέρετε στον μυαλό σας την ονομαστική και τη γενική τους, ώστε να είστε σίγουροι για την κλίση, το θέμα και το γένος, προτού σχηματίσετε τον ζητούμενο τύπο.

Στα επίθετα ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται η κλίση και το γένος, το οποίο εξαρτάται από τον όρο στον οποίο αναφέρεται.

Όσο για τις αντωνυμίες και τα αριθμητικά, χρειάζονται επίσης προσοχή, καθώς τα περισσότερα παρουσιάζουν ιδιαιτερότητα στην κλίση τους.

Σχετικά με τα ρήματα, το πρώτο που πρέπει να σκεφτείτε πριν απαντήσετε είναι οι αρχικοί τους χρόνοι, ώστε να καταλάβετε τη συζυγία και τα διάφορα χρονικά θέματα του κάθε ρήματος. 

Κατόπιν, να διαβάσετε προσεκτικά την εκφώνηση και σκεπτόμενοι από το πιο γενικό (τη φωνή) στο πιο συγκεκριμένο (π.χ. το ζητούμενο πρόσωπο) να σχηματίσετε τον τύπο που σας ζητείται.

Ιδιαίτερη προσοχή στους ονοματικούς τύπους των ρημάτων (μετοχές, απαρέμφατα, σουπίνο, γερούνδιο και γερουνδιακό), στους τύπους της ενεργητικής φωνής των αποθετικών ρημάτων και στα εντελώς ανώμαλα ή ελλειπτικά ρήματα. Επίσης, στους τύπους που πρέπει να σχηματιστούν σύμφωνα με το υποκείμενο (π.χ. περιφραστικοί τύποι ή/και μετοχές/γερουνδιακό).

Γ) Το τελευταίο μέρος της εξέτασης αφορά τις συντακτικές ασκήσεις, οι οποίες συγκεντρώνουν 30 μονάδες και περιλαμβάνουν:

  • Τη συντακτική αναγνώριση λέξεων, όπου δεν αρκεί μόνο να χαρακτηρίσετε τη λέξη (π.χ. γενική υποκειμενική), αλλά και να αναφέρετε τον όρο τον οποίο προσδιορίζει, λαμβάνοντας υπόψη τη μετάφραση όσο και τη γραμματική αναγνώριση της λέξης, αλλά και τη θεωρία που αφορά το συντακτικό, ειδικά αν σας ζητείται να αιτιολογήσετε μια συγκεκριμένη λέξη ως προς τον τρόπο με τον οποίο εκφέρεται.
  • Τη συντακτική αναγνώριση προτάσεων, όπου πρέπει να επισημάνετε το είδος και τη συντακτική λειτουργία της πρότασης, αλλά και να αναφερθείτε αναλυτικά (εφόσον σας ζητείται) στον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς της (δλδ. στην έγκλιση και τον χρόνο του ρήματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις προτάσεις που εκφέρονται με υποτακτική.
  • Τις ασκήσεις μετατροπής/μετασχηματισμού [π.χ. μετατροπή της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική ή το αντίστροφο, ανάλυση μιας μετοχής στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση με όλους τους πιθανούς τρόπους ή με έναν συγκεκριμένα, σύμπτυξη μιας πρότασης (κύριας ή δευτερεύουσας) σε μετοχή, αναγνώριση υποθετικού λόγου και μετατροπή σε άλλο είδος, εκφορά της απαγόρευσης/του Β’ όρου σύγκρισης/του τόπου και του χρόνου/του σκοπού, τη σύνταξη με το ρήμα debeo, αυτοπάθεια κ.λπ.], κατά τις οποίες καλό είναι, αφού τις διαβάσετε προσεκτικά, να ανατρέξετε νοερά στη θεωρία βάσει της οποίας θα πρέπει να απαντήσετε. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορείτε να σκεφτείτε την αντίστοιχη μετατροπή στα ελληνικά (όπως για να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική), έχοντας βέβαια υπόψη τους συντακτικούς κανόνες της Λατινικής, π.χ. το ποιητικό αίτιο, που εκφέρεται είτε εμπρόθετα [a(b) + αφαιρετική] είτε με απλή αφαιρετική (αν πρόκειται για άψυχο) ή με δοτική (στην περίπτωση της παθητικής περιφραστικής συζυγίας), ή το υποκείμενο του ειδικού απαρεμφάτου στην περίπτωση της ταυτοπροσωπίας. 

Εάν σε κάποια άσκηση έχετε αμφιβολία για το αν έχετε μετατρέψει όλες τις λέξεις που απαιτείται, μπορείτε να ανατρέξετε στις μονάδες με τις οποίες βαθμολογείται η άσκηση. Π.χ., αν πρέπει να μετατρέψετε τέσσερις λέξεις, πιθανότατα η άσκηση βαθμολογείται με 4 μονάδες.

Επίσης, κατά τη μετατροπή θα πρέπει να λαμβάνετε υπόψη το πώς κλίνεται η κάθε λέξη, προκειμένου να σχηματίσετε σωστά τον τύπο που επιθυμείτε.

Τέλος, αν σας ζητείται να αιτιολογήσετε την απάντησή σας, φροντίστε να το κάνετε χρησιμοποιώντας τη θεωρία γύρω από τη σύνταξη, και δη της Λατινικής, συνοπτικά και όχι πλατειάζοντας και επαναλαμβάνοντας με άλλα λόγια το ίδιο πράγμα.

Γενικά, να θυμάστε ότι η μετάφραση, το λεξιλόγιο, η γραμματική και το συντακτικό αλληλεπιδρούν και αλληλοσυμπληρώνονται, και με γνώμονα αυτό να απαντάτε στα ερωτήματά σας.

Τελειώνοντας, να αναφερθούμε σε κάποιες γενικές οδηγίες και συμβουλές, που αφορούν την εικόνα του γραπτού ή και κάποια επιπόλαια λάθη, όπως ορθογραφικά, παράλειψη διπλών γραμμάτων (π.χ. afero αντί affero), ακόμη και ο γραφικός σας χαρακτήρας. Να θυμάστε ότι η εικόνα ενός επιμελημένου και καθαρού, ευανάγνωστου γραπτού προδιαθέτει θετικά τον εξεταστή.

Πολύ σημαντικό επίσης είναι να χρησιμοποιήσετε το πρόχειρό σας πριν από κάθε άσκηση, να διαβάσετε προσεκτικά και παραπάνω από μία φορά κάθε εκφώνηση και, τέλος, να ελέγξετε τις απαντήσεις σας διεξοδικά, αφού στα Λατινικά ο χρόνος δεν σας πιέζει.

Ακολουθώντας τη σωστή τακτική και με δεδομένο ότι έχετε προετοιμαστεί επαρκώς, η επιτυχία είναι δεδομένη.