«Πλάκα κάναμε, πλάκα» είπε ο ίδιος, προκαλώντας το γέλιο στην αίθουσα, με τον εκνευρισμό να «ξεχειλίζει» και πάλι από πλευράς υπεράσπισης, και τους συνηγόρους να απευθύνονται στα έδρανα της πολιτικής αγωγής λέγοντας «Μην ειρωνεύεσαι ρε καραγκιόζη, μωρή λουλού».

Οι δικαιολογίες σχετικά με τα εν λόγω βίντεο, ήταν βέβαια το… μικρότερο της απολογίας του μέλους του Πολιτικού Συμβουλίου, που φαίνεται πως θυμήθηκε την μισή από την υπερασπιστική γραμμή που χαράχτηκε, όπως φάνηκε από την χθεσινή απολογία του Ηλία Παναγιώταρου. 

(το σχετικό βίντεο που είχε δημοσιεύσει η Καθημερινή)

Έτσι και ενώ ο Παναγιώταρος μιλούσε για διαγραφές τόσο των υπευθύνων στην περίπτωση της δολοφονίας Φύσσα όσο και σε εκείνες της επίθεσης σε αλιεργάτες και ΠΑΜΕ, ο Χρήστος Παππάς ανέφερε μόνο κλείσιμο των γραφείων και μοναχά στην περίπτωση της δολοφονίας Φύσσα.

Δεν επιβεβαίωσε τις διαγραφές

Φτάνοντας στην υπόθεση της δολοφονίας Φύσσα, ο κατηγορούμενος ερωτάται σχετικά με τον χρόνο που το πληροφορήθηκε και την αντίδρασή του.

Παππάς: Να πω το εξής εισαγωγικά. Και ως άνθρωπος και ως πιστός, πιστεύω ότι η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής δεν είναι μόνο κορυφαίο ποινικό αδίκημα αλλά και κορυφαίο αμαρτημα. Το καταδίκασα από την πρώτη στιγμή. Πληροφορήθηκα την δολοφονία του ατυχούς μουσικού Φύσσα το επόμενο πρωί από τα ΜΜΕ και συγκεκριμένα από το διαδίκτυο. 

Πρόεδρος: Το καταδίκασα λέτε;

Παππάς: Με δήλωσή μου το ίδιο πρωινό, στην τοπική οργάνωση Αθηνών στο σταθμό Λαρίσης. Δεν είχα καμία επικοινωνία με κανέναν. 

Πρόεδρος: Είπατε την κάνατε έξω από τα γραφεία. 

Παππάς: Επληροφορήθην το περιστατικό από το διαδίκτυο και ετοιμάστηκα να πάω στη Βουλή. Παίρνοντας τον δρόμο από το σπίτι μου, είδα έξω από τα γραφεία της Μεσογείων πολύ αστυνομία, κόσμο, δημοσιογράφους, περιπολικά. Σταμάτησα να δω τι συμβαίνει. Μου είπαν γίνονται έρευνες, μου είπαν πήγαινε στα γραφεία της Δηληγιάννη, γιατί δεν έχει έρθει άνθρωπος με κλειδί, για να μην παραβιάσουν την πόρτα. 

Να υπάρχει παρουσία ανθρώπου επώνυμου. Η έρευνα τελείωσε, δεν βρήκαν τίποτα και έκανα την δήλωση. Μέχρι τη στιγμή της δηλώσεως, δεν είχα καμία επικοινωνία για το γεγονός με κανέναν. 

Πρόεδρος: Εσείς δεν επιδιώξατε να μάθετε περισσότερα;

Παππάς: Το μαθαίνω την ώρα που ετοιμάζομαι να πάω στη Βουλή. Το πρώτο δημοσίευμα που είδα ήταν για συμπλοκή οπαδών. Άρχισα να καταλαβαίνω ότι υφίσταται θέμα εμπλοκής του ονόματος της ΧΑ από το μεσημέρι της επομένης, από την στιγμή που έφυγα από τα γραφεία. Ήταν προφανές πως ήθελαν να μας εμπλέξουν. Και μέχρι την δήλωσή μου πίστευα ότι πραγματικά πρόκειται περί εξωπραγματικού γεγονότος και θα τολμούσα να πω προβοκάτσιας. 

Πρόεδρος: Τι σας έκανε να το σκεφτείτε αυτό; Από τα ΜΜΕ δεν είχατε ακούσει ότι αποδίδεται σε άνθρωπο της ΧΑ.

Παππάς: Σας μιλώ για εκέινη την ημέρα. Μετά, μια εβδομάδα δέκα μέρες… Εκείνη την ώρα τα ΜΜΕ αυτό έλεγαν. Αλίμονο να μην το είχα συνειδητοποιήσει το θέμα της εμπλοκής. 

Πρόεδρος: Πότε αλλάζετε άποψη; Με τους συναδέλφους, με τον αρχηγό του κόμματος, συζητήσατε;

Παππάς: Τα όργανα δεν συνεκλήθησαν, αλλά έμαθα από τα γραφεία ότι την επόμενη μέρα αποφασίστηκε από τον Μιχαλολιάκο η παύση της λειτουργίας της τοπικής της Νίκαιας. 

Πρόεδρος: Δηλαδή να κλείσουν τα γραφεία της τοπικής; Άτομα;

Παππάς: Και τότε να μου έλεγαν ονόματα, θα μιλούσαμε για ανθρώπους που δεν γνώρισα ποτέ. 

Πρόεδρος: Λέω αν συζητήθηκε εκτός από το κλείσιμο γραφείων, αν θα υπήρχαν μέτρα κατά προσώπων; 

Παππάς: Μεγαλύτερο διοικητικό μέτρο από την παύση της τοπικής, δεν υπάρχει. Αν επαύθησαν και οι υπεύθυνοι λειτουργίας, δεν το ξέρω. 

Πρόεδρος: Εκτός από αυτό, είχατε μάθει για άλλες έκνομες ενέργειες;

Παππάς: Κατά καιρούς απέδιδαν διάφορα στη ΧΑ. Την περίπτωση του ΠΑΜΕ. 

Εδώ ο κατηγορούμενος εμφανίζει δυο ανακολουθίες σε σχέση με την απολογία Παναγιώταρου. Δεν μιλά για διαγραφές προσώπων, αλλά για παύση της τοπικής αν και η θέση του στο Πολιτικό Συμβούλιο, τον πιο στενό πυρήνα γύρω από τον Μιχαλολιάκο δεν δικαιολογεί να μην ήξερε αν πράγματι είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Ο Παναγιώταρος μάλιστα μιλά για απόλυση των Πατέλη και Καζαντζόγλου από τα κεντρικά γραφεία, την επόμενη κιόλας μέρα. 

Παράλληλα, ο Παππάς αντιστρέφει τους ρόλους θυτών και θυμάτων στην περίπτωση της επίθεση στο ΠΑΜΕ, ενώ δηλώνει άγνοια για την επίθεση στους Αιγύπτιους αλιεργάτες. Μια μόλις μέρα πριν όμως ο Παναγιώταρος έχει κάνει λόγο για διαγραφές και στις δυο περιπτώσεις και μάλιστα με απόφαση συλλογική και όχι απευθείας από τον αρχηγό. 

Και η έδρα όμως εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτική σχετικά με την ύπαρξη διαγραφών μετά την δολοφονία Φύσσα, κάτι που εκφράστηκε και στις ερωτήσεις προς τον κατηγορούμενο:

Έδρα: Ο Παναγιώταρος μας είπε πως είχατε μάθει και τους διαγράψατε, μέχρι το επόμενο βράδυ. Δεν το συζητήσατε με τον γγ. 

Παππάς: Εγώ δεν έχω μάθει ποτέ ποιοι εμπλέκονταν εκείνο το βράδυ. Υπήρχε ορυμαγδός πληροφοριών. 

Έδρα: Δεν το ακούσατε; 

Παππάς: Εγώ άκουσα ότι έκλεισε η Νίκαια. 

{...}

Έδρα: Το κλείσιμο της τοπικής στη Νίκαια;

Παππάς: Έγινε για προστασία της ΧΑ μέχρι να ξεκαθαρίσει η υπόθεση, ποιοι ευθύνονται. 

Έδρα: Οι εμπλεκόμενοι μπορούσαν να πάνε αλλού; Βρέθηκαν μετά στον Πειραιά, δεν διαγράφηκε κανείς

Παππάς: Δεν νομίζω…

Έδρα: Ο Τσακανίκας βρέθηκε στον Πειραιά, όταν καλούσε τον Δήμου. Τα άτομα τι έγιναν;

Παππάς: Τα άτομα που με ρωτάτε εμένα δεν τους γνώριζα καν. Είπατε ένα όνομα, Τσακανίκας, δεν τους γνωριζα... 
 

Ο «υπαρχηγός» που βρέθηκε από… σπόντα στο Πολιτικό Συμβούλιο

Ο Παππάς υποστήριξε την πάγια γραμμή περί πολιτικής δίωξης στην εισαγωγή της απολογίας του, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Γιατί δεν είναι συγκατηγορούμενοι οι βουλευτές ή και οι υποψήφιοι του Μαίου του 2012; Οι λόγοι της δίωξης είναι πολιτικοί. Σε όλο το διάστημα της ενεργού συμμετοχής μου και δεν εννοώ μόνο ως βουλευτής, ως το 1997 και από το Μάιο του ’12 και μετά μέχρι και σήμερα και ως βουλευτής και ως στέλεχος του κόμματος -γιατί δεν υπήρχε θεσμοθετημένος όρος μέλους του κόμματος- ουδέποτε δέχτηκα ουδεμία παρότρυνση, εντολή, σύσταση από οποιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένου του Μιχαλολιάκου να προβώ σε έκνομη ενέργεια, πολύ περισσότερο εγώ να παροτρύνω ή να δώσω κατεύθυνση για κάτι ανάλογο». 

Ο κατηγορούμενος μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου και κουμπάρος του Νίκου Μιχαλολιάκου αρνήθηκε τον τίτλο του «υπαρχηγού» ενώ λίγο πολύ υποστήριξε πως βρέθηκε στον κλειστό πυρήνα της ηγεσίας, το ΠΣ από… σπόντα και αντικαταστατικά, όταν αποχώρησαν άλλοι.  «Το διάστημα μέχρι τα μέσα του ’13 δεν είμαι στέλεχος. Δεν είχα εκλεγεί στην ΚΕ το 2011. Επειδή εκκενώθησαν κάποιες θέσεις με μέλη που πήγαν στο εξωτερικό, ετέθη -μπορεί να ήταν και αντικαταστικό- ετέθη το ζήτημα αν μπορώ να πληρώσω την θέση. Και στην ΚΕ και στο ΠΣ». 

Δεν ήταν άλλωστε λίγες οι φορές που ο κατηγορούμενος αναφέρθηκε στην «αποστασιοποίησή του» από την Χρυσή Αυγή από το 1997 μέχρι και το 2012, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων. 

Η εγκύκλιος για την στρατιωτική δομή

Τον Απρίλιο του 2013, ο Χρήστος Παππάς στέλνει στις οργανώσεις της Χρυσής Αυγής εγκύκλιο στην οποία αναφέρει «θα πρέπει να λειτουργήσουμε με τα όργανα του κινήματος σαν ένας πολιτικός απελευθερωτικός στρατός του Εθνικισμού και να εφαρμόσουμε πιστά την πάγια αρχή του στρατιωτικού δόγματος που λέγεται απαρέγκλιτη πίστη και υπακοή στην ιεραρχία» και όλα αυτά «με εντολή αρχηγού» όπως αναφέρει η ίδια εγκύκλιος. 

Ερωτώμενος σχετικά, ο κατηγορούμενος για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης αναφέρει: «Εγκύκλιοι από μένα δεν υπήρχαν. Στην μοναδική περίπτωση που με παρακάλεσε ο Μιχαλολιάκος να στείλω μια εγκύκλιο που να αναφέρω την γραμμή μας, να προλάβω τυχόν καταστάσεις φίλων και οπαδών της ΧΑ που θα μας γίνονταν πρόβλημα στον πολιτικό αγώνα. Απευθύνονταν στις τοπικές οργανώσεις». 

Έδρα: Εστάλη; Είναι αυτή που λέει για στρατό κλπ. Στρατιωτική πειθαρχία. Το νόημα της ποιο είναι; 

Παππάς: Θα μπορούσα κάλλιστα να μην πω αυτά τα λόγια, να αντιγράψω το γράμμα του Παύλου Μελά. Αυτό είναι μια λεκτική… Το «πολιτικός στρατιώτης» τα λέει όλα. Δεν έχει κάποια έννοια στρατιωτική ούτε κατά διάνοια. 

Λεκτικά, αν πάρετε κάποιο κομμάτι ενός κειμένου, μπορείτε να βγάλετε άλλα συμπεράσματα. Αυτή η εγκύκλιος έχει την έννοια ότι είμαστε εναντίον οποιασδήποτε παράνομης ενέργειας. Αυτό ήθελε να προλάβει αυτή η εγκύκλιος. 

Το 2013, η ΧΑ και ως μόδα και πολιτική μόδα, την πλησίαζαν πολλοί, δεν υπήρχε οργανωμένη δομή, το πως θα πορευτούμε σε νέο συνέδριο, πως θα θεωρηθεί κάποιος πραγματικά μέλος, ενώ υπήρχαν υποστηρικτές. Βλέποντας ότι υπάρχουν τοπικές, πρόσωπα, περίεργοι, αυτό ήθελε να προλάβει η εγκύκλιο. Αν θέλετε να την χαρακτηρίσετε ποινικό ή οτιδήποτε, δεν είναι. Είναι λεκτική υπερβολή. Το είχα πει και στην ανάκριση, ότι έχει την έννοια της απελευθέρωσης της Ελλάδας από τα μνημόνια. 

Έδρα: Υπήρχε στρατιωτική δομή;

Παππάς: Όχι, καμία. Εγώ δεν θα γινόμουν βιβλιοπώλης, θα ήμουν στρατιωτικός ακολουθώντας τα χνάρια της οικογένειάς μου. 

Έδρα: Στρατιωτική παρουσία, εμφάνιση, εικόνα;

Παππάς: Ήταν θα έλεγα μια μόδα, τον καιρό εκείνο. Δεν γνωρίζω για τα βίντεο, φωτογραφίες.

Αρνήθηκε τον ναζισμό ως «ιδέες της νιότης»

Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε κατηγορηματικά την ναζιστική του ιδεολογία μιλώντας για ιδέες της νιότης αλλά και θέσεις που δεν μπορούν να μεταφερθούν στο 2019. Σε ό,τι πάντως έχει να κάνει με τον ναζιστικό χαιρετισμό, εμφάνισε… δύο θέσεις. 

Εκείνη που αναφέρονταν στο τι θα γινόταν αν τον έβλεπε σε εκδήλωση της οργάνωσης – που δεν τον είδε ποτέ!- και την δεύτερη όταν ρωτήθηκε γιατί τον χρησιμοποίησε ο ίδιος μπροστά στον τάφο του Μουσολίνι, μόλις μια δεκαετία πριν, όταν και τον υπερασπίστηκε ως «χαιρετισμό του καθεστώτος Μεταξά».

Έδρα: Βρέθηκε ένα κείμενο, ο όρκος…

Παππάς: Λέτε ένα κείμενο προσωπικό δικό μου του 1983. Από την ηλικία 21 ετών, το είδα πάλι μετά από τόσα χρόνια, αυτό λοιπόν είναι ένα κείμενο δικό μου δεν ενθυμούμαι αν είναι προσωπικό δικό μου ή αντιγραφή, σας λέω ότι το ξαναείδα αφορά ιδεολογικές αναζητήσεις ενός 20χρονου δεν με εκφράζει σήμερα. 

Έδρα: Τότε σας εξέφραζε;

Παππάς: Πολλά έχουν αλλάξει. Οι άνθρωποι εξελίσσονται. Δεν θα ήμουν σοβαρός αν θεωρούσα ότι αρχές, τακτικές, ιδέες της εποχής του μεσοπολέμου, μπορούν να εφαρμοστούν στην Ελλάδα του 2019. Υπάρχουν και άλλοι πολιτικοί που είχαν άλλες αντιλήψεις παλιότερα, και σήμερα έχουν άλλες.

{…}

Έδρα; Η ΧΑ έχει σχέση με τον εθνικοσοσιαλισμό;

Παππάς: Όχι, η ιδεολογία μας είναι ο ελληνικός εθνικισμός. Ο λαϊκός εθνικισμός. Αυτό ξεκαθαρίστηκε πολλά χρόνια πριν. Είναι απόφαση του Συνεδρίου του 1992. Άλλοι ήθελαν άλλα πράγματα. Εγώ ήμουν δέκτης εισηγήσεων εξωπραγματικών. 

Έδρα: Αν αυτό ρυθμίστηκε το 1992, πως εξηγείτε τα μεταγενέστερα; Σημαίες Βέρμαχτ, σβάστικες. 

Παππάς: Κακώς. Εγώ από το 2012 και μετά που ξανασχολήθηκα, προσπάθησα αν υπάρχουν τέτοια… Το αν χαιρετήσει κάποιος ή δεν χαιρετήσει, δεν θα κατηγορηθώ εγώ. Δεν δείχνει ότι είναι κάτι θεσμοθετημένο. 

Έδρα: Το είδαμε όμως και τα τελευταία χρόνια και σύμβολα και χαιρετισμό. Και όχι από οπαδούς, ούτε περαστικούς…

Παππάς: Δεν θυμάμαι. 

Έδρα: Αν ήσασταν σε μια ομιλία συζήτηση, και το βλέπατε;

Παππάς: Θα το αποδοκίμαζα. 

Έδρα: Ο Παναγιώταρος είπε ότι τους κατεβάζαμε το χέρι. 

{…}

Παππάς: Το ξεκαθαρίζω. Φωτογραφίες, κείμενα, ημερολόγια, άρθρα οτιδήποτε αφορά δεκαετίες πίσω, δεν με αφορούν. Το είχε διαβάσει ο Τατσόπουλος στη Βουλή και τον ευχαρίστησα που μου θύμισε τη νιότη μου. Αν είναι να δικαστώ, για το φρόνημα που είχα πριν 40 χρόνια, να δικαστώ γι αυτό. Είναι προσωπικές φωτογραφίες, άπτονται προσωπικών δεδομένων και δυστυχώς δεν τις διέγραψα. 

Έδρα: Μα είχατε και πιο πρόσφατες, το 2009 στον τάφο του Μουσολίνι, χαιρετώντας με τον γνωστό τρόπο.

Παππάς: Ως και μετά τον θάνατο του Ιωάννη Μεταξά, Έλληνες στρατιώτες και πολίτες που δημιούργησαν το έπος του Όχι, χαιρετούσαν με αυτό τον χαιρετισμό. Απόδοση τιμής στον Μεταξά και τον πατέρα της νίκης είναι. Δεν πήγα μόνο εκεί, πήγα σε όλη την Ιταλία. Ειμαι υπερήφανος που είμαι απόγονος πολεμιστή του Ελληνοαλβανικού μετώπου.