Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μελετώντας σχετική έκθεση της Κομισιόν, που δείχνει τι ισχύει στις ευρωπαϊκές χώρες υποστηρίζει ότι πρέπει να ακολουθήσουμε, ως χώρα, τη διεθνή και ευρωπαϊκή πρακτική για διατήρηση του ελέγχου του δημοσίου σε εταιρείες ενέργειας ή την ισχυρή συμμετοχή του. 

Ο τομεάρχης οικονομίας της κ.ο. του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Παππάς έχει υποστηρίξει πως, όπως αποδεικνύεται και από την σχετική έκθεση, η διατήρηση αυτού του ελέγχου έχει θετικό αντίκτυπο στην οικονομία των ευρωπαϊκών χωρών και  αντιτίθεται σχετικά με την κυβερνητική πρόθεση ιδιωτικοποίησης των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛΠΕ),

Ας δούμε όμως τι αναφέρει το σχετικό έγγραφο της Κομισιόν.

Σύμφωνα λοιπόν με την σχετική έκθεση στη συντριπτική πλειοψηφία των ευρωπαϊκών χωρών υπάρχει περιορισμός του αριθμού των μετοχών που κατέχουν ιδιώτες επενδυτές στις σχετικές υπηρεσίες.

Όπως αναφέρεται «Δύο κράτη μέλη (η Κύπρος και η Ελλάδα) καθόρισαν την πλήρη απαγόρευση ιδιοκτησίας ορισμένων υποδομών G & E από επενδυτές εκτός ΕΕ. Η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία καθόρισαν συγκεκριμένα όρια μεριδίων για ιδιωτικούς / μη εθνικούς επενδυτές. Η Ιρλανδία έχει εφαρμόσει νόμο με τον οποίο εμποδίζει τον Υπουργό Ενέργειας να μεταβιβάσει μετοχές σε ιδιώτες, εκτός αν κριθεί απολύτως απαραίτητο. Έξι χώρες καθόρισαν με νόμο τον πλήρη έλεγχο της ιδιοκτησίας ορισμένων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου να υπάγεται στο κράτος, ενώ οκτώ χώρες  θέσπισαν νόμο για τον έλεγχο ενός μέρους των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου από το κράτος (δηλαδή πως ένα σημαντικό μερίδιο πρέπει να ανήκει στο κράτος). Ο ακόλουθος πίνακας αντιπροσωπεύει την κατάσταση ιδιοκτησίας του κράτους ανά τύπο ενεργειακής υποδομής και αναφέρει το όνομα της εταιρείας και το κατά πόσον η κάθε χώρα είναι ο πλήρης ιδιοκτήτης ή κατέχει πλειοψηφία (άνω του 50%) ή μειοψηφία (κάτω του 50%) των μετοχών της εταιρείας».

 

Πιο αναλυτικά

Στην Αυστρία το κράτος πρέπει να κατέχει τουλάχιστον το 51% των μετοχών της Verbund AG, του μεγαλύτερου παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας στην χώρα. Ταυτόχρονα, το κράτος ή η Verbund πρέπει να κατέχουν τουλάχιστον το 50% και το 51%, ανάλογα με την περίπτωση, των εταιρειών που απαριθμούνται στο νομοσχέδιο.

Στη Δανία τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου ανήκουν και λειτουργούν από την Energinet.dk, μια ανεξάρτητη αλλά κρατική δημόσια επιχείρηση. Η νομοθεσία δηλώνει ρητά ότι η κυριότητα της γενικής υποδομής που διαχειρίζεται η Energinet.dk θα διατηρείται σε δημόσια ιδιοκτησία.

Στη Φινλανδία για τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που ανήκουν κατά πλειοψηφία στο κράτος, απαιτείται η έγκριση του Κοινοβουλίου για αποφάσεις με τις οποίες το κράτος παύει να είναι ο μόνος ιδιοκτήτης, ενώ παραιτείται από την πλειοψηφία του στην εταιρεία μόνο αν τα οικονομικά της έσοδα μειώνονται στο ένα τρίτο ή λιγότερο. Από το 2016, υπάρχουν όρια ιδιοκτησίας στο Gasum Oy (TSO αερίου) και στο Fingrid Oyj (TSO ηλεκτρικής ενέργειας) στο 50,1% των μετοχών προκειμένου όπως διατυπώνεται «να διαφυλαχθούν τα στρατηγικά συμφέροντα του κράτους στις εταιρείες».

Στην Γαλλία η EDF, που είναι ο σημαντικότερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα, αλλά και στον κόσμο, είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, πρέπει να ανήκει σε ποσοστό τουλάχιστον 70% στο γαλλικό κράτος. Το γαλλικό κράτος κατέχει σήμερα το 83,4% του ΕΤΑ. Η ENGIE είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης της; Οποίας τουλάχιστον το ένα τρίτο των συνολικών μετοχών της πρέπει επίσης να ανήκει στο κράτος. Η ENGIE είναι παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, σε όλη την «αλυσίδα« του φυσικού αερίου από την εξερεύνηση έως τη διανομή, στις ενεργειακές υπηρεσίες (ενεργειακή απόδοση, πράσινη κινητικότητα, έξυπνα δίκτυα, σχεδιασμός μηχανικής).

Τα δίκτυα φυσικού αερίου της Ιρλανδίας (ΑΕΕ), είναι μια πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της Ervia, η οποία ανήκει στο κράτος. Οποιαδήποτε πώληση μέρους ή του συνόλου αυτών των κρατικών περιουσιακών στοιχείων απαιτεί νομοθεσία και / ή υπουργική / κυβερνητική συναίνεση. Ο ΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας ανήκει στην EirGrid, των οποίων οι μετοχές κατέχονται από τον Υπουργό Ενέργειας

Ιταλία: Οι εταιρείες που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από το κράτος ή άλλους δημόσιους οργανισμούς και οι οποίες λειτουργούν, στον τομέα της ενέργειας, εισάγουν στο καταστατικό τους ανώτατο όριο 5% στον αριθμό των μετοχών που μπορεί να ανήκουν (ή να είναι έμμεσα ελεγχόμενες) από μεμονωμένο μέτοχο, σχετική οικογένεια και ομάδα επιχειρήσεων.

Η διάταξη αυτή δεν κάνει διάκριση μεταξύ εθνικών και ξένων επενδυτών. Υπάρχει μάλιστα ένα πρόσθετο όριο για την απόκτηση μετοχών από εταιρείες που δεν είναι μέλη της ΕΕ σε μια εταιρεία που κατέχει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, δηλαδή την απαίτηση αμοιβαιότητας, σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες που έχουν υπογράψει η Ιταλία ή η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Latvenergo, ο σημαντικότερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας στη Λετονία, σύμφωνα με τη νομοθεσία πρέπει να παραμείνει νομίμως μια πλήρως κρατική ανώνυμη εταιρεία και δεν μπορεί να ιδιωτικοποιηθεί.

Στη Λιθουανία οι εταιρείες με δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας τάσης 110 kV και άνω, ο τερματικός σταθμός πετρελαίου που βρίσκεται στο έδαφος του Κρατικού Θαλάσσιου κράτους της Κλαϊπέντα, καθώς και όσες εταιρείες θεωρείται πως έχουν στρατηγική σημασία για την εθνική ασφάλεια πρέπει η κυριότητα τους να ανήκει ή να χρησιμοποιείται από το κράτος, νομικά πρόσωπα που ελέγχονται (άμεσα ή έμμεσα) από το κράτος ή άλλους φορείς που συμμορφώνονται με τα συμφέροντα της εθνικής ασφάλειας. Το Δημόσιο πρέπει να κατέχει, άμεσα ή μέσω των ελεγχόμενων επιχειρήσεων του, πάνω από το ήμισυ των μετοχών με δικαίωμα ψήφου των επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια (π.χ. LITGRID, ESO, Lietuvos energija AB, Klaipėdos nafta).

Στην Ολλανδία άμεσοι ή έμμεσοι μέτοχοι ενός περιφερειακού φορέα εκμετάλλευσης του ηλεκτρικού δικτύου είναι το κράτος ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια αρχή. Από το 2016, το κράτος πρέπει επίσης να είναι άμεσα ή έμμεσα ιδιοκτήτης του εθνικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Μια νέα πρόταση έχει ως στόχο να συμπεριλάβει παρόμοια διάταξη για το φυσικό αέριο. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ένα περιορισμένο ποσοστό μετοχών στους εθνικούς διαχειριστές δικτύων μπορεί να κατέχεται άμεσα ή έμμεσα από ξένο διαχειριστή συστήματος μεταφοράς (ΔΣΜ) ή από τον άμεσο / έμμεσο μέτοχο του αλλοδαπού ΔΣΜ.

Πολωνία: Το υπουργείο οικονομία πρέπει να είναι ο μοναδικός μέτοχος των ΔΣΜ για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια.

Υπάρχουν ανώτατα όρια απόκτησης σε σχέση με τιςς πορτογαλικές ΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Καμιά οντότητα - συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, είτε στην Πορτογαλία είτε στο εξωτερικό - δεν μπορεί να κατέχει άμεσα ή έμμεσα πάνω από το 25% του μετοχικού κεφαλαίου του εθνικού δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (RNT) ή των εταιρειών που ελέγχουν, καθώς και για κάθε εταιρεία εκμετάλλευσης του εθνικού δικτύου μεταφοράς, υποδομής αποθήκευσης και τερματικών σταθμών LPG (RNTEAT) και του εθνικού δικτύου μεταφοράς φυσικού αερίου (Rede Nacional de Transporte de Gás Natural - RNTGN), αντίστοιχα.

Στη Σλοβακία συνολικά επτά επιχειρήσεις ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, ο σημαντικότερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, η εταιρεία εκμετάλλευσης φυσικού αερίου και μια εταιρεία αγωγών πετρελαίου είναι κρατικά μονοπώλια. Το κοινοβούλιο πρέπει να δώσει άδεια να πουλήσει μετοχές στις εταιρείες αυτές.

Στη Σλοβενία ​​η νομοθεσία ρυθμίζει τη διαχείριση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας του κράτους (μετοχές ή άλλες συμμετοχές σε μετοχές) σε μεμονωμένες εταιρείες. Σύμφωνα με αυτό, τα περιουσιακά στοιχεία χωρίστηκαν σε τρία επίπεδα: · Στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία. Περιλαμβάνει τους ΔΣΜ για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς και ορισμένους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Το κράτος διατηρεί ή αποκτά τουλάχιστον 50% συμμετοχή + 1 μετοχή. · Σημαντικά περιουσιακά στοιχεία. Περιλαμβάνει ορισμένους εμπόρους λιανικής πώλησης ενέργειας. Το κράτος θα διατηρήσει το μερίδιο ελέγχου (25% μετοχές + 1 μετοχή) σε αυτές τις εταιρείες · Περιουσιακά στοιχεία χαρτοφυλακίου. Εταιρείες που δεν έχουν εθνική σημασία.

Στην Ισπανία υπάρχουν ανώτατα όρια απόκτησης στους ΔΣΜ για ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο. Μία εταιρεία δεν μπορεί να κατέχει περισσότερο από το 5% των μετοχών του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς για την ηλεκτρική ενέργεια (Red Eléctrica de España), εξαιρουμένης της κρατικής εταιρείας Sociedad Estatal de Participaciones Industriales (SEPI), η οποία πρέπει να διατηρεί σε όλες τις περιπτώσεις ποσοστό στη μητρική εταιρεία REE τουλάχιστον 10 τοις εκατό. Ομοίως, μια εταιρεία δεν μπορεί να κατέχει πάνω από το 5% των μετοχών του ΔΕΣΜ για το φυσικό αέριο (ENAGÁS) και το συνδυασμένο σύνολο άμεσων ή έμμεσων συμμετοχών που ανήκουν σε μέρη που δραστηριοποιούνται στον τομέα του φυσικού αερίου δεν πρέπει να υπερβαίνει το 40%.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά την έγκριση του Σεπτεμβρίου του 2016 για την επένδυση πυρηνικού σταθμού Hinkley Point από Γάλλους και Κινέζους επενδυτές, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα εκπονήσει νέα νομοθεσία που θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να αποφασίζει για την ιδιοκτησία βασικών υποδομών (όχι μόνο στον πυρηνικό τομέα) για λόγους εθνικής ασφάλειας. Οι μεταρρυθμίσεις φαίνεται να επικεντρώνονται στην επέκταση των ισχυουσών εξουσιών του καθεστώτος συγχώνευσης ή στη δημιουργία μιας νέας διαδικασίας διερεύνησης ξένων επενδύσεων και, κατά συνέπεια, δεν αναμένονται άμεσοι περιορισμοί στην ιδιοκτησία. Ωστόσο, όπως σημειώνεται στο έγγραφο της κομισιόν κατά τη στιγμή της σύνταξης δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί συγκεκριμένη επιλογή.