Εσείς ποια σποτ θυμάστε από τις εκλογές των προηγούμενων ετών; Οπωσδήποτε, υπήρξαν άκρως επιτυχημένα τηλεοπτικά σποτ των κομμάτων που «άφησαν» ένα σλόγκαν, μια ατάκα ή μια μελωδία. Είτε γιατί ήταν πολύ δημιουργικά και πέτυχαν τον στόχο τους είτε γιατί ήταν οριακά καλτ ή έστω αξιολογήθηκαν εκ των υστέρων ως τέτοια.  Βεβαίως, είναι άκρως προωθημένο να ισχυριστεί κανείς ότι τα σποτ των κομμάτων διαμορφώνουν την ψήφο των πολιτών, είναι, όμως, ένα πολύ σημαντικό μέσο, προκειμένου τα κόμματα να περάσουν τα βασικά τους μηνύματα.

Για παράδειγμα, ο Κώστας Καραμανλής το 2007 και ενώ μεσούσης της προεκλογικής περιόδου ξέσπασαν οι πυρκαγιές στην Πελοπόννησο, εμφανίστηκε στο γραφείο του, να εργάζεται και να μιλάει με σταθερό τόνο στους πολίτες. Αυτό έπεισε πολλούς ότι η χώρα είναι σε καλά χέρια και δεν υπάρχει λόγος για αλλαγή πορείας. Από την άλλη, το 2009, ο Γιώργος Παπανδρέου με το άκρως απλό, αλλά εξαιρετικά συνεκτικό, «Πάμε» που έλεγε, μπαίνοντας σε ένα γεμάτο στάδιο, έδινε την αίσθηση ότι έρχεται για να βγάλει τη χώρα από τη στασιμότητα, στην οποία είχε περιέλθει, πριν καταστεί σαφές ότι έχουμε χρεοκοπήσει. 

Τι συμβαίνει, όμως, φέτος; Μπορεί το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής και το υπουργείο Εσωτερικών να άργησαν να εκδώσουν την Κοινή Υπουργική Απόφαση για τον χρόνο των κομμάτων στα ΜΜΕ και, ουσιαστικά, να υπήρχαν λιγότερες από τρεις «ωφέλιμες» εβδομάδες για τα κομματικά επιτελεία, ήδη όμως σποτ έχουν κάνει την εμφάνισή τους, τόσο στην τηλεόραση, όσο και στα social media. Κι όμως, υπάρχει μια αίσθηση πως δεν υπάρχει «σπίθα». Η προεκλογική μάχη είναι σφοδρή, επικεντρωμένη στο επίπεδο των αρχηγών των κομμάτων, κυρίως του Αλέξη Τσίπρα και του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς εύκολα ότι υπάρχει μια καμπάνια που προκαλεί αίσθηση με τη δημιουργικότητά της ή ότι έχει γίνει με κάποιον τρόπο viralστα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.  

Αναμενόμενες καμπάνιες

«Πρόκειται για χαμηλών αποδόσεων καμπάνιες, δεν έχουν κάτι ιδιαίτερα ευρηματικό», λέει στο Reader.gr ο σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας, Όμηρος Τσάπαλος. Σε γενικές γραμμές, συμφωνεί μαζί του και ο συνάδελφός του, Παναγιώτης Αρκουμανέας, ο οποίος δεν έχει εντυπωσιαστεί από κάποια από τις βασικές καμπάνιες μέχρι στιγμής, προσθέτοντας ότι καμία από τις καμπάνιες του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ δεν έχει πετύχει να «πιάσει» τους ψηφοφόρους στο συναίσθημα. Η τρίτη σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας, στην οποία το Reader.gr απευθύνθηκε, η Βίβιαν Ευθυμιοπούλου, συμφωνεί, μεν, αλλά δεν το αποτιμά απαραίτητα αρνητικά.«Οι καμπάνιες είναι απολύτως αναμενόμενες και πιστές στα μηνύματα, αλλά κυρίως στο ύφος των μηνυμάτων που έχουν εκπέμψει τα κόμματα όλο το προηγούμενο διάστημα: Λαϊκισμός για τον ΣΥΡΙΖΑ. Επίθεση στην κυβέρνηση με εναλλακτική τρεις άξονες (δουλειές, μείωση φόρων, ασφάλεια) για τη Νέα Δημοκρατία», υπογραμμίζει. 

Το…ντιμπέιτ των σποτ

Η κ. Ευθυμιοπούλου, βεβαίως, παρατηρεί και κάτι που είναι ορθό: η πιο «ζωντανή» στιγμή της προεκλογικής εκστρατείας, μέχρι στιγμής, ήταν η απάντηση της ΝΔ στο σποτ του ΣΥΡΙΖΑ με την ηλικιωμένη κυρία που εμφανίστηκε να χαίρεται που επί ΣΥΡΙΖΑ αυξάνεται η σύνταξή της, την οποία οι προηγούμενοι περιέκοψαν. «Σε λιγότερο από μία ώρα από τη στιγμή που βγήκε στον αέρα το σποτ του ΣΥΡΙΖΑ, η ομάδα επικοινωνίας της Νέας Δημοκρατίας προχώρησε σε μια in house παραγωγή σποτ με στόχο να αποδομήσει άμεσα τους ισχυρισμούς ΣΥΡΙΖΑ. Η αντίδραση έφερε αποτέλεσμα γιατί το σποτ του ΣΥΡΙΖΑ δεν έπαιξε μόνο του ούτε για μία ώρα. Κάθε προβολή του την ακολουθούσε η απλή, σαφής απάντηση της ΝΔ (το σποτ δεν είχε ούτε σπηκάζ). Αυτή την πρακτική στη χώρα μας την καταγράφουμε για πρώτη φορά και μάλιστα από το κόμμα που παραδοσιακά δείχνει πιο δυσκίνητο στις αντιδράσεις του”, τονίζει η κ. Ευθυμιοπούλου. Το πιο ενδιαφέρον: και ο ΣΥΡΙΖΑ αντέδρασε στην αντίδραση της ΝΔ, αναπροσαρμόζοντας το δικό του σποτ, σε έναν ιδιότυπο «διάλογο» των κομμάτων μέσω των σποτ. Και ο κ. Αρκουμανέας, παράλληλα, θεωρεί το εν λόγω σποτ του ΣΥΡΙΖΑ μια κακή στιγμή της καμπάνιας του, καθώς έδωσε το πάτημα στον αντίπαλο να αντιδράσει άμεσα και να δείξει ρεφλέξ. 

Η ζωντάνια του ΣΥΡΙΖΑ έμεινε στο 2015

Οι κ. Τσάπαλος και Αρκουμανέας συμφωνούν, παράλληλα, σε ακόμα μια παράμετρο: η καμπάνια του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει τη «ζωντάνια» του 2015. Τότε, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε δυναμική, ήταν σαφές ότι «ερχόταν». «Η καμπάνια του κ. Τσίπρα, σε αντίθεση με το 2015, δεν θα μείνει. Λειτουργεί ως τρόπος ενημέρωσης του εκλογικού κοινού του, παρά ως αναφορά του προεκλογικού διακυβεύματος», τονίζει ο κ. Τσάπαλος. Ο Παναγιώτης Αρκουμανέας με τη σειρά του υπογραμμίζει ότι η καμπάνια του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει την ορμή του 2015 και παρά τις αμερικανικές της επιρροές, με έμφαση και στην αρνητική διαφήμιση, δεν είναι μια καμπάνια που δίνει ελπίδα, όπως πριν από τέσσερα χρόνια. «Δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ του 2015», προσθέτει, εκτιμώντας ότι αυτό προέρχεται από την αλλαγή της φύσης του κόμματος: από αντιπολιτευόμενο, έγινε κυβερνών. 

Με τη σειρά του, ο Παναγιώτης Αρκουμανέας υπογραμμίζει ότι έχει ενδιαφέρον το πρώτο προσωπικό σποτ του Κυριάκου Μητσοτάκη. Χωρίς να είναι άκρως εντυπωσιακό ή υποβλητικό, εκτιμά ότι επιτυγχάνει να περάσει τα βασικά μηνύματα του προέδρου της ΝΔ. « Το παίρνει πάνω του», λέει και εκτιμά ότι αυτό συμβαίνει, καθώς σε όλες τις μετρήσεις ο κ. Μητσοτάκης εμφανίζεται ως το δυνατό χαρτί της ΝΔ, με σαφή δημοσκοπική υπεροχή έναντι του κ. Τσίπρα, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να «χτίζει» την εικόνα του. 

Τα υπόλοιπα κόμματα 

Όσο για τα υπόλοιπα κόμματα; Ο Όμηρος Τσάπαλος θεωρεί ότι το σποτ του ΚΙΝΑΛ με το «αυτοκίνητο ΣΥΡΙΖΑ» που στρίβει δεξιά, καίτοι εθνοκεντρικό, είναι κάπως πιο δημιουργικό και έχει στοιχεία virality. Ο Παναγιώτης Αρκουμανέας διαφωνεί. Το θεωρεί «πρόχειρο», εν πολλοίς, ενώ τον προβληματίζει και η απεικόνιση της ΝΔ ως μιας ασημένιας Mercedes με…σημαιάκια της Άνγκελα Μέρκελ και του Κώστα Καραμανλή. Για το σποτ των ΑΝΕΛ με το κανίς «Θανάσης» που παίρνει εντολές από μια Γερμανίδα, ο κ. Τσάπαλος αναφέρει ότι είναι το μόνο που έχει ευρωπαϊκό στοιχείο, ενώ, εκ νέου, ο κ. Αρκουμανέας δεν ενθουσιάζεται, προσθέτοντας ότι δεν είναι εύκολο να κάνεις σε κάθε εκλογική αναμέτρηση ένα σποτ viral. Ο κ. Αρκουμανέας, τέλος, εκφράζεται θετικά για τα σποτ του ΚΚΕ, τα οποία αποπνέουν δυναμισμό, με αρκετούς νέους και επίκληση στο συναίσθημα. 

Και η Ευρώπη;

Ο Όμηρος Τσάπαλος, τέλος, κάνει μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Κανένα σποτ, ούτε καν αυτό των ΑΝΕΛ, δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι αφορά την Ευρώπη και τα διακυβεύματα των ευρωεκλογών. Αντίθετα, οι καμπάνιες είναι επικεντρωμένες στην εσωτερική πολιτική σκηνή, με προφανή στόχευση να δοθεί ένα μήνυμα στο εσωτερικό και να λειτουργήσει η ευρωκάλπη ως πρόκριμα για τις εθνικές εκλογές.