Με τα ψηφοδέλτια της ΝΔ ανά την Επικράτεια να μην ανακοινώνονται ακόμα, με δεδομένες τις μικρές εκκρεμότητες που έχουν μείνει, ένα ενδιαφέρον στοιχείο της φιλοσοφίας του κ. Μητσοτάκης έχει να κάνει με τη στελέχωση του νέου κυβερνητικού σχήματος. 

Ιδανικά, ο κ. Μητσοτάκης θα κερδίσει τις εκλογές και όντας αυτοδύναμος θα κάνει τις επιλογές του για τις θέσεις ευθύνης. Κατά πληροφορίες, μάλιστα, ο ίδιος έχει κάνει μια σειρά επιλογών ήδη και συμπληρώνει το κυβερνητικό οργανόγραμμα. Δεν θα φτάσει, όμως, ως την τελευταία στιγμή, για να κάνει ανακοινώσεις, ενώ δεν θα «μπλέξει» και με καραμπόλες της τελευταίας στιγμής. 

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει πει εδώ και αρκετό καιρό ότι επιδιώκει ένα πιο ολιγομελές κυβερνητικό σχήμα. Αυτό σημαίνει ότι θα επιλεγούν ως επί το πλείστον υπουργοί και υφυπουργοί, χωρίς αναπληρωτές, οι οποίοι έχουν το παράδοξο να αναφέρονται στον πρωθυπουργό απευθείας και όχι στον πολιτικό τους προϊστάμενο στο υπουργείο. Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε χθες στο OPEN ότι θα υπάρχει, μάλλον, μια περίπτωση, όπου θα χρειαστεί και ένας αναπληρωτής υπουργός- ίσως στο υπουργείο Οικονομικών-, αλλά αυτό θα είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Ενδεικτικό παράδειγμα, η κατάργηση της θέσης του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης, την οποία κατέχει σήμερα ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, και η αντικατάσταση του χαρτοφυλακίου από μια νέα Ανεξάρτητη Αρχή Διαφάνειας, στην οποία θα συνενωθούν ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτος. 

«Επιτελικό κράτος»

Πέρα από τα πρόσωπα όμως- που έχουν αυτονόητα τη δική τους σημασία, γιατί δείχνουν και το στίγμα διακυβέρνησης που θα επιδιώξει ο κ. Μητσοτάκης να καταγραφεί- το μείζον για τον κ. Μητσοτάκη είναι το πρώτο νομοσχέδιο της διακυβέρνησής του που αφορά την οργάνωση του κράτους και της κυβέρνησης υπό τον τίτλο «Επιτελικό Κράτος». Το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο αποτυπώνει την πρόθεση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης να κωδικοποιήσει διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν την οργάνωση της κυβέρνησης και το κυβερνητικό έργο, εν γένει, προκειμένου να αντικατασταθούν από ένα απλό και συνεκτικό κείμενο. 

Βασικό στοιχείο του νομοσχεδίου θα είναι το «ισχυρό» Μέγαρο Μαξίμου, όπου θα υπάρχει μια εποπτεύουσα και συντονιστική αρχή που θα λειτουργεί ως θεσμοθετημένος σύνδεσμος μεταξύ των υπουργείων και του πρωθυπουργού. Το γραφείο του πρωθυπουργού θα είναι αναβαθμισμένο, ενώ και οι υπηρεσίες εντός του Μαξίμου που υπάγονται στον πρωθυπουργό θα αλλάξουν τρόπο λειτουργίας και θα ενταχθούν στο νέο πλαίσιο λειτουργίας. 

Γιατί, όμως, «Επιτελικό Κράτος»; Η απάντησή των επιτελών της ΝΔ είναι ότι στόχος είναι η νέα διοίκηση του κράτους να εμποτιστεί με την αρχή του προγραμματισμού. Με άλλα λόγια, να είναι σαφές ότι η κυβερνητική πολιτική ασκείται με βάση προγραμματισμό και όχι ανάλογα με τα εκάστοτε εξωτερικά ερεθίσματα. Η λογική απορρέει από το αγγλοσαξονικό μοντέλο του administration, της διακυβέρνησης ελληνιστί. Τόσο στην Αμερική όσο και στη Μεγάλη Βρετανία, η κρατική διοίκηση έχει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά και δεν αλλάζει άρδην ο τρόπος λειτουργίας της κάθε φορά που γίνονται εκλογές και αλλάζει ο πολιτικός προϊστάμενος. 

Αποκομματικοποίηση του δημοσίου

Ένας στόχος, βεβαίως, που έχουν θέσει οι δανειστές της χώρας εδώ και καιρό είναι η «αποκομματικοποίηση του δημοσίου». Η ΝΔ, όμως, δεν σκοπεύει να διατηρήσει το νομοθέτημα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για τους «θεματικούς γραμματείς», με προκαθορισμένη θητεία, το οποίο καταγγέλθηκε ως προσπάθεια «βολέματος» εκλεκτών. Ο κ. Μητσοτάκης έχει πει ότι θα διορίσει 40-50 γενικούς γραμματείς, οι οποίοι θα έχουν, φυσικά, πολιτικά χαρακτηριστικά, ενώ προβλέπεται και η επαναφορά των Γενικών Διευθυντών, οι οποίοι θα επιλεγούν με αυστηρά κριτήρια μέσα από τη «γραφειοκρατία» των υπουργείων. Μάλιστα, στόχος της ΝΔ είναι η αποκομματικοποίηση να γίνει με την…ώθηση προς τα κάτω των υπογραφών για μια σειρά ζητημάτων. Με άλλα λόγια ανώτεροι δημόσιοι υπάλληλοι θα έχουν τις «τελικές υπογραφές» για μια σειρά θεμάτων, τα οποία δεν θα χρειάζεται να περάσουν από τους υπουργούς και τον εκάστοτε υπουργό. Συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη, άλλωστε, θυμίζουν ότι μια παρόμοια προσπάθεια είχε ξεκινήσει ο νυν πρόεδρος της ΝΔ την εποχή που ήταν υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης επί κυβέρνησης Σαμαρά, όταν και είχε επιχειρήσει την «αποκέντρωση» των υπογραφών.