Η αναγγελία της συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, εκτάκτως σήμερα το πρωί στο Μέγαρο Μαξίμου δηλοί και το επίπεδο «κόκκινου συναγερμού» στο οποίο βρίσκεται το κυβερνητικό επιτελείο, λόγω της όξυνσης του προσφυγικού προβλήματος και της ασφυκτικής κατάστασης που έχει δημιουργηθεί στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, αλλά και των Δωδεκανήσων. 

Το θέμα απασχόλησε και τη συνάντηση του πρωθυπουργού με την Καγκελάριο Μέρκελ στο Βερολίνο, με τον κ. Μητσοτάκη να κάνει λόγο για ταχύτερες διαδικασίες ασύλου, οι οποίες θα προκύψουν με νομοθετική ρύθμιση το επόμενο διάστημα, αλλά και για αύξηση του αριθμού των επιστροφών προς την Τουρκία. Βεβαίως, μια παρατήρηση που κάνουν κυβερνητικά στελέχη στο παρασκήνιο είναι ότι οι ροές δεν είναι επαυξημένες λόγω θερινής συγκυρίας, αλλά κυρίως λόγω του ότι η Τουρκία μοιάζει να έχει ανοίξει την κάνουλα και να μην ελέγχει αυστηρά το πόσοι φεύγουν από τα παράλιά της. 

Εξ ου και ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, κάλεσε χθες τον Τούρκο πρέσβη στην Αθήνα και του μετέφερε αυστηρό μήνυμα για τις ενέργειες της Τουρκίας, ενώ η Αθήνα είναι σε ανοιχτή γραμμή και με την Κομισιόν, η οποία και έχει υπό την αιγίδα της τη Δήλωση Ε.Ε.-Τουρκίας. Πολιτικοί παρατηρητές, βεβαίως, εκτιμούν ότι η Τουρκία κάνει πλέον ένα ευρύτερο παιχνίδι στο Αιγαίο και εργαλειοποιεί τον κομβικό της ρόλο στο προσφυγικό, προκειμένου να ασκήσει πίεση με φόντο τα ενεργειακά στην ΝΑ Μεσόγειο, μιας και επιδιώκει διαμοιρασμό των φυσικών πόρων της ευρύτερης περιοχής. Άλλωστε, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιώργος Κουμουτσάκος έχει εδώ και μέρες επισημάνει τη γεωπολιτική παράμετρο των κινήσεων της Τουρκίας και σε αυτό το μέτωπο. 

Η κατάσταση που επικρατεί στα νησιά, πάντως, είναι εξαιρετικά προβληματική, με τις δομές ειδικά σε Λέσβο και Σάμο να είναι πλέον πέρα το «κόκκινο». Εξ ου και χθες επελέγη η μεταφορά περίπου 1000 ευάλωτων αιτούντων ασύλου από τη Μόρια στη Νέα Καβάλα. Αυτό, πάντως, δεν μπορεί να είναι ένας μόνιμος μηχανισμός, παρ’ ότι το έκανε κατά κόρον η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Και αυτό γιατί με βάση το πνεύμα της Δήλωσης Ε.Ε.-Τουρκίας, οι αιτούντες άσυλο που μεταφέρονται από τα νησιά στην ενδοχώρα, μένουν στη χώρα και δεν επιστρέφονται στην Τουρκία. 

Το πρόβλημα των επιστροφών, πάντως, είναι το μείζον και αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο πρωθυπουργός. Περισσότερες επιστροφές χωρίς ταχύτερες διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, πάντως, δεν είναι εφικτές, εξ ου και η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ανοίξει βηματισμό σε ένα πεδίο που για τον ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσε πεδίο σύγκρουσης μεταξύ «ρεαλιστών» και «δικαιωματιστών». Στη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, πάντως, θα εξεταστούν και άλλα μέτρα, αν και, ρεαλιστικά, τα περιθώρια κινήσεων της ελληνικής κυβέρνησης, όσο η Τουρκία κρατά ανοιχτή την κάνουλα, είναι περιορισμένα. Άλλωστε και οι χερσαίες δομές είναι στο όριο, έστω και αν δεν παρουσιάζουν την εικόνα των ΚΥΤ που είναι στην πρώτη γραμμή της υποδοχής προσφύγων και μεταναστών.