Τα 45 λεπτά που διήρκεσε η χθεσινή συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, αλλά και η σύνθεση της ομάδας συνεργατών του κάθε ηγέτη δηλοί το εξής: οι δύο άνδρες μπήκαν σε μια κουβέντα ουσίας, για όλα τα ανοιχτά θέματα, και δεν έμειναν απλώς στους τύπους. Αυτό, δε, ήταν, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές και το εξαιρετικά κρίσιμο: να τεθούν οι βάσεις, προκειμένου να υπάρχει ένας ανοιχτός δίαυλος κορυφής μεταξύ του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ερντογάν, προκειμένου, όποτε ανακύπτουν ζητήματα, να υπάρχει το περιθώριο της άμεσης και αδιαμεσολάβητης επικοινωνίας. 

Όπως είναι φυσικό, το μείζον ήταν το προσφυγικό, με τις ροές να συνεχίζονται αμείωτες από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά. Ο κ. Μητσοτάκης, υπό αυτό το πρίσμα, φέρεται να έθεσε με σαφήνεια προς τον κ. Ερντογάν το αίτημα για καλύτερο έλεγχο των τουρκικών παραλίων από την τουρκική ακτοφυλακή σε συνεργασία και με τις δυνάμεις της Frontex. Με τη σειρά του, πάντως, ο κ. Ερντογάν φέρεται να ζήτησε τη συνδρομή της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να υποστηριχθεί η Τουρκία, η οποία ήδη φιλοξενεί στο έδαφός της εκατομμύρια πρόσφυγες, ενώ απειλείται από μια «κατάρρευση» του Ιντλίμπ, του τελευταίου οχυρού των Σύριων ανταρτών. 

Πρακτικά, υπήρξε συναντίληψη ως προς την ανάγκη καλύτερης εφαρμογής της Δηλωσης Ε.Ε.-Τουρκίας, τόσο σε ό,τι αφορά την Τουρκία όσο και την Ελλάδα, με τον κ. Ερντογάν, πάντως, να εμμένει ιδιαίτερα στην ανάγκη για μεγαλύτερη εμπλοκή της Ε.Ε., με τη συζήτηση που υπάρχει αυτή τη στιγμή να σχετίζεται με την προοπτική περαιτέρω χρηματοδότησης της γείτονος, προκειμένου να υποστηρίξει τους διαμένοντες στο έδαφός της πρόσφυγες. 

Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας

Κρίσιμη θεωρείται και η κοινή βούληση για επανενεργοποίηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, του οποίου οι εργασίες έχουν παγώσει εδώ και χρόνια. Υπενθυμίζεται ότι και ο Αλέξης Τσίπρας με τον κ. Ερντογάν είχαν συμφωνήσει στο τέλος του 2017 την ενεργοποίησή του εκ νέου, χωρίς, όμως, ποτέ να δρομολογηθεί κάποια συνεδρίαση. Με δεδομένα και ζητήματα οικονομικής συνεργασίας που αφορούν και τις δύο πλευρές, συνεπώς, εκτιμάται ότι είμαστε εγγύτερα σε μια νέα συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου, με τους δύο ΥΠΕΞ που παρίσταντο στη συνάντηση, Νίκο Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου, να επιφορτίζονται με το να κάνουν τις απαραίτητες προετοιμασίες και να δρομολογήσουν τις περαιτέρω ενέργειες. Πρόσωπο-κλειδί, δε, για τα θέματα οικονομικής συνεργασίας είναι και ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας και γαμπρός του κ. Ερντογάν, τον οποίο είχε συναντήσει κατ’ ιδίαν ο κ. Μητσοτάκης προ μηνών στην Κωνσταντινούπολη. Σημειωτέον, αυτή τη στιγμή η αξία των εμπορικών σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας ανέρχεται περίπου στα 4 δις, με στόχο αυτό το ποσό να αυξηθει σημαντικά τα επόμενα χρόνια. 

Αργά βήματα για το Κυπριακό

Ως προς το Κυπριακό, δεν φαίνεται πως είμαστε κοντά σε μια αναζωογόνηση της διαδικασίας. Από τη μεριά του, κατά πληροφορίες, ο κ. Ερντογάν δεν φάνηκε να υπαναχωρεί από τις πάγιες θέσεις του, επιρρίπτοντας ευθύνες και στην Κυπριακή ηγεσία για τους χειρισμούς των τελευταίων ετών και στον κ. Αναστασιάδη για τις προτάσεις που καταθέτει. Ο κ. Μητσοτάκης, σε αυτό το σημείο, υποστήριξε πλήρως τις θέσεις που εκφράζει ο Νίκος Αναστασιάδης για Διζωνική και Δικοινοτική Ομοσπονδία, με εξασφάλιση μέρους από τη διαχείριση των φυσικών πόρων της Κύπρου και για τις δύο κοινότητες. Πάντως, ο κ. Ερντογάν είχε φροντίσει να κάνει λόγο για τη γνωστή λογική του «Καζάν-Καζάν» (win-win) ήδη από την ομιλία του στη Γ.Σ. του ΟΗΕ με έμφαση στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Πάντως, ο κ. Μητσοτάκης θα συζητήσει τα του Κυπριακού και σε νέα σύντομη, απολογιστική συνάντηση που θα έχει σήμερα με τον Νίκο Αναστασιάδη, ενώ θα δει και τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρεζ, ο οποίος έχει ιδιαίτερα ενεργό εμπλοκή στο ζήτημα. 

Η Χάλκη

Ενδιαφέρον, σημειωτέον, ήταν και το αίτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Κατά πληροφορίες, το θέμα συζητήθηκε και δεν αντιμετωπίστηκε από την τουρκική πλευρά ως «φιλολογικό αίτημα». Αντίθετα, οι Τούρκοι εμφανίστηκαν θετική στην προοπτική. Βεβαίως, με τη σειρά της η τουρκική πλευρά επέμεινε και σε πάγιες θέσεις της για τη μουσουλμανική μειονότητας στη Δυτική Θράκη, αλλά και για τα δύο μνημεία οθωμανικής κληρονομιάς, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Παρεμπιπτόντως, ο κ. Μητσοτάκης θα συναντήσει σήμερα τον νέο Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο, με τον οποίο συνδέεται με προσωπική σχέση, ενώ υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ελπιδοφόρος χειροτονείται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο και διαχειρίζεται το ζήτημα της Χάλκης. 

Άνοιγμα στην Ινδία

Κατά τα άλλα, μετά τη χθεσινή παρουσία του στο Bloomberg και σε γεύμα με επενδυτές, το οποίο οργάνωσε ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Γουίλμπουρ Ρος. Σήμερα, ο κ. Μητσοτάκης θα μιλήσει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, ενώ για πρώτη φορά θα συναντήσει τον Ινδό πρωθυπουργό, Ναρίντρα Μόντι, ανοίγοντας έτσι και έναν νέο δίαυλο συνεργασίας και επικοινωνίας με μια τεράστια οικονομία.