Σκοπός της επίσκεψης είναι η υπογραφή της νέας αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας - ΗΠΑ που είναι στην ουσία η ανανέωση της “Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (Mutual Defense Cooperation Agreement - MDCA) που υπεγράφη το 1990 κι έχει μείνει γνωστή ως η συμφωνία για τις βάσεις. Η νέα συμφωνία θα προβλέπει την επέκταση και αναβάθμιση των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη χώρα μας, θα σηματοδοτήσει την στενότερη συνεργασία των δυο χωρών στο αμυντικό πεδίο για τα επόμενα χρόνια και θα συνδυαστεί πιθανότατα με αμερικανικές επενδύσεις στο κομμάτι των ελληνικών υποδομών.

Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία εστιάζει σε τέσσερα σημεία ενδιαφέροντος: Στη χρήση της βάση της Σούδας, τη χρήση της Λάρισας για αποστολές αμερικανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τη χρήση της βάσης του Στεφανοβίκειου Μαγνησίας από την αεροπορία στρατού των ΗΠΑ για διευκόλυνση των ελικοπτέρων αλλά και τη χρήση του Λιμένα της Αλεξανδρούπολης για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, μέσω του οποίου οι ΗΠΑ αποκτούν μια ταχύτερη παράκαμψη των στενών για την μετακίνηση των δυνάμεών τους από την Μεσόγειο προς την Ανατολική Ευρώπη.

Η υπογραφή της συμφωνίας σηματοδοτεί την ουσιαστική αναβάθμιση της σχέσης Ελλάδας - ΗΠΑ με τους Αμερικανούς να βλέπουν πλέον της χώρα μας σαν το βασικότερο πυλώνα ασφαλείας στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη γεωστρατηγική της θέση, όσο και την αντοχή των δημοκρατικών της θεσμών παρά τη δεκαετία της κρίσης, και βεβαίως της ανθεκτικότητας της οικονομίας της που παρά την διόρθωση στα χρόνια των μνημονίων, εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωζώνης.

Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου εξωτερικών, η Τροποποίηση του Παραρτήματος της Συμφωνίας συνιστά επικαιροποίηση και αναγκαία προσαρμογή της Συμφωνίας στις σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή, αναβαθμίζοντας σημαντικά τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας.

Μεταξύ άλλων διευρύνεται μέσω της Τροποποίησης το αποτύπωμα της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, μέσω της φιλοξενίας αμερικανικών δυνάμεων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις,  των οποίων η διοίκηση και ο έλεγχος παραμένουν στην ελληνική πλευρά. Οι ΗΠΑ θα διοικούν μόνον τις δικές τους δυνάμεις, κατά την περιορισμένη χρονική περίοδο της εκεί παρουσίας τους. Επισημαίνεται ότι αποφασίσθηκε να τροποποιηθεί όχι η Συμφωνία η ίδια, αλλά μόνον το Παράρτημά της, το οποίο περιγράφει τις εγκαταστάσεις και τις δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα σε αυτές. Εκεί συμπεριελήφθησαν ρυθμίσεις για τις δραστηριότητες στην περιοχή της Σούδας (Μαράθι), στην αεροπορική βάση της Λάρισας, στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας και  στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.          

Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και ΗΠΑ υπεγράφη το 1990. Προέβλεπε δεκαετή ισχύ και δυνατότητα ετήσιας ανανέωσής της με ανταλλαγή ρηματικών διακοινώσεων έξι μήνες προ της λήξης της. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές η ΜDCA ανανεώνεται έκτοτε κάθε χρόνο, με τη συγκεκριμένη δυνατότητα να παραμένει σε ισχύ και με την Τροποποίηση που συμφωνήθηκε.

Το πρόγραμμα συναντήσεων του Πομπέο

Ο κ. Πομπέο θα ξεκινήσει το γύρο των συναντήσεών του με τον Πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου στις 10.30. Λίγο μετά θα μεταβεί στο Πεντάγωνο για συναντήσεις με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο ενώ αργότερα, στις 12.30 θα γίνει δεκτός από τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου θα διεξαχθούν συνομιλίες οι οποίες θα εστιασθούν σε ζητήματα διμερούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος και αναμένεται να υπογράψουν το Πρωτόκολλο Τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (Mutual Defense Cooperation Agreement – MDCΑ).

Η Αθήνα ελπίζει σε σημαντικά ανταλλάγματα, όπως η παραχώρηση εξοπλισμών, οι αμερικανικές επενδύσεις στις στρατιωτικές της υποδομές, αλλά και την εξασφάλιση που πιστεύει ότι της προσφέρει η εγκατάσταση των αμερικανών σε ευαίσθητες περιοχές για την εδαφική της ακεραιότητα.

Είναι σαφές, πάντως, πως στις συζητήσεις με τον Μάικ Πομπέο θα συζητηθούν και οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις σε συνάρτηση με τις ελληνοτουρκικές, οι ευρύτερες συνεργασίες που στηρίζει η Άγκυρα στην περιοχή (πχ Αθήνας, Λευκωσίας, Τελ Αβίβ και Καΐρου) κοκ.

Ο στρατηγικός διάλογος Ελλάδας - ΗΠΑ

Μετά την αποχώρηση Πομπέο, τη Δευτέρα, ξεκινά στην Αθήνα ο δεύτερος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγους μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ελλάδας. Την έναρξη του διαλόγου θα κάνει ο Νίκος Δένδιας με τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Φίλιπ Ρίκερ, ενώ στη διάρκεια της ημέρας θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις των υπουργών Παιδείας, ενέργειας κτλ.