Αποστολή στις Βρυξέλλες

Οι Βρυξέλλες δεν είναι πια οι ίδιες. Οι γραφειοκράτες πέριξ της Πλας Λουξεμπούργκ, όπου στεγάζεται το Ευρωκοινοβούλιο, αλλά και στο Μπερλεμόντ, την έδρα της Κομισιόν, μπορεί να είναι οι ίδιοι, αλλά τα πράγματα στο πολιτικό στερέωμα έχουν αλλάξει. Οι εκλογές φρόντισαν γι’ αυτό: η παραδοσιακή, βολική σχέση συνεννόησης μεταξύ Κεντροδεξιάς και Κεντροαριστεράς έσπασε. Περισσότεροι παίκτες έπρεπε να μπουν στο παιχνίδι, για να βγαίνουν τα νούμερα, όπως οι Φιλελεύθεροι, των οποίων ηγείται defactoο ορμητικός, αλλά άπειρος περί τα ευρωπαϊκά, Εμμανουέλ Μακρόν. Όλα, όμως, έχουν πάει στραβά από τον Μάιο των Ευρωεκλογών και μετά. Οι ηγέτες της Ευρώπης, προεξάρχοντος του κ. Μακρόν, «ξήλωσαν» το μοντέλο του Spitzenkandidatπου το Κοινοβούλιο υποστήριζε ολόθερμα. Η Γερμανίδα υπουργός Άμυνας, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, κλήθηκε, ως προϊόν συμβιβασμού, να αναλάβει τις τύχες της Κομισιόν, μετά τον Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ, έναν εκ των τελευταίων μιας γενιάς Ευρωπαίων που αντιλαμβάνονται την Ευρώπη σαν ένα καθημερινό προσωπικό τους στοίχημα. Η κ. Φον Ντερ Λάιεν, σε συνεννόηση με τις πολιτικές πτέρυγες που τη στηρίζουν, κλήθηκε να φτιάξει μια Κομισιόν ισορροπιών. Το Κοινοβούλιο, όμως, αντιδρά. 

Σε αυτό το περιβάλλον, ένας «ευρωκράτης» (eurocrat επί το αγγλικότερον) έκατσε στην καρέκλα μιας μεγάλης αίθουσας στον δεύτερο όροφο του Κοινοβουλίου το απόγευμα της Πέμπτης. Ήταν ο Μαργαρίτης Σχοινάς, ένας άνθρωπος που έχει περάσει περισσότερα από τριάντα χρόνια σε ευρωπαϊκά πόστα. Με το γνωστό του, άνετο στυλ, κάθισε στην καρέκλα της ανάκρισης από τους ευρωβουλευτές, καλούμενος να απαντήσει σε 25 προφορικές ερωτήσεις, προκειμένου να γίνει ο πρώτος Έλληνας αντιπρόεδρος της Κομισιόν. 

Κανείς δεν είχε αμφιβολία ότι οι Ευρωπαίοι θα δέχονταν τον κ. Σχοινά. Και πώς να μην το έκαναν άλλωστε, όταν είναι ένας άνθρωπος που μιλά στη γλώσσα που καταλαβαίνουν οι άνθρωποι των θεσμών, οι απηνείς Βρυξελλιώτες γραφειοκράτες, αλλά και οι πολιτικοί που έρχονται και φεύγουν από τη συννεφιασμένη Βελγική πρωτεύουσα; Αυτό είναι και το μεγάλο προσόν του κ. Σχοινά: είναι και πολιτικός και γραφειοκράτης. Εκπέμπει σε πολλαπλές συχνότητες. Είναι ευέλικτος, αλλά έχει και αρχές. Ξέρει τα κείμενα των Συνθηκών σαν την τσέπη του, αλλά είναι και πρακτικός. Με άλλα λόγια, ήταν μια καλή επιλογή σε μια κακή συγκυρία για την Ευρώπη. 

Είναι σαφές ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξει κάποια αλλαγή στο όνομα του χαρτοφυλακίου του κ. Σχοινά. Άλλωστε, η «προστασία του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής» ξεσήκωσε περισσότερες αντιδράσεις από το ίδιο το πρόσωπο. Ήταν και αυτό ένα από τα παράδοξα: οι ευρωβουλευτές δέχονταν σχεδόν αναντίρρητα τον κ. Σχοινά ως ευρωπαϊκή οντότητα, αλλά δεν ήθελαν με τίποτα το όνομα του χαρτοφυλακίου του ως έχει. Γι’ αυτό και τις επόμενες μέρες είναι σαφές ότι η κ. Φον Ντερ Λάιεν θα κάνει κάποια αλλαγή στον τίτλο του, για να μην υπάρξουν ατυχήματα στην τελική ψηφοφορία για το Κολλέγιο των Επιτρόπων στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. 

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, από την 1η Νοεμβρίου ο κ. Σχοινάς καλείται να αναλάβει καθήκοντα. Ναι, δεν είναι εκτελεστικός αντιπρόεδρος, όπως ο Φρανς Τίμερμανς και η Μαργκρέτε Βεστάγκερ, οι οποίοι «ντίλαραν» με την Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν ένα αναβαθμισμένο status μέσα στην Επιτροπή της έναντι της συναίνεσης των πολιτικών ομάδων που τους στήριζαν. Από την άλλη, όμως, ο κ. Σχοινάς έχει τα πιο σύνθετα καθήκοντα που είχε ποτέ Έλληνας στην Κομισιόν και προΐσταται κομβικών χαρτοφυλακίων, όπως το Μεταναστευτικό, οι εργασιακές δεξιότητες, αλλά και η Παιδεία και ο Πολιτισμός, τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ελλάδα.

Εκτός από παθιασμένος Ευρωπαίος, ο κ. Σχοινάς είναι ακόμα παθιασμένος οπαδός του Άρη Θεσσαλονίκης, αλλά και ένας πολύ καλός αφηγητής ιστοριών. Αυτό που στις Βρυξέλλες θα έλεγαν storyteller. Άλλωστε, έχει φάει τις Βρυξέλλες με το κουτάλι, είναι πολιτικό ζώον, και την τελευταία πενταετία, ως εξ απορρήτων και εκπρόσωπος του Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ τα είδε και τα άκουσε όλα. Ακόμα, όμως, και ο έμπειρος κ. Σχοινάς θα δυσκολευτεί με αυτή τη νέα σχέση Επιτροπής-Ευρωκοινοβουλίου, με το δεύτερο να μοιάζει «απασφαλισμένο» και να κινείται μακριά από τις παραδοσιακές γραμμές. 

Ποιος ξέρει, ίσως βάλει και τις εμπειρίες του από την πενταετία που ξεκινά σε λιγότερο από έναν μήνα και στο βιβλίο που έχει στην άκρη του μυαλού του.