Οι θέσεις των κομμάτων σχετικά με την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού καταγράφηκαν κατά τη σημερινή συνεδρίαση της διακομματική επιτροπής στο υπουργείο Εσωτερικών. Η επιτροπή θα συνεδριάσει εκ νέου, με την ίδια σύνθεση, την ερχόμενη Δευτέρα, με τον υπουργό Τάκη Θεοδωρικάκο να προτείνει σχέδιο συμφωνίας επί του συγκεκριμένου ζητήματος.

Στη διάρκειας 2,5 ωρών συνεδρίαση τα κόμματα παρουσίασαν τις θέσεις τους και έγινε αναλυτική συζήτηση επί ορισμένων σημείων. Το υπουργείο Εσωτερικών θα αναλάβει να κάνει τη σύνθεση αυτών των απόψεων και να παρουσιάσει την ερχόμενη Δευτέρα το σχέδιο συμφωνίας.

Βασική θέση του κ. Θεοδωρικάκου είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι ότι η διευκόλυνση να ψηφίσουν οι Έλληνες του εξωτερικού από τον τόπο κατοικίας τους είναι αίτημα διαχρονικό και το υποστηρίζει η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων. Η «κόκκινη γραμμή» σε αυτό το ζήτημα είναι η ισοτιμία της ψήφου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα τέσσερα σημεία της πρότασης του υπουργείου Εσωτερικών είναι τα εξής:

  1. Η ισοτιμία της ψήφου
  2. Πόσους βουλευτές θα εκλέγονται. Η πρόταση είναι η αύξηση των βουλευτών επικρατείας σε 15, αλλά στο συγκεκριμένο ζήτημα υπάρχουν περιθώρια συζήτησης.
  3. Εκλογικοί κατάλογοι στους οποίους θα εγγράφονται όσοι έχουν δικαίωμα ψήφου. Στο συγκεκριμένο ζήτημα διατυπώθηκαν διαφορετικές προτάσεις οι οποίες θα εξεταστούν και το υπουργείο Εσωτερικών θα λάβει υπόψη του τις θέσεις των κομμάτων. Εδώ τέθηκε και ζήτημα των περιορισμών (ΑΦΜ κ.λπ.) το οποίο είναι επίσης προς συζήτηση. Το βασικό σενάριο είναι ότι αυτό δεν προσκούσει στο Σύνταγμα, αλλά αν υπάρξει συμφωνία τη Δευτέρα, θα συζητηθεί να υπάρξει και συνταγματική θωράκιση της συγκεκριμένης ρύθμισης, με προσθήκη παραγράφου στο άτρθρο 54.
  4. Διαδικασία. Η κυβέρνηση προτείνει την επιστολική ψήφο, με την οποία συμφωνούν το ΚΙΝΑΛ και η Ελληνική Λύση, ενώ στις ενστάσεις τους επέμειναν το ΚΚΕ και το ΜέΡΑ 25. Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να προκριθεί τελικά η ψήφος σε προξενεία κ.λπ. και να δοθεί παράλληλα η δυνατότητα επιστολικής ψήφου σε όσους μένουν μακριά από τις επίσημες αρχές. Η εκτίμηση είναι το στο συγκεκριμένο ζήτημα θα βρεθεί κοινή συνισταμένη.

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος που εκπροσώπησε τον ΣΥΡΙΖΑ, είπε ότι το κόμμα του επιθυμεί να δοθεί λύση «σύμφωνα με τη δημοκρατική αρχή και με την ευρωπαϊκή και διεθνή εμπειρία» και τόνισε ότι «το εκλογικό σώμα είναι αυτό που έχει το δικαίωμα να αλλάζει την κυβέρνηση και όχι η κυβέρνηση αυτή να έχει δικαίωμα να αλλάζει το εκλογικό σώμα».  Καταλήγοντας, επισήμανε την ανάγκη «να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των ευρωπαϊκών χωρών με συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία ανταποκρίνονται στη δημοκρατική αρχή». Να σημειωθεί ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιλέξει την εκπροσώπηση των ομογενών τους στα Κοινοβούλια, με ορισμένο αριθμό βουλευτών, χωρίς να προσμετράται η ψήφος τους στο τελικό αποτέλεσμα.

Από πλευράς ΚΙΝΑΛ, ο Κώστας Σκανδαλίδης έκανε λόγο για «εθνική υποχρέωση να ψηφίσουμε για τους Έλληνες του εξωτερικού», τόνισε την ανάγκη «ο καθένας να βάλει λίγο νερό στο κρασί του» και πρόσθεσε πως «εμείς δεν θα είμαστε εμπόδιο σε μια πραγματικά θετική λύση».

O βουλευτής του ΚΚΕ, Γιάννης Γκιόκας, είπε ότι το κόμμα του ζητεί να υπάρχουν οικονομικοί δεσμοί και φορολογικές υποχρεώσεις με την Ελλάδα (π.χ. ενεργό ΑΦΜ) και να μπει χρονικό όριο απουσίας από τη μητέρα πατρίδα (π.χ. 30 έτη).

Την ύπαρξη οικονομικών δεσμών με την Ελλάδα θέτει ως προϋπόθεση και το ΜέΡΑ 25, το οποίο εκπροσώπησε η Φωτεινή Μπακαδήμα.

Από πλευράς Ελληνικής Λύσης,ο Νίκος Πολίτης, νομικός σύμβουλος του κόμματος, εξέφρασε επιφυλάξεις για την επιστολική ψήφο στο κατά πόσο διασφαλίζει τη διαφάνεια και ότι δεν θα υπάρξει αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος.