Η ανησυχία της Αθήνας αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στις δηλώσεις του Νίκου Δένδια χθες που έκανε λόγο για “φαιδρότητα” χαρακτηρίζοντας “παντελώς αγεωγράφητη” την προσπάθεια της Άγκυρας να συνυπογράψει μνημόνιο κατανόησης με την Λιβύη προωθώντας ουσιαστικά την συμφωνία χάραξης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. “Αγνοεί βεβαίως κάτι το οποίο ο καθένας νομίζω μπορεί να διαπιστώσει, ότι ανάμεσα στις δύο χώρες υπάρχει ο μεγάλος γεωγραφικός όγκος της Κρήτης”, είπε χαρκτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών, ενώ αντίστοιχο ήταν και το μήνυμα που εξέπεμψε λίγο αργότερα ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών, Αλέξανδρος Γεννηματάς, δηλώνοντας πως “Η υπογραφή μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης μνημονίου κατανόησης δεν μπορεί να παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών. Μία τέτοια ενέργεια θα παραβίαζε κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν θα παρήγε έννομα αποτελέσματα”.

Έμπειροι παρατηρητές των διεθνών εξελίξεων εξηγούν πάντως στο reader.gr ότι η Τουρκία στην ουσία χρησιμοποιεί την Λιβύη στο δικό της παιχνίδι για να προσδώσει κάποια επίφαση νομιμότητας στο εγχείρημά της τη στιγμή που δεν διατηρεί κανένα ίχνος συνεργασίας με τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής στην Μεσόγειο. Και βέβαια η απόφαση αυτή σχετίζεται με την κίνηση της Τουρκίας να αποστείλει στα Ηνωμένα Έθνη έγγραφο βάσει του οποίου ορίζει τις συντεταγμένες που εκείνη προκρίνει για τη χάραξη των δικών της θαλασσίων ζωνών.

Παράλληλα εξηγούν ότι το αρνητικό κλίμα που επικρατεί στο εσωτερικό της Τουρκίας αλλά και οι εντάσεις που προκαλεί στο διεθνές πεδίο έχουν αυξήσει την προκλητικότητά και την επιθετικότητα που εκφράζει με ποικίλους τρόπους, με Αθήνα και Λευκωσία πάντως να μην δείχνουν να παρασύρονται στο παιχνίδι της Άγκυρας.

Οι κινήσεις της Αθήνας

Άμεση υπήρξε η κινητοποίηση της ελληνικής διπλωματίας ευθύς μόλις γνωστοποιήθηκε η υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης αναφορικά με θαλάσσιες ζώνες. Ο Νίκος Δένδιας κάλεσε τον Τούρκο πρέσβη στην Αθήνα στο υπουργείο Εξωτερικών προκειμένου να ζητήσει εξηγήσεις. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν πως υπήρξε δημόσια αντίδραση του υπουργείου Εξωτερικών και τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών με τους ομολόγους του της Κύπρου και της Αιγύπτου, Νίκο Χριστοδουλίδη και Σαμέχ Ελ-Σούκρι αντίστοιχα. Παράλληλα, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην ΕΕ έλαβε οδηγίες να ενημερώσει άμεσα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ κα Μογκερίνι.

Αντίδραση και από την Αίγυπτο

Χωρίς νομική βάση χαρακτήρισε πάντως και το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών τα δύο μνημόνια κατανόησης και συνεργασίας που υπέγραψαν η Τουρκία και η Λιβύη.

«Τα δύο μνημόνια συμφωνίας δεν έχουν κανένα νομικό αποτέλεσμα, δεν μπορούν να αναγνωρισθούν επισήμως υπό το φως του άρθρου 8 της Συμφωνίας Skhirat, το οποίο ορίζει ότι η (λιβυκή) κυβέρνηση ή το υπουργικό συμβούλιο (και όχι ο πρωθυπουργός της) έχουν την εξουσία να υπογράφουν διεθνείς συμφωνίες», δήλωσε συγκεκριμένα το Αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών, σε μία είδηση που καταγράφει και η μεγάλης κυκλοφορίας αιγυπτιακή εφημερίδα «Αλ Αχράμ».

«Είναι γνωστό ότι στο σημερινό υπουργικό συμβούλιο της Λιβύης δεν υπάρχουν υπουργοί και εκπροσώπηση διάφορων περιφερειών της Λιβύης και έτσι ο ρόλος του πρωθυπουργού είναι περιορισμένος, και η σύναψη συμφωνιών με άλλες χώρες θεωρείται κατάφωρη παραβίαση της συμφωνίας Skhirat» επισημαίνει το υπουργείο Εξωτερικών στην ανακοίνωσή του.

Συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν στο Λονδίνο

Μέσα σε αυτό το κλίμα, με τα ελληνοτουρκικά στο κόκκινο και το μεταναστευτικό σε έξαρση, Μητσοτάκης και Ερντογάν πιθανώς να έχουν ένα δεύτερο τετ-α-τετ μετά την πρώτη τους αναγνωριστική συνάντηση στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, στο Λονδίνο στις 3 Δεκεμβρίου. Ο Πρωθυπουργός είχε πάντως χθες τηλεφωνική συνομιλία με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, όπου συζητήθηκαν όλα τα ανοιχτά ζητήματα αλλά και ο συντονισμός του άξονα Αθήνας - Λευκωσίας στον απόηχο της τριμερούς συνόδου για το Κυπριακό.