Μπορεί το διπλωματικό παρασκήνιο με φόντο την ΑΟΖ της Τουρκίας με τη Λιβύη να είναι πλούσιο και η Τουρκία να επιμένει στη δική της ερμηνεία για το δίκαιο της θάλασσας, το δεύτερο θέμα, όμως, που απασχόλησε τη συζήτηση Μητσοτάκη-Ερντογάν είναι ίσως το πιο «όζον» για το Μέγαρο Μαξίμου: το προσφυγικό/μεταναστευτικό. 

Ο κ. Μητσοτάκης ήταν λεπτομερής κατά τη συζήτηση. Σε κάποιο σημείο, απαρίθμησε τι έχει γίνει και δεν έχει γίνει από την ημερομηνία του πρώτου τετ-α-τετ του με τον κ. Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, στο τέλος Σεπτεμβρίου, με ειδικές αναφορές στο ζήτημα του προσφυγικού. Άλλωστε, ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε στον κ. Ερντογάν ότι δεν νοείται οι ελληνικές αρχές να σηκώνουν το τηλέφωνο, να ειδοποιούν την τουρκική ακτοφυλακή και αυτή να μην ανταποκρίνεται.

Για την Αθήνα, το προσφυγικό/μεταναστευτικό είναι μείζον ζήτημα, υπό την έννοια ότι η επιβάρυνση των νησιών είναι καθημερινή. Το επόμενο διάστημα, δε, αναμένονται περαιτέρω κινήσεις θωράκισης των χερσαίων συνόρων, όπως προανήγγειλε χθες ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος (ΑΝΤ1), αλλά και η σύσταση του Ενιαίου Φορέα Φύλαξης των Συνόρων, με περισσότερες εκτελεστικές αρμοδιότητες για τον υφυπουργό Άμυνας Αλκιβιάδη Στεφανή. Αυτές είναι οι κινήσεις που μπορεί να κάνει η Αθήνα. Εξ ου και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλησε, κατά τη χθεσινή αναλυτική συζήτηση με τον κ. Ερντογάν, να καταλάβει, αν οι λόγοι πίσω από το άνοιγμα της κάνουλας είναι οικονομικοί ή γεωπολιτικοί. 

Το συμπέρασμα που εξάγουν υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη είναι ότι ο κ. Ερντογάν, εν μέσω ενός ταραγμένου περιβάλλοντος, μπορεί να εργαλειοποιεί το προσφυγικό, αποβλέποντας, όμως, σε οφέλη από την Ε.Ε. Άλλωστε, την προηγούμενη Κυριακή υπήρξε και τηλεφωνική επικοινωνία του κ. Ερντογάν με τη νέα πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, σε μια προσπάθεια να μείνουν οι δίαυλοι ανοιχτοί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης,, δε, είναι έτοιμος να θέσει το ζήτημα της Τουρκίας στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής την ερχόμενη εβδομάδα, τόσο ως προς το προσφυγικό/μεταναστευτικό όσο και ως προς το θέμα της Λιβύης. 

Η ελληνική κυβέρνηση, υπό αυτό το πρίσμα, επιδιώκει το επόμενο διάστημα να υπάρξει μια αποκλιμάκωση στο ζήτημα αυτό, αν μη τι άλλο. Είναι, άλλωστε, κομβικής σημασίας, προκειμένου να «δουλέψει» και το νέο ελληνικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της κρίσης. Εξ ου και η επίσκεψη του νέου αντιπροέδρου της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά από κοινού με τη Σουηδέζα επίτροπο Μετανάστευσης Ίλβα Γιοχάνσον στην Αθήνα χθες ήταν σημαντική, προκειμένου να υπάρξει συνεννόηση της Αθήνας με τις Βρυξέλλες για τα επόμενα βήματα στο ζήτημα. 

Το πιο κρίσιμο, όμως, είναι ότι Σχοινάς και Γιόχανσον είναι από χθες το βράδυ στην Άγκυρα, όπου θα έχουν επαφές με πολιτικούς αξιωματούχους και σήμερα Παρασκευή θα συναντηθούν με τον κ. Ερντογάν. Με δεδομένο ότι ο Τούρκος πρόεδρος περιμένει ένα νεύμα της Ε.Ε., βούληση των Ευρωπαίων αξιωματούχων είναι να διαμορφώσουν έναν δίαυλο, ένα κανάλι επικοινωνίας, προκειμένου να μπορούν να διαμηνύουν τι θέλουν, αλλά και οι Τούρκοι να διαβιβάζουν τα αιτήματά τους. Κατά πληροφορίες του Reader.gr, το περιθώριο για ένα νέο πακέτο χρηματοδότησης προς την Τουρκία, ώστε να κρατηθεί ζωντανή η Δήλωση Ε.Ε.-Τουρκίας, είναι ανοιχτό, καθώς όλο και περισσότερα κράτη-μέλη πείθονται ως προς την αναγκαιότητα αυτού. Σχοινάς και Γίοχανσον, δε, θα εργαστούν εργωδώς τους επόμενους μήνες, ώστε να έχουν έτοιμη τη νέα πρόταση για την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου νωρίτερα από το Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών και τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου, προκειμένου αυτή να «κουμπώσει» και με την πρόταση που έχει καταθέσει ο Γερμανός ΥΠΕΣ Χόρστ Ζεεχόφερ για τον νέο τρόπο επιστροφών από ευρωπαϊκές χώρες προς τις χώρες προέλευσης.