Η χθεσινή ανακοίνωση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Νότη Μηταράκη, μετά τον νέο γύρο αναστάτωσης με πρόσφυγες και μετανάστες στη Λέσβο, είχε μια άκρως ενδιαφέρουσα αποστροφή. «Οι ελληνικές αρχές ενισχύουν τα μέτρα φύλαξης και ερευνούν το ενδεχόμενο υποκίνησης τέτοιων αντιδράσεων», ανέφερε ο κ. Μηταράκης.

Η αιχμή για τη δράση των ΜΚΟ ήταν σαφής. Μάλιστα, τα περί υποκίνησης των επεισοδίων επιβεβαίωσε και ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουντζούρης με δηλώσεις του στον ΣΚΑΪ 100,3. Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι ο νέος νόμος για το άσυλο που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου έχει ενοχλήσει αρκετούς εμπλεκόμενους στο μεταναστευτικό που θεωρούν ότι «ξεβολεύονται». Εξ ου και ο κ. Μηταράκης έθεσε τον δάκτυλον επί των τύπων των ήλων, με την αναφορά για υποκίνηση, στοχεύοντας ευθέως στον ρόλο ορισμένων ΜΚΟ στα νησιά. 

Σε κυβερνητικά κλιμάκια αντιλαμβάνονται ότι η στάση πολλών ΜΚΟ έχει αλλάξει τις προηγούμενες εβδομάδες. Και αυτό γιατί όλο το προηγούμενο διάστημα δεν γίνονταν επιστροφές στην Τουρκία και σε τρίτες χώρες προέλευσης. Είναι χαρακτηριστικό το νούμερο για όλη τη διάρκεια της διαχείρισης του προσφυγικού από τον ΣΥΡΙΖΑ: λίγο περισσότερες από 1800 επιστροφές παράτυπων μεταναστών. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reader.gr, αργά αλλά σταθερά, έχει ξεκινήσει τις τελευταίες εβδομάδες μια σταθερή ροή επιστροφών, η οποία βεβαίως δεν φτάνει ούτε επ’ ουδενί τους αριθμούς των εισερχομένων αιτούντων άσυλο. Σε κάθε περίπτωση, εντός Ιανουαρίου έχουν οργανωθεί επτά αποστολές επιστροφής παράτυπων μεταναστών. 

Υπό αυτό το πρίσμα, στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής θεωρούν ότι κάποιοι ενοχλούνται από την προοπτική των επιστροφών. Υπό αυτό το πρίσμα, υποκινούνται αιτούντες άσυλο να διαμαρτυρηθούν για τον εγκλωβισμό τους στα νησιά, ζητώντας την αποσυμφορηση. Αποσυμφόρηση, όμως, σημαίνει μεταφορά στην ενδοχώρα, οπότε, όσοι δεν έχουν λάβει τελεσίδικη απόφαση για την αίτηση ασύλου τους, δεν θεωρούνται επιλέξιμοι προς επιστροφή στην Τουρκία, λόγω του περίφημου γεωγραφικού περιορισμού. Είναι, άλλωστε, γνωστό πλέον πως οι Τούρκοι δέχονται επιστροφές μόνο από τα νησιά, όπου υπάρχουν δομές καταγραφής και ταυτοποίησης και όχι από την ελληνική ενδοχώρα. Συνεπώς, η πίεση μέσω των ΜΚΟ για αποσυμφόρηση σημαίνει, ουσιαστικά, μεταφορά του προβλήματος στην ενδοχώρα. Οι κινητοποιήσεις προσφύγων και μεταναστών, δε, προκαλούν και τους νησιώτες που βιώνουν μια ασφυκτική κατάσταση, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Από την κυβέρνηση υπογραμμίζουν ότι γίνεται μεγάλη προσπάθεια να τρέξουν γρηγορότερα οι διαδικασίες ασύλου, με το χρονοδιάγραμμα πλέον να προβλέπει επεξεργασία των αιτήσεων και στους δύο βαθμούς εντός διμήνου. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δημιουργεί ένα αυστηρότερο πλαίσιο καταγραφής των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, με ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής των προσώπων που δραστηριοποιούνται σε αυτές, εντός ελληνικής επικράτειας, ενώ θα διοριστεί το επόμενο διάστημα και ένας εθνικός συντονιστής για τις ΜΚΟ.