Με όσο το δυνατόν πιο ταχείς ρυθμούς προχωρά η κυβέρνηση τον σχεδιασμό της για τα κλειστά κέντρα στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, καθώς θεωρούνται κομβικής σημασίας ως ένα μέτρο αποσυμφόρησης, αλλά και ως αποτρεπτικό μήνυμα στην άλλη μεριά του Αιγαίου. 

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, τα κέντρα θα είναι έτοιμα ως το καλοκαίρι και  θα έχουν δυναμικότητα περί τα 20.000 άτομα και στα πέντε νησιά. Η κυβέρνηση χθες προχώρησε στην έκδοση μιας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για την δέσμευση εκτάσεων σε Λέσβο, Χίο και Σάμο, ενώ σε Κω και Λέρο η κατασκευή των κλειστών δομών θα γίνει σε περιοχές που ανήκουν ήδη στο ελληνικό Δημόσιο. Με βάση τον σχεδιασμό, οι τρεις δομές στα νησιά του ΒΑ Αιγαίου θα έχουν δυναμικότητα 5.000+ άτομα, ενώ οι δομές σε Λέρο και Κω θα είναι της τάξης των 2.000+ ατόμων. Με βάση Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Μετανάστευσης και Οικονομικών, προβλέπεται αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες εκτάσεων που θα απαλλοτριωθούν έως και 3 χρόνια.

Στην πράξη, η κυβέρνηση προχωρά παρά τις αντιδράσεις στα νησιά. Στα νέα κέντρα που θα κατασκευαστούν τους επόμενους μήνες, θα διαμένουν όσοι είναι νέες αφίξεις στα νησιά, όσοι έχουν επιδείξει παραβατική συμπεριφορά και όσοι δεν έχουν λάβει άσυλο και πρέπει να απελαθούν, είτε προς την Τουρκία είτε προς τη χώρα καταγωγής τους. Από αυτά τα κέντρα, συγκεκριμένοι διαμένοντες θα έχουν δικαίωμα εξόδου, με ειδική κάρτα, κάποιες ώρες τις μέρες. Πρακτικά, αυτοί θα είναι ο «γενικός πληθυσμός», δηλαδή όσοι δεν έχουν επιδείξει παραβατική συμπεριφορά και δεν είναι προς απέλαση. 

Από την κυβέρνηση διαμηνύουν ότι η δημιουργία των κλειστών κέντρων στα νησιά είναι μονόδρομος. Όπως εξηγεί ανώτερη κυβερνητική πηγή, όταν θα κλείσουν οι ανοιχτές δομές και θα υπάρχουν μόνο οι νέες, στα νησιά θα υπάρχουν οι μισοί πρόσφυγες και μετανάστες σε σχέση με σήμερα. Παράλληλα, ο αυστηρός χαρακτήρας της διαμονής θα στέλνει και ένα μήνυμα στην άλλη μεριά του Αιγαίου ότι δεν είναι απλό πλέον κάποιος να έρθει στην Ελλάδα και να μείνει. Συνεπώς, όπως εξηγούν από την κυβέρνηση, θα προκύπτει de facto αποσυμφόρηση των νησιών, ενώ θα ενισχύεται και ο αποτρεπτικός χαρακτήρας της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής. 

Τι θα γίνει, βεβαίως, μέχρι να λειτουργήσουν πλήρως οι κλειστές δομές; Η κυβέρνηση ποντάρει στη νέα νομοθεσία για το άσυλο, προκειμένου να αποσυμφορηθούν οι ανοιχτές δομές, καθώς κάποιοι από όσους βρίσκονται στα νησιά θα πάρουν άσυλο και κάποιοι θα χαρακτηριστούν προς απέλαση. Η κυβέρνηση, δε, για το επόμενο τρίμηνο έχει βάλει ως στόχο τις 800 επιστροφές τον μήνα, ήτοι 200 ανά εβδομάδα, τόσο στην Τουρκία όσο και τρίτες χώρες. Σε εξέλιξη, προς τούτο, είναι επαφές με τις αρχές τρίτων χωρών, όπως του Αφγανιστάν, προκειμένου να διευκολυνθούν οι αεροπορικές επιστροφές υπηκόων των κρατών αυτών. 

Σε αυτό το περιβάλλον, πάντως, θεωρείται άκρως αβέβαιη η συνάντηση που είχε προαναγγείλει χθες το Reader.gr με τους κ. Γεραπετρίτη και Μηταράκη εκ μέρους της κυβέρνησης και τον περιφερειάρχη και τους δημάρχους του ΒΑ Αιγαίου από την άλλη. Και αυτό, γιατί οι αντιδράσεις στα νησιά είναι οξείες, αν και η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει. Σημειωτέον, δεν έχει εγκαταλειφθεί το σχέδιο και για ελεγχόμενες δομές σε περιοχές της ενδοχώρας, όπως στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, αλλά σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται σε δεύτερο χρόνο, εντός της άνοιξης, με το Μέγαρο Μαξίμου να επικεντρώνεται στο πώς θα δουλέψει το σχέδιο στα νησιά.