Η συνάντηση του πρωθυπουργού με τους αυτοδιοικητικούς των νησιών του Βορείου Αιγαίου ήταν ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα. Και αυτό γιατί εδώ και μέρες είναι σαφές ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ κεντρικού κράτους και τοπικών κοινωνιών είχε καταρρεύσει, ενώ και η εμφάνιση των ΜΑΤ σε Λέσβο και Χίο δεν έκαναν τα πράγματα πιο εύκολα. Εξ ου και αναζητήθηκε οδός αποκλιμάκωσης. Μετά το ραντεβού στο Μαξίμου, πλέον, η κυβέρνηση διαμηνύει ότι το σχέδιό της θα εφαρμοστεί, πλέον, όμως, σε ένα διαφορετικό περιβάλλον και χωρίς τις εντάσεις των προηγουμένων ημερών. 

Στο τρίωρο ραντεβού Μητσοτάκη με τους δημάρχους Λέσβου, Σάμου, Χίου και των δύο αντιπεριφερειαρχών Λέσβου και Χίου όλα τα θέματα τέθηκαν επί τάπητος και πλέον ξεδιπλώνεται μια αλληλουχία κυβερνητικών πρωτοβουλιών. Το κλίμα, δε, ήταν αρκετά καλό. Αν έχει, δε, αξία η σημειολογία, αμέσως μετά τις κοινές δηλώσεις τους στις κάμερες, ο υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης και ο δημαρχο Χίου Σταμάτης Κάρμαντζης φιλήθηκαν σταυρωτά και αποχαιρετίστηκαν. Αυτό που στην κυβέρνηση κρατούν είναι ότι υπήρξε μια κοινή συνισταμένη ως προς την ανάγκη δημιουργίας κλειστών κέντρων, αν είναι να κλείσουν τα ανοιχτά που υπάρχουν. Πλέον, οι δήμαρχοι θα πρέπει να συγκαλέσουν τα δημοτικά συμβούλια και να αντιπροτείνουν εναλλακτικές τοποθεσίες στην κυβέρνηση, αν δεν θέλουν να γίνουν οι δομές εκεί που έχει αποφασιστεί. Η περίπτωση της Σάμου, όπου τα έργα έχουν ήδη προχωρήσει, θεωρείται ευκολότερη, ενώ και για συμβολικούς λόγους η κυβέρνηση στέλνει το μήνυμα ότι η δομή της Μόριας θα κλείσει. Συνεπώς, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στις συνεδριάσεις των τοπικών συμβουλίων σε Λέσβο και Χίο, όπου υπάρχει και εντονότερο πρόβλημα, χωρίς να αλλάζει η βούληση για δημιουργία κλειστής δομής. 

Πρακτικά, η μπάλα περνά στα στελέχη της αυτοδιοίκησης, τα οποία καλούνται να πείσουν τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια να ανακρούσουν πρύμναν και να παρουσιάσουν εναλλακτικές προτάσεις σε σχέση με αυτές της κυβέρνησης. Κρίσιμος παράγοντας θεωρείται η δέσμευση της κυβέρνησης να αποσυμφορήσει τα τρία νησιά. Το επόμενο διάστημα, από Λέσβο, Χίο και Σάμο θα μετακινηθούν περί τα 3.000 άτομα προς την ενδοχώρα. 2.000 είναι άτομα που έχουν λάβει θετική απόφαση για το άσυλο και είναι πρόσφυγες, ενώ άλλα 1.000 είναι από το 2018 στα νησιά και θα μετακινηθούν και αυτά προς την ενδοχώρα, με την κυβέρνηση να στέλνει έτσι το μήνυμα ότι αντιλαμβάνεται το πρόβλημα υπερπληθυσμού που αντιμετωπίζουν τα νησιά. 

Ανακοινώσεις από τα νησιά

Τις επόμενες μέρες, ίσως και εντός του Σαββατοκύριακου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί στη Σάμο και εν συνεχεία και στα άλλα δύο νησιά, προκειμένου να συνομιλήσει με τις τοπικές κοινωνίες, να εξηγήσει κι άλλο το σχέδιο της κυβέρνησης, αλλά και να ανακοινώσει μια σειρά οριζόντιων μέτρων που θα ωφελήσουν τα νησιά που σηκώνουν το βάρος του προσφυγικού. Τα μέτρα αυτά δεν προσδιορίστηκαν ακριβώς στη σύσκεψη με τους αυτοδιοικητικούς, αλλά θεωρείται σαφές ότι κάποια θα έχουν οριζόντιο χαρακτήρα, ενώ θα υπάρχουν και σημειακές παρεμβάσεις για κατά τόπους προβλήματα των νησιών. Άλλωστε, στη συζήτηση με τον κ. Μητσοτάκη οι αυτοδιοικητικοί προσδιόρισαν και μια σειρά τοπικών προβλημάτων που χρίζουν αντιμετώπισης. 

Σημείο εκκίνησης

Το ραντεβού που έλαβε χώρα στο Μαξίμου δεν έλυσε όλα τα προβλήματα, καθώς είναι σαφές ότι το χάσμα εμπιστοσύνης είναι σημαντικό. Εξ ου και όλο το προηγούμενο διάστημα, το κυβερνητικό σχέδιο δεν εισακουόταν στις τοπικές κοινωνίες. Από εδώ και πέρα, γίνεται μια προσπάθεια ανοικοδόμησης μιας νέας σχέσης, καθώς και στο πρωθυπουργικό περιβάλλον αναγνωρίζουν και τις θυσίες και την κόπωση των νησιωτών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση υπαναχωρεί από το σχέδιό της. Και η παρουσία του κ. Μητσοτάκη στα νησιά το επόμενο διάστημα, όμως, θεωρείται σημαντική, προκειμένου να σταλεί το μήνυμα ότι η κυβέρνηση δεν ενεργεί ερήμην των νησιωτών.