Πριν από μερικές ημέρες, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας έκανε μια παρομοίωση για το “σχέδιο εξόδου” της ελληνικής κοινωνίας από την “καραντίνα”, λέγοντας ότι η διαδικασία θα μοιάζει με θερμοστάτη και όχι με διακόπτη. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το σχέδιο θα εξελίσσεται κατά κύματα και με εξαιρετικά μεγάλη προσοχή, με βάση πάντα τις εισηγήσεις των επιστημόνων. 

Το σχέδιο στις βασικές του γραμμές είναι έτοιμο, μιας και όλα τα υπουργεία έχουν επεξεργαστεί επιμέρους επιχειρησιακά σχέδια, τα οποία συγκεντρώνει η προεδρία της κυβέρνησης υπό τον υφυπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο. Το όλον σχέδιο τιτλοφορείται, σύμφωνα με πληροφορίες, «Στρατηγικό Σχέδιο Σταδιακής Μετάβασης», αλλά δεν είναι ακόμα έτοιμο προς εφαρμογή, μιας και τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο έχουν οι επιστήμονες που συμβουλεύουν την κυβέρνηση. 

Υπό αυτό το πρίσμα, μετά το τριήμερο του Πάσχα και ανάλογα με την εικόνα των επιδημιολογικών μοντέλων, αλλά και των ελέγχων ανά την επικράτεια που θα καταδείξουν τον βαθμό συμμόρφωσης με τα (αυστηρότερα) μέτρα, θα μπορεί να γίνει ο τελικός επιχειρησιακός σχεδιασμός για το τι μπορεί να ανοίξει και πότε. Θα πρόκειται για ένα δυναμικό σχέδιο, το οποίος αναμένεται να είναι σε εξέλιξη από τις πρώτες μέρες του Μαϊου έως και τα μέσα/τέλη Ιουνίου, καθώς η κοινωνία και η οικονομία θα βγαίνουν σταδιακά από τον πάγο. 

Πρώτα καταστήματα, μετά σχολεία

Το σχέδιο μπορεί, αν όλα πάνε καλά αυτές τις μέρες, να έχει εκκίνηση ακόμα και στις 4 Μαϊου αντί για τις 11 Μαϊου που σχεδιαζόταν. Σε κάθε περίπτωση, όταν η κυβέρνηση ανακοινώσει την παράταση των περιορισμών στις μετακινήσεις το επόμενο Σαββατοκύριακο, θα δώσει και ένα πρώτο χρονοδιάγραμμα «εξόδου». 

Πρώτα, σε κάθε περίπτωση, θα ανοίξουν τα καταστήματα λιανικής, ήτοι τα μικρά εμπορικά, με αυστηρή αναλογία πελατών ανά τετραγωνικά μέτρα, αλλά και αναγκαστική χρήση μέτρων ατομικής υγιεινής εντός των καταστημάτων. Σε δεύτερο χρόνο και σε κάθε περίπτωση μετά τις 11 Μαϊου, εφόσον κριθεί εφικτό, θα ξεκινήσει και η πιλοτική λειτουργία σχολείων, με αυστηρούς περιορισμούς, αποστάσεις, μέτρα ατομικής υγιεινής κλπ. Προτεραιότητα θα δοθεί στη Γ’ Λυκείου, καθώς αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση επιμένει στο «βασικό σενάριο» διεξαγωγής των Πανελλαδικών εντός του Ιουνίου, με ορίζοντα ολοκλήρωσης περί τα τέλη του μήνα, για να μην εκτροχιαστεί εντελώς το επόμενο ακαδημαϊκό έτος. Είναι «γρίφος», αν παράλληλα θα επανέλθουν και άλλες τάξεις, ιδίως στα Δημοτικά, όπου τα παιδιά πιο δύσκολα τηρούν τα μέτρα ατομικής υγιεινής. Σε κάθε περίπτωση, για το Γυμνάσιο και το Λύκειο κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος το σενάριο να μην γίνουν Προαγωγικές Εξετάσεις. 

Ένας «γρίφος» ακόμα είναι το πότε θα ανοίξουν τα καταστήματα εστίασης, όπου προτεραιότητα θα δοθεί στα εξωτερικά τραπεζοκαθίσματα, ενώ είναι σαφές ότι θα τηρούνται αυστηρές αποστάσεις τόσο ανάμεσα στα τραπέζια όσο και γύρω από αυτά. Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να λειτουργήσουν σε κάθε περίπτωση εντός Μαϊου, λόγω του ότι αποτελούν ένα σημαντικό μέρος, περίπου το 1/3, των καταναλωτικών δαπανών των πολιτών. 

Από εκεί και πέρα θα ακολουθήσουν και άλλες πτυχές, όπως π.χ. η λειτουργία ξενοδοχείων, με προτεραιότητα από τον Ιούνιο (μάλλον) στα 12μηνης διάρκειας ξενοδοχεία και στη συνέχεια τα εποχιακά που κάνουν «σεζόν», ενώ δύσκολη εξίσωση είναι και η αποκατάσταση των πτήσεων από και προς το εξωτερικό που έχουν «παγώσει» έως και τις 15 Μαϊου και θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα πάρουν και άλλη παράταση. Από το τέλος Μαϊου ή τις αρχές Ιουνίου προβλέπεται η λειτουργία πολυκαταστημάτων, ενώ από τον Ιούνιο θα ακολουθήσουν οι πολιτιστικές διοργανώσεις. 

Σε κάθε περίπτωση, το «κλειδί» των αποφάσεων κρατούν οι επιστήμονες που θα συμβουλεύσουν την κυβέρνηση, με βάση και τα επιδημιολογικά μοντέλα, αλλά και τα δεδομένα από άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου προοδευτικά απελευθερώνονται περιορισμοί. Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται σχεδόν σίγουρη η ευρύτερη χρήση μάσκας στον γενικό πληθυσμό σε περιπτώσεις συνάθροισης, ενώ ειδική μέριμνα θα δοθεί για την απομόνωση των ευάλωτων και των ηλικιωμένων. Μάλιστα, στη συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στο μοντέλο της Νορβηγίας που προβλέπει μετακίνηση ηλικιωμένων στα εξοχικά ή στα χωριά τους, κάτι που, βεβαίως, παραμένει ακόμα ιδέα.