Εξαιρετικά σημαντική ρήξη με τη Δύση συνιστά η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, υπογράφοντας το σχετικό προεδρικό διάταγμα μέσα σε ελάχιστες ώρες από τη στιγμή της δημοσίευσης της απόφασης του τουρκικού ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομη την απόφαση του 1934, με την οποία η ιστορική εκκλησία της Ορθοδοξίας μετατρεπόταν σε Μουσείο.

Η απόφαση του Ερντογάν, σύμφωνα με αναλυτές, οδηγεί σε δύο κεντρικά συμπεράσματα: αφενός, απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την παρακαταθήκη του Κεμάλ Ατατούρκ και του κοσμικού κράτους της Τουρκίας, χαράσσοντας το δρόμο για μια χώρα που εμφορείται αποκλειστικά από ισλαμικές αρχές. Αφετέρου, κάνει τις απειλές όλου του προηγούμενου διαστήματος πράξη, κάτι που σημαίνει ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να ισχύει και για όλες τις σχετικές προαναγγελίες του Ερντογάν και ανώτερων Τούρκων αξιωματούχων, από τις σεισμογραφικές έρευνες έως και τις γεωτρήσεις εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η απόφαση του Τούρκου προέδρου, πάντως, απομακρύνει ίσως οριστικά την Τουρκία από τη Δύση, μιας και ο Ερντογάν αποφασίζει μονομερώς την αλλοίωση του χαρακτήρα μιας ιστορικής εκκλησίας που έχει ενταχθεί στη λίστα των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Η, δε, UNESCO αναμένεται να επαναξετάσει τον χαρακτήρα της Αγίας Σοφίας το αμέσως επόμενο διάστημα, μιας και ο Τούρκος πρόεδρος επιφέρει μια ουσιώδη αλλαγή στον χαρακτηρα του Μνημείου.

Στις Βρυξέλλες, αλλά και ευρύτερα στην παγκόσμια κοινότητα, υπάρχει έντονη ενόχληση για την ενέργεια του Τούρκου προέδρου, ο οποίος αγνόησε όλες τις διεθνείς συστάσεις, από το μήνυμα του Αμερικάνου υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο προ ημερών, έως και το μήνυμα του Ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, με κοινή συνισταμένη η Τουρκία να σεβαστεί τους κανόνες του διεθνούς Δικαίου και να μην μετατρέψει τον ιστορικό ναό σε τζαμί.

«Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί. Η απόφαση αυτή -και μάλιστα 85 χρόνια από την ανακήρυξή της ως μουσείου- προσβάλλει τον οικουμενικό χαρακτήρα της. Πρόκειται για επιλογή που προσβάλλει επίσης όλους όσοι αναγνωρίζουν το μνημείο ως κτήμα του παγκόσμιου πολιτισμού. Και, βεβαίως, επηρεάζει όχι μόνο τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα. Αλλά και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Unesco και την παγκόσμια κοινότητα συνολικά. Είναι θλιβερό ότι η τουρκική ηγεσία, που εργάστηκε το 2005 για τη Συμμαχία των Πολιτισμών, επιλέγει σήμερα να κινηθεί στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση», δήλωσε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια ηχηρή παρέμβαση, λίγη ώρα μετά το διάγγελμα του Ταγίπ Ερντογάν, ακριβώς στις 20:53, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει συνειρμό με την ημερομηνία της άλωσης της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Η Αθήνα αναμένεται να θέσει το θέμα της Αγίας Σοφίας στο επικείμενο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Δευτέρα, στις Βρυξέλλες, επιδιώκοντας μια σαφή και αυστηρή καταδίκη από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία, όλο το προηγούμενο διάστημα, είχε τηρήσει τη λογική των ίσων αποστάσεων, με αποκορύφωμα την πρόσφατη παρουσία του ύπατου αρμοστή της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική Ζοζέπ Μπορέλ στην Τουρκία.

Το μήνυμα της Ελλάδας είναι ότι η στάση της Τουρκίας δεν δημιουργεί ένα ελληνοτουρκικό, αλλά ένα ευρωτουρκικό πρόβλημα. Και αυτό, γιατί, όπως εξηγούν κυβερνητικές πηγές, η Τουρκία επιμένει σε μια στρατηγική άκρατου αναθεωρητισμού, χωρίς φρένο. Το, δε, μοντέλο της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, κάτι που κανένας Τούρκος ηγέτης δεν είχε τολμήσει στο παρελθόν, δείχνει ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι ικανός να μετουσιώσει σε πράξη κάθε απειλή του, κάτι που σαφώς αφορά την Ελλάδα, η οποία είναι και το σύνορο της Ευρώπης με την Τουρκία.