Σε συνέντευξή του στη «Σημερινή» της Κυριακής, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Κυριάκου Μητσοτάκη, Αλέξανδρος Διακόπουλος, τόνισε ότι σε περίπτωση επίθεσης σε βάρος της Κύπρου, η Ελλάδα θα βρεθεί ένοπλα στο πλευρό της.

Παράλληλα, αναφέρθηκε τις προϋποθέσεις και το πλαίσιο για την έναρξη ενός πιθανού ελληνοτουρκικού διαλόγου,  ενώ  εξήγησε ότι για τα θέματα οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, προτεραιότητα για την Αθήνα είναι η εξουδετέρωση του μνημονίου Σαράτζ-Τουρκίας, γιατί αυτό και μόνο αποκόπτει οριστικά την Ελλάδα από την Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση την Κύπρο.

Τέλος, μίλησε και για την πρόσφατη ένταση στην ανατολική Μεσόγειο με τις navtex και τα ερευνητικά σκάφη Uruc Reis και του Barbaros που ανακοίνωσε η Τουρκία.

Μόνο μία διαφορά στο τραπέζι του διαλόγου με την Τουρκία

Η Τουρκία δηλώνει έτοιμη για διάλογο με την Ελλάδα. Ποια θέματα εκκρεμούν για να συζητηθούν;

Η μοναδική διαφορά στο τραπέζι του διαλόγου είναι ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας και των υπερκείμενων θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, αυτό άλλωστε συζητάμε εδώ και σχεδόν 20 έτη στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών που σταμάτησαν το 2016. Διαφορές που προκύπτουν από μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις δεν μπορούν να έχουν και δεν είχαν καμία θέση στο πλαίσιο ενός διαλόγου που στηρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να διεξαχθεί υπό καθεστώς απειλών και έμπρακτων αμφισβητήσεων των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Έχουμε ένα παράθυρο ευκαιρίας μετά την απόφαση της Τουρκίας να απόσχει των παράνομων στοχεύσεών της μετά την de facto ακύρωση της Navtex της 21ης Ιουλίου, συνεπεία της ελληνικής αντίδρασης όπως αυτή εκδηλώθηκε σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο. Μένει να δούμε, εάν η Τουρκία εννοεί αυτό που λέει και αν θα προσέλθει στην επανέναρξη των διμερών διερευνητικών συζητήσεων καλόπιστα.

Σε ποιο πλαίσιο θα γίνει αυτός ο διάλογος και με ποιους διαμεσολαβητές;

Ο διάλογος θα γίνει με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (ΔΔΘ), όχι τις αυθαίρετες παρερμηνείες του ΔΔΘ από την Τουρκία. Δεν υπάρχει καμιά ελληνική κυβέρνηση που θα συζητούσε τις θεωρίες περί γκρίζων ζωνών, την αποστρατιωτικοποίηση των απειλούμενων από τη Στρατιά του Αιγαίου νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, πόσω μάλλον την αξίωση εφαρμογής του εξωφρενικά παράνομου και γεωγραφικά παράλογου μνημονίου οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ δύο κρατών που δεν διαθέτουν καν κοινά θαλάσσια σύνορα. Η μέθοδος του διαλόγου είναι η επανενεργοποίηση των ομάδων διερευνητικών επαφών που δεν έχουν συναντηθεί από το 2016, ενώ ο μόνος ευδόκιμος διαμεσολαβητής είναι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο, για να μπορέσει να είναι αποτελεσματικό, θα πρέπει να καταλήξουμε με την Τουρκία σε υπογραφή συνυποσχετικού κοινής προσφυγής.

Πολύμορφη η στήριξη προς την Κύπρο

Ποιες είναι οι ευθύνες της Ελλάδας έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας στην παρούσα κατάσταση πραγμάτων, δεδομένης της εισβολής της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας; Θεωρείτε πως όλα όσα έπραξε και πράττει η Ελλάδα ως εγγυήτρια δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας επαρκούν;

Οι ευθύνες της Ελλάδας απορρέουν από την τήρηση του πνεύματος και του γράμματος των συνθηκών εγγύησης και συμμαχίας των ιδρυτικών για την Κυπριακή Δημοκρατία συνθηκών Ζυρίχης-Λονδίνου, αλλά και από την κοινή μας εδώ και χιλιετίες εθνική και πνευματική ταυτότητα. Η στήριξη της Ελλάδος προς την Κύπρο εκφράζεται και πέρα από το πλέγμα των νομικών εγγυητικών της υποχρεώσεων, μέσα από διμερείς πρωτοβουλίες, όπως η συνεργασία στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας, όπως πρόσφατα είδαμε, με τη διενέργεια κοινών αεροναυτικών ασκήσεων το περασμένο φθινόπωρο ανάμεσα στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία, το Πολεμικό Ναυτικό, την ΕΛΔΥΚ και την Εθνική Φρουρά.

Τέλος, καλό είναι να μην ξεχνάμε και τη μέγιστη συνεισφορά της Ελλάδας στην ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. Έτσι, η στήριξη που προσφέρει η Ελλάδα στην Κύπρο εκφράζεται και από τον τακτικό συντονισμό των κοινών μας διπλωματικών πρωτοβουλιών, ιδίως σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου προωθούμε μαζί πακέτο διευρυμένων κυρώσεων έναντι της τουρκικής οικονομίας, οι οποίες σε αρχικό στάδιο θα συζητηθούν σε επίπεδο έκτακτης σύγκλησης του Συμβουλίου των ΥΠΕΞ της Ε.Ε. στα τέλη του Αυγούστου. Θα ήθελα, ωστόσο, να είμαι απολύτως σαφής ως προς το γεγονός ότι τις παραμέτρους και τις προτεραιότητες της στήριξης της Ελλάδος προς την Κυπριακή Δημοκρατία τις αποφασίζει η εκάστοτε νομίμως εκλεγμένη κυβέρνηση, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί ανεξάρτητο κράτος, κάτι το οποίο σεβόμαστε και στηρίζουμε. Η συμπεριφορά μας είναι σε πλήρη αντιδιαστολή με τη συμπεριφορά της Τουρκίας προς την ψευδοκυβέρνηση του παράνομου ψευδοκράτους που οικοδομεί η κατοχική Τουρκία στο βόρειο τμήμα της Κύπρου από το 1983.

Δυναμιτίζει με τις navtex η Άγκυρα

Μια πρόσφατη δήλωσή σας άφηνε να εννοηθεί ότι άλλο η περίπτωση Oruc Reis και άλλο το Barbaros και σχολιάστηκε έντονα στην Κύπρο. Τι ακριβώς θέλατε να πείτε;

Σας ευχαριστώ που μου δίνετε τη δυνατότητα να διευκρινίσω την καλόπιστη, θέλω να πιστεύω, σύγχυση που έχει προκληθεί. Αυτό που εννοούσα και εννοώ είναι ότι ήταν η πρώτη φορά που η Τουρκία επιχείρησε μέσω του Oruc Reis να εκτελέσει τέτοιας κλίμακας παράνομη σεισμογραφική έρευνα εντός τμήματος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με συνοδεία, μάλιστα, όλου του στόλου της! Η Τουρκία δεν πήγαινε έτσι, να κάνει μόνο μια καταπάτηση, αλλά και εν δυνάμει να προκαλέσει θερμό επεισόδιο. Αυτή της η προσπάθεια αποτράπηκε με τον τρόπο που απετράπη και η Τουρκία αναδιπλώθηκε. Στην Κύπρο, όμως, η Τουρκία είναι υπότροπη!

Επίσης, σκοπός μου ήταν να τονίσω με έμφαση την κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους. Στις επιμέρους διαφορές των δύο περιπτώσεων συμπεριλαμβάνω και το γεγονός ότι στην περίπτωση του Oruc Reis είχαμε απόπειρα επιβολής τετελεσμένων μέσω επιθετικής διεκδίκησης, ενώ στην Κύπρο υπάρχει ΑΟΖ κατοχυρωμένη με διεθνή συμφωνία. Εξ ου και χαρακτήρισα την πράξη της Τουρκίας ως πειρατεία. Η αλήθεια είναι πως, παρότι η Κύπρος υφίσταται μια καθ' υποτροπή βάναυση και κατάφωρη παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, η νομική της θέση είναι από πλευράς Διεθνούς Δικαίου πιο ισχυρή, γιατί βασίζεται σε Διεθνείς Συμφωνίες.

Τέλος, θεώρησα πως δεν είναι τυχαία η χρονική στιγμή της έκδοσης της navtex για το Barbaros από πλευράς Τουρκίας. Έγινε αμέσως μετά την αναδίπλωση της προσπάθειας ερευνών του Oruc Reis σε μια ύστατη προσπάθεια να δυναμιτίσει τη διαδικασία επανέναρξης διερευνητικών επαφών. Έτσι, η Τουρκία προσπάθησε να ενοποιήσει τις δύο περιπτώσεις και εγώ ήθελα να της καταστήσω σαφές πως η Κύπρος είναι ανεξάρτητη και κυρίαρχη και οι δύο περιπτώσεις ούτε ενοποιούνται, ούτε συμψηφίζονται, ούτε μπορεί να χρησιμοποιήσει το ένα Κράτος για να πιέσει το άλλο.

Δυστυχώς, οι πειρατικές ενέργειες της Τουρκίας και η αποστολή του Barbaros στην κυπριακή ΑΟΖ δυναμιτίζουν εκ νέου, αλόγιστα, το κλίμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Θέλω να είμαι σαφής, όπως ήταν σε δηλώσεις του ο ΥΠΕΞ της Ελλάδος κύριος Δένδιας στις 31 Ιουλίου, ότι η Κύπρος θα έχει από την Ελλάδα τη στήριξη που θα ζητήσει και πως ήδη εργαζόμαστε από κοινού με τη Λευκωσία για την επιβολή θεματικά διευρυμένων, ποιοτικά αυστηρότερων και πολιτικά αποτελεσματικότερων κυρώσεων.

Η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών

Τι εμποδίζει την Ελλάδα από του να προχωρήσει σε συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Κυπριακή Δημοκρατία; Η Ελλάδα είναι έτοιμη να προβεί σε τμηματική οριοθέτηση με Αίγυπτο. Μια τέτοια εξέλιξη δεν απομονώνει την Κύπρο, δίνοντας περιθώριο στην Τουρκία να διεκδικήσει τις παράνομες αξιώσεις της;

Η Ελλάδα όπως και η Κύπρος είναι χώρες που κινούνται με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Διεθνή Νομιμότητα. Προχωρούμε σε οριοθετήσεις μεθοδικά, αλλά πάντα λαμβάνοντας υπόψη το ευρύτερο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό περιβάλλον. Η υπογραφή του μνημονίου Σαράτζ-Τουρκίας έχει αλλάξει την ανάλυση κινδύνου και έχει καταστήσει επιτακτική την ανάγκη μιας ολιστικής ρύθμισης με όλα τα παράκτια κράτη. Ξεκινήσαμε από την Ιταλία κλείνοντας μια εκκρεμότητα, που επίσης χρόνιζε από το 1977. Συνεχίζουμε με την Αίγυπτο, όπου οι συνθήκες είναι πολύ πιο δύσκολες συγκριτικά με τη διαπραγμάτευση της Ιταλίας για γνωστούς και ευνόητους λόγους. Θυμίζω, επίσης, ότι η διαπραγμάτευση αυτή ξεκίνησε το 2005. Τμηματική οριοθέτηση με την Αίγυπτο δεν συνεπάγεται οριστική ή τελική οριοθέτηση. Επίσης, δεν μπορούμε να προδικάσουμε την κατάληξη μιας ζωντανής εν εξελίξει διαπραγμάτευσης, η οποία αποτελεί μια δύσκολη πολυπαραγοντική εξίσωση που επηρεάζεται από την ευρύτερη περιφερειακή δυναμική, όπως οι εξελίξεις στη Λιβύη. Μην ξεχνάτε άλλωστε πως και η οριοθέτηση μεταξύ Κύπρου-Αιγύπτου είναι και αυτή εν μέρει τμηματική.

Η προτεραιότητά μας είναι να εξουδετερώσουμε το μνημόνιο Σαράτζ-Τουρκίας, γιατί αυτό και μόνο αποκόπτει οριστικά την Ελλάδα από την Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση την Κύπρο και στη βάση αυτή και μόνο πρέπει να δούμε την ενδεχόμενη συμφωνία Ελλάδος-Αιγύπτου. Μια οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο δεν βοηθάει άμεσα σε κάτι τέτοιο, γιατί δεν υπάρχουν θαλάσσιες ζώνες προς οριοθέτηση μεταξύ Κύπρου-Λιβύης. Παρεμβάλλεται η Αίγυπτος. Δεν θα ήταν συνετό, όταν θα αποφασίσουμε να πάμε σε οριοθέτηση Κύπρου-Ελλάδας, εκτός από την αρνητική στάση της Τουρκίας, να έχουμε να αντιμετωπίσουμε τυχόν αρνητική στάση και της Αιγύπτου, γιατί τότε τα πράγματα, ακόμη και εάν προσφύγουμε στη Χάγη, θα είναι αρνητικά και για τα δύο κράτη. Θέλει υπομονή και επιμονή. Η πιθανότητα μιας μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο δεν εγκαταλείπει ούτε την Κύπρο, ούτε τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος στην όποια θαλάσσια περιοχή θα μείνει προς μελλοντική οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ενόπλως η Ελλάδα δίπλα στην Κύπρο

Θεωρείτε πως πρέπει να υπάρχει ενιαίος αμυντικός χώρος Κύπρου - Ελλάδας;

Η στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, δηλαδή των δύο ανεξάρτητων και κυρίαρχων κρατών, στον ενιαίο γεωγραφικό χώρο της Ανατολικής Μεσογείου είναι ζωτικής σημασίας για τον Ελληνισμό. Από το 2011 και μετά, το «Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου» αντικαταστάθηκε με τη «Μόνιμη, Σταθερή και Αναβαθμισμένη Συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου στους Τομείς Άμυνας και Ασφάλειας», προκειμένου να είναι συμβατό με το κείμενο της Συνθήκης της Λισσαβώνας της ΕΕ. Αυτή η συνεργασία από την οποία απορρέει απαίτηση για πρόληψη και επιτυχή αντιμετώπιση μιας κρίσης, όπως επίσης η υποχρέωση προστασίας της εδαφικής ακεραιότητας, της εθνικής ανεξαρτησίας και των εθνικών συμφερόντων της Κύπρου, αποτελεί ύψιστο εθνικό, ηθικό και πολιτικό καθήκον της Ελλάδος.

Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει περίπτωση να δεχθεί η Κύπρος επίθεση και να μη βρεθεί ένοπλα η Ελλάδα στο πλευρό της. Μην ξεχνάτε ότι στην Κύπρο βρίσκεται μία από τις πιο ενισχυμένες και άρτια εξοπλισμένες Ταξιαρχίες των Ελληνικών Δυνάμεων, που είναι η ΕΛΔΥΚ.

Διαβάστε ακόμα:

Αίγυπτος σε Τουρκία: Οι σεισμικές έρευνες παραβιάζουν την ΑΟΖ μας

Ακάρ: Να επιλύσουμε ειρηνικά τις διαφορές με την Ελλάδα