Για για μία ισορροπημένη συμφωνία, «απολύτως σύμφωνη με το δίκαιο της θάλασσας» όπως αυτό έχει εφαρμοσθεί σε πρακτική και νομολογία, κάνει λόγο η Αθήνα, που επιβεβαιώνει πανηγυρικά την πάγια ελληνική θέση, ότι τα νησιά έχουν κυριαρχικά δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ κατοχυρώνει την επήρεια των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Η Άγκυρα από την πλευρά της απειλεί πια ανοιχτά με αποχώρηση από τις διερευνητικές επαφές, ενώ στην ανακοίνωσή του το τουρκικό υπουργείο των εξωτερικών κάνει λόγο για «ανύπαρκτη» συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου υποστηρίζοντας πως «η δήθεν περιοχή ευθύνης βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας».

Η κίνηση «ματ» της Αθήνας να υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με το Κάιρο, λίγες ημέρες πριν την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία αλλάζει πλήρως τα δεδομένα στα ελληνοτουρκικά. Οκτώ μήνες μετά το τουρκολυβικό σύμφωνο, έρχεται με μια συμφωνία για να το διεμβολίσει, ενώ την ίδια στιγμή δημιουργεί πλέον μια νομική διαφορά μεταξύ των δυο συμφωνιών, γεγονός που δίνει τη δυνατότητα προσφυγής των τεσσάρων εμπλεκόμενων μερών στη Χάγη για να επιλύσουν τη συνοριακή διαφορά που προκύπτει. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές των διαπραγματέυσεων μεταξύ Αθήνας και Καϊρου, η συμφωνία ενδυναμώνει την Αθήνα και σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις της με την Άγκυρα στις διερευνητικές επαφές, αφού δεν υπάρχει πλέον μόνο το τουρκλιβυκό σύμφωνο στο τραπέζι.

Η επιλογή της τμηματικής συμφωνίας επελέγη διότι αυτό φαίνεται πως επιθυμούσε το Κάιρο, ενώ την ίδια στιγμή - και λόγω της νέας πραγματικότητας που είχε διαμορφωθεί με το τουρκολιβυκό σύμφωνο -  η ελληνική πλευρά φαίνεται πως βιαζόταν να βρει μια καλή συμφωνία προκειμένου να το ακυρώσει. Σύμφωνα με πηγές με άριστη γνώση των διαπραγματεύσεων, το επόμενο διάστημα θα υπάρχει κάποια πρόνοια ώστε να ολοκληρωθεί με συμπερίληψη και των περιοχών που είναι εκτός αυτής. Όπως ανέφεραν χθες διπλωματικές πηγές, “η παρούσα οριοθέτηση είναι τμηματική, δηλαδή αποτελεί τμήμα συνολικής μεταγενέστερης οριοθέτησης μεταξύ των δύο χωρών”. Ενώ, πάντα σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, “αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η παράνομη απόπειρα της Τουρκίας να οριοθετήσει ΑΟΖ απευθείας με την Αίγυπτο παραβιάζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες”.

Το παρασκήνιο της συμφωνίας

Η συμφωνία συνομολογήθηκε με το Κάιρο μετά από 13 γύρους διαπραγματεύσεων και 15 χρόνια μετά την έναρξη τους καθώς και 8 μήνες μετά τη συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, προηγήθηκαν προχθές το βράδυ τρεις γύροι τηλεφωνικών επικοινωνιών μεταξύ του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών και του Αιγύπτιου ομολόγου του. Όταν οι δυο πλευρές έφτασαν κοντά στην συμφωνία, ο Νίκος Δένδιας συνομίλησε με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος και φέρεται να έδωσε το πράσινο φως για το ταξίδι του κ. Δένδια στο Κάιρο. Ακολούθησε νέα τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Δένδια και Σούκρι, πριν ο Νίκος Δένδιας μπει στο αεροπλάνο και ταξιδέψει για το Κάιρο.

Έντονη τουρκική αντίδραση

Η Τουρκία κάθε άλλο παρά ευχαριστημένη είναι από αυτή την εξέλιξη, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι το 2013 βρέθηκε η ίδια πολύ κοντά στην υπογραφή ΑΟΖ με την Αίγυπτο σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ωστόσο η συμφωνία ναυάγησε μετά την ανατροπή των φιλότουρκων Αδελφών Μουσουλμάνων. Μάλιστα η Άγκυρα επέμενε να δίνει στην Αίγυπτο 30% και 40% περισσότερο ΑΟΖ απ’ ότι η ελληνική πλευρά, σε βάρος βεβαίως των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε άκυρη τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για την οριοθέτηση ΑΟΖ, κάνοντας λόγο για παραβίαση των δικαιωμάτων της Τουρκίας και της Λιβύης. Μιλώντας στο πρακτορείο Anadolu, τόνισε ότι το κείμενο και ο χάρτης της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί, προσθέτοντας: «Ωστόσο, είναι προφανές από τις συντεταγμένες ότι η συμφωνία όχι μόνο παραβιάζει τα δικαιώματα και την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας, αλλά επίσης της Λιβύης». «Ως εκ τούτου, μια συμφωνία που παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα μας, την οποία έχουμε δηλώσει στον ΟΗΕ, είναι άκυρη» σημείωσε, ενώ κατηγόρησε την Ελλάδα και την Κύπρο πως επιχειρούν να υπογράψουν συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Ισραήλ αγνοώντας την Τουρκία.

Διαβάστε ακόμα

Με NAVTEX ανοιχτά του Καστελόριζου απαντά η Τουρκία στη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου

Έπεσαν οι υπογραφές για την ΑΟΖ από Δένδια-Σούκρι