Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δεν είναι ένα οποιοδήποτε στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο πρώην υπουργός οικονομικών είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μάλιστα όχι αποκλειστικά και μόνο στο στενό κομματικό ακροατήριο.

Η σχέση του πρώην υπουργού με τον Αλέξη Τσίπρα βρίσκονταν πάντως στην επικαιρότητα με πολλά δημοσίευμα κατά καιρούς να τους φέρνουν στα πρόθυρα οριστική κρίσης. Και μπορεί ο Ευκλείδης Τσακαλώτος συχνά να διεύψευδε πως η σχέση του με τον ηγέτη του κόμματος περνάει «κρίση», αλλά όπως λέει μια παροιμία «όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά».

Η πρώτη φορά που τα δημοσιεύματα για «ρήξη» στις σχέσεις των δυο τους κατέκλυσαν το διαδίκτυο ήταν στα τέλη του χειμώνα του 2017. Ο τότε υπουργός οικονομικών φέρονταν να είχε γίνει έξαλλος με την πρωτοβουλία της κυβέρνησης να σπεύσει να βγάλει non paper στο οποίο γινόταν λόγος για «μια πολύ θετική εξέλιξη» και για συμφωνία με τους εταίρους για «ούτε ένα ευρώ επιπλέον λιτότητα».

Μάλιστα πολλοί υποστήριζαν πως τότε αναφερόμενος στην διαπραγμάτευση για την αξιολόγηση είχε δηλώσει πως «Εγώ δεν είμαι Ιφιγένεια, δεν θα γίνω Βαρουφάκης».

Η διάψευση των δημοσιευμάτων ήταν κατηγορηματική από τον ίδιο. Σε δήλωση του «περιβάλλοντος του» αναφέρονταν χαρακτηριστικά:

 «Η φημολογία για τις δήθεν διαφωνίες του υπουργού Οικονομικών με τον Πρωθυπουργό βασίζονται στην ίδια στέρεη βάση με την επιστημονικότατη και εμπεριστατωμένη άποψη ότι "ο γάμος είναι η βασική αιτία των διαζυγίων".

Είναι κάποια ανακούφιση για τον υπουργό ότι ενώ στο σύμπαν μπορεί ο άνθρωπος να είναι το μοναδικό νοήμον ον, στη γη ο αριθμός των ανόητων δεν είναι άπειρος».

Κατά καιρούς κυκλοφορούσαν διάφορες φήμες που έκαναν λόγο για «ρήξη» μεταξύ των δύο πλευρών, με πιο χαρακτηριστικά λίγο πριν τις εκλογές του 2019 όταν και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε παροχές και την «13η σύνταξη». Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος εμφανίζονταν να διαφωνεί με την απόφαση αυτή, καθώς θεωρούσε πως ενδεχομένως να δημιουργήσει πρόβλημα στις σχέσεις μας με τους δανειστές.  

Η διαφωνία για τη διεύρυνση 

Η πραγματική «ρήξη» όμως των δύο πλευρών, φάνηκε να ξεκινάει αμέσως μετά τις χαμένες εκλογές του Ιουλίου και τις εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα για την διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ. Ο φόβος του Ευκλείδη Τσακαλώτου πως ο αρχηγός του κόμματος οδεύει προς την…. ΠΑΣΟΚοποίηση του έμοιαζε να μην καταλαγιάζει από τις συνεχείς διαβεβαιώσεις του Αλέξη Τσίπρα, πως δεν έχει καμία πρόθεση να «σπρώξει» το κόμμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο «καυγάς» ξεκίνησε νωρίς. Στην πρώτη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας της αξιωματικής αντιπολίτευσης κι αφού ο Ευκλείδης Τσακαλώτος από το βήμα είχε εκφράσει ανοικτά τη διαφωνία του για τον τρόπο που επελέγησαν τα στελέχη που θα έπαιζαν ρόλο στη νέα Κοινοβουλευτική ομάδα, ο Αλέξης Τσίπρας πήρε ξανά το λόγο και εκνευρισμένος ζήτησε από τους βουλευτές του να κάνουν ησυχία, προσθέτοντας: «Άντε μην τα πάρω στο κρανίο».

Ο άτυπος «καυγάς» για την διεύρυνση του κόμματος συνεχίστηκε αμείωτος και έρχονταν στην επιφάνεια κάθε φορά που ο πρώην υπουργός οικονομικών έπαιρνε το λόγο. Η διαφωνία του με τον Αλέξη Τσίπρα αφορούσε αρχικά την εγγραφή των νέων μελών. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος υποστήριζε πως η διεύρυνση θα πρέπει να είναι «ποιοτική» κι όχι «ποσοτική» και την άποψη αυτή την εξέφραζε σε κάθε ευκαιρία και σε κάθε αρμόδιο όργανο, είτε επρόκειτο για συνεδρίαση της κεντρικής επιτροπής, είτε της κεντρικής επιτροπής ανασυγκρότησης, είτε πολιτικής γραμματείας.

Στην συνεδρίαση της κεντρικής επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, τον περασμένο Φεβρουάριο η διάσταση απόψεων των δύο τους ήταν πασιφανής. Ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε αποφασισμένος να βάλει τέλος στην αμφισβήτηση για τη διεύρυνση, δηλώντας αποφασισμένος να προχωρήσει με τους δικούς του όρους, ενώ ο Ευκλείδης Τσακαλώτος «απάντησε» πως σαν αριστερός «πάντα φοβάται γιατί το σύστημα προσπαθεί να τον κάνει πιο δεξιό, αλλά δεν έχω φοβικά σύνδρομα».

Το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού φάνηκε να «παγώνει» τις διαφωνίες αν και μάλλον έδωσε απλά τη δυνατότητα να κρύψουν τα προβλήματα «κάτω από το χαλί». Μέχρι που έφτασε ο Αύγουστος και η «περιβόητη» πλέον συνέντευξη του Ευκλείδη Τσακαλώτου στην εφημερίδα «Εποχή».

Η συνέντευξη που από πολλούς χαρακτηρίστηκε ως «μανιφέστο» έγινε αφορμή έντονων συζητήσεων στο εσωτερικό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αφού ο πρώην υπουργός οικονομικών εξέφραζε ανοιχτά αμφιβολίες για την προσέγγιση του Αλέξη Τσίπρα στην διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ.

 «Χρειαζόμαστε ένα κόμμα συλλογικό διανοούμενο, με την έννοια της παραγωγής πολιτικής. Ενα κόμμα που υπερασπίζεται αξίες, ακόμα και στις πιο αντίξοες συνθήκες, αγκυρωμένο στην κοινωνική υποκειμενικότητα, χρήσιμο και συμμετοχικό στην κίνηση της κοινωνίας. Για να γίνουν τα παραπάνω, προϋπόθεση είναι η εσωκομματική δημοκρατία και τα πολιτικά δικαιώματα των μελών να μην εκχωρούνται στην ηγετική ομάδα, όσο φωτισμένη και αν είναι».

Λίγο αργότερα σημείωνε: «Ήταν σωστή και αναγκαία η απεύθυνση στον κόσμο που μας ψήφισε να πλαισιώσει τις γραμμές μας. Και εκείνος ανταποκρίθηκε σε μεγάλο βαθμό. Ήταν και είναι ακατανόητη η επιχείρηση να μετατοπιστεί ιδεολογικά και προγραμματικά ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην Κεντροαριστερά. Αδιάβαστη, εμμονική και αυτοκαταστροφική».

Ο Αλέξης Τσίπρας σε αυτή τη φάση έδειξε έτοιμος να κάνει ένα βήμα πίσω. Όπως αναφέραμε πριν από λίγες ημέρες, κάλεσε τον Ευκλείδη Τσακαλώτο στο εξοχικό που διατηρεί στο Σούνιο με στόχο να συζητήσουν και να «τα βρουν». Όπερ και εγένετο. Ο πρώην υπουργός των οικονομικών έφυγε από αυτή τη συνάντηση απόλυτα ικανοποιημένος, έγραψε κι ένα ενωτικό άρθρο στην «Αυγή», μέχρι που ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε τις αλλαγές στο κόμμα με τον Τσακαλώτο να θεωρεί πως «άλλα άκουσε έναν μήνα νωρίτερα κι άλλα έκανε» ο πρόεδρος.

Η αντίδραση του ήρθε άμεσα, μόλις πέρασε και η συνέντευξη τύπου του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ, με την ανάρτηση ενός κειμένου στο οποίο διαφωνούσε ξεκάθαρα και ανοιχτά με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ. «Πρέπει να είμαστε εξαιρετικά φειδωλοί όταν αποκαλούμε τους αντιπάλους μας απατεώνες. Από τη μια μεριά, αυτό το είδος πολιτικής αντιπαράθεσης αποξενώνει μεγάλο μέρος των πολιτών, και ιδιαίτερα τους νέους και τις νέες. Και κάτι χειρότερο: πολλοί ταυτίζουν την πολιτική με αυτό το είδος αντιπαράθεσης και όχι με μια εν δυνάμει δραστηριότητα χειραφέτησης. Από την άλλη, ακριβώς γιατί όλοι οι αντίπαλοι μας δεν είναι, και δε θα μπορούσαν να είναι απατεώνες, αυτή η τακτική υποτιμάει τον αντίπαλο – πάντα επικίνδυνο πράγμα σε όλων των ειδών διαμαχών – και δεν είναι πειστική» έγραψε.

Αυτή φαίνεται πως ήταν και η… σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος όλο το προηγούμενο διάστημα είχε ακολουθήσει μια πολιτική «κατευνασμού» με τον Τσακαλώτο. Στον «πρωινό καφέ» που ακολούθησε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ξεκαθάρισε ουσιαστικά πως την κεντρική πολιτική γραμμή του κόμματος θα την καθορίζει ο ίδιος και ανακοίνωσε την σύσταση επιτροπής «δεοντολογίας» (η οποία θα επικυρωθεί αύριο στο πολιτικό συμβούλιο) που θα τραβάει από το… αυτί, όποιον ξεφεύγει από τη «γραμμή».

Μάλιστα ήταν η πρώτη φορά που ο πρώην υπουργός οικονομικών βρέθηκε ουσιαστικά μόνος του εναντίον «πολλών». Τζανακόπουλος, Χαρίτσης και Αχτσιόγλου, στελέχη με τα οποία διατηρεί σε γενικές γραμμές πολύ καλές σχέσεις τάχτηκαν στο πλευρό του Τσίπρα, ενώ για πρώτη φορά επίσης είχε κι αρκετά απλά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ να σχολιάζουν αρνητικά την ανάρτηση του, αμφισβητώντας το «δικαίωμα» του να διαφωνεί δημοσίως με τον Τσίπρα.

Η σχέση των δυο του, έχοντας περάσει κατά καιρούς από «χίλια κύματα» είναι δεδομένο πως δεν βρίσκεται σήμερα και στην καλύτερη φάση. Κι αυτή τη φορά αρκετοί αισθάνονται πως το… γυαλί δεν θα ξανακολλήσει.