Μετά την συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία και την τμηματική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, η Αθήνα προχωράει σε ακόμη μια διπλωματική κίνηση ώστε να κλείσει άλλη μια εκκρεμότητα που έχει προκύψει από την άνοιξη του 2009, όταν η πολιτική κατάσταση στην Αλβανία δεν επέτρεψε την κύρωση της συμφωνίας που είχε κάνει η κυβέρνηση Καραμανλή με την τότε κυβέρνηση της Αλβανίας. Αθήνα και Τίρανα είχαν συμφωνήσει στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, μια συμφωνία η οποία προέβλεπε πλήρη επήρεια για τα ελληνικά νησιά και νησίδες στο Ιόνιο. Ο τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης, Έντι Ράμα, με την υποκίνηση της Τουρκίας όπως αργότερα παραδέχθηκαν Τούρκοι αξιωματούχοι, αμφισβήτησε τη συμφωνία και το θέμα παραπέμθηκε στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας που απέρριψε τη συμφωνία. Έκτοτε οι δυο χώρες προσπαθούσαν να ξαναπιάσουν το νήμα της διαπραγμάτευσης, μέχρι σήμερα, όπου συμφώνησαν να παραπέμψουν τις διαφορές τους στη Χάγη.

«Η επίλυση αυτής της διαφοράς θα είναι επωφελής για τις δυο χώρες μας», είπε χθες από τα Τίρανα ο Νίκος Δένδιας, ενώ από την πλευρά του ο Αλβανός Πρωθυπουργός, Έντι Ράμα δηλώσε πως οι «πατριώτες της θάλασσας» θα απογοητευτούν, καθώς οι διεθνείς φορείς, αλλά και το Δίκαιο της Θάλασσας είναι που θα αποφασίσουν για το πώς θα ορίσουν οι δυο χώρες τις θαλάσσιες ζώνες τους.

Μοχλός πίεσης για τα Τίρανα αποτελεί η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, όπως αντίστοιχα αποτελούσε για τα Σκόπια η ευρωατλαντική τους συμμετοχή, στη διάρκεια της διαπραγμάτευσης για τη συμφωνία των Πρεσπών. Σημαντικό αγκάθι στην υπόθεση εξακολουθεί να αποτελεί ο ρόλος της Τουρκίας, που όπως και στην προηγούμενη φορά το 2009, έτσι και τώρα αναμένεται να πιέσει στην αντίθεη κατεύθυνση, ενώ σημειώνεται πως η Αλβανία οδηγείται σε εκλογές στις 25 Απριλίου του 2021, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ύφος του δημοσίου διαλόγου, σε μια χώρα όπου η χάραξη θαλασσίων ζωνών με την Ελλάδα έχει αποτελέσει ζήτημα σφοδρής πολιτικής σύγκρουσης.

Για να προσφύγουν στη Χάγη, οι δυο χώρες πρέπει προηγουμένως να υπογράψουν και να κυρώσουν στα εθνικά τους κοινοβούλιο συνυποσχετικό που θα αναγνωρίζει ως δεσμευτική την απόφαση του διεθνούς δικαστηρίου.