Ο Νίκος Κοτζιάς είναι ένας από τους ελάχιστους υπουργούς των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ που ανέλαβαν για πρώτη φορά το πόστο τους τον Ιανουάριο του 2015 κι έμειναν ανελλειπώς στη θέση για τέσσερα σχεδόν χρόνια. Η αποχώρησή του είναι προφανές ότι αλλάζει τα δεδομένα στην ελληνική διπλωματία, με τον Αλέξη Τσίπρα να αναλαμβάνει τα ηνία του υπουργείου, τον αναπληρωτή υπουργό Γιώργο Κατρούγκαλο να αναβαθμίζεται για λόγους καθαρά πρακτικούς και τον διπλωματικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού, Βαγγέλη Καλπαδάκη να αναλαμβάνει ενεργότερο ρόλο στα θέματα του υπουργείου. Όλα αυτά βέβαια, γίνονται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής με πολλά ανοιχτά μέτωπα: η συμφωνία των Πρεσπών κρέμεται κυριολεκτικά από μια κλωστή, η Τουρκία επαναφέρει σταθερά τις προκλήσεις στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, η διεθνής κοινότητα επιθυμεί την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό, οι ελληνορωσικές σχέσεις περνούν κακή φάση, οι διαπραγματεύσεις με την Αλβανία έχουν αφήσει πολλά ακόμη ανοιχτά κεφάλαια, ενώ στα Βαλκάνια αναμένονται ανακατατάξεις κι αλλαγές συνόρων την ώρα που η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση έναρξης του στρατηγικού διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ.

Τούτων δοθέντων προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι Αλέξης Τσίπρας και Νίκος Κοτζιάς επέλεξαν να φτάσουν στα άκρα τη διαφωνία τους σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή της εξωτερικής πολιτικής. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, οι σχέσεις των δυο ανδρών είχαν ψυχρανθεί μετά τις απελάσεις των ρώσων διπλωματών και τις σκληρές ανακοινώσεις που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών την ώρα που το Μέγαρο Μαξίμου επεδίωκε την αποκλιμάκωση. Κατά την ίδια εκδοχή, ο Αλέξης Τσίπρας σκεφτόταν και το ενδεχόμενο να μεταβεί στη Μόσχα, στο προγραμματισμένο για τις 7 Δεκεμβρίου ταξίδι του στη Μόσχα χωρίς τον υπουργό Εξωτερικών.

Η εκδοχή του Νίκου Κοτζιάς πάντως ήταν πως η θρυαλλίδα που ενεργοποίησε τη ρήξη, ήταν το ευθύ κατηγορώ και η οξύτατη προσωπική επίθεση του Πάνου Καμμένου στο πρόσωπό του και η ανυπαρξία στήριξης στον υπουργό Εξωτερικών από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό και τα μέλη του υπουργικού Συμβουλίου. Ο κ. Κοτζιάς υποστήριξε πως σε ό,τι αφορά το θέμα των μυστικών κονδυλίων, ο ίδιος με δική του νομοθετική πρωτοβουλία από το 2017 έβαλε το Προεδρείο της βουλής ως ελεγκτικό μηχανισμό των κονδυλίων - πράξη που δεν βρήκε μιμητές σε κανένα άλλο υπουργείο που χειρίζεται λογαριασμό μυστικών κονδυλίων - ενώ δεν βρήκε στήριξη από τους συναδέλφους του υπουργούς, ούτε στα όσα του καταλόγισε ο κ. Καμμένος, ότι δηλαδή εκφράζει πολιτικές του κ. Τζώρτζ Σόρος.

Μετά το θυελλώδες υπουργικό ο κ. Κοτζιάς επισκέφθηκε το Προεδρικό Μέγαρο, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να γίνεται ο πρώτος αποδεκτής της πρόθεσης παραίτησης του υπουργού Εξωτερικών. Οι δύο άνδρες μάλιστα συζήτησαν και τις νομικές προεκτάσεις μιας ενδεχόμενης παραίτησης του κ. Κοτζιά στη συμφωνία των Πρεσπών, εφόσον ο ίδιος και ο Νίκολα Ντιμιτρόφ έχουν βάλει την υπογραφή του στη συμφωνία. Ο Νίκος Κοτζιάς είχε αποφασίσει την παραίτησή του από το βράδυ της Τρίτης,  ωστόσο το πρωί της Τετάρτης δεν είχε εκδηλώσει πρόθεση να υποβάλει παραίτηση, και τηρούσε στάση αναμονής για τις εξελίξεις. Όταν όμως άκουσε τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου περί «τρένου από το οποίο μπορεί να κατέβει όποιος είναι δυσαρεστημένος», αποφάσισε ότι πρέπει να υποβάλει άμεσα την παραίτηση του στον πρωθυπουργό.

Σήμερα ο κ. Κοτζιάς θα συναντηθεί με τη βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Γεωργία Γεννιά που είναι μέλος της Κίνησης ΠΡΑΤΤΩ μαζί με τον Νίκο Τόσκα όπως και ο ίδιος, ενώ στις 18.00 συνεδριάζει η Πολιτική Γραμματεία της Κίνησης. Κανείς ωστόσο δεν φαίνεται προς στιγμήν να έχει οποιαδήποτε σκέψη ανεξαρτητοποίησης της κίνησης από την ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ. Η επομένη πολιτική τοποθέτηση του Νίκου Κοτζιά αναμένεται με ενδιαφέρον την προσεχή Δευτέρα στο Ηράκλειο της Κρήτης, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για πρόθεση του απερχόμενου υπουργού να απευθύνει ένα “πύρινο λόγο”.