Ο Άλεξ Στουμπ είναι παθιασμένος με την Ευρώπη. Το καταλαβαίνει κανείς, όταν τον ακούει να επιμένει ότι «πρέπει να αγγίξουμε καρδιές περισσότερο απ’ ότι μυαλά», μιλώντας για το πώς πρέπει οι Ευρωπαίοι πολιτικοί να προσεγγίσουν τους ψηφοφόρους στις επικείμενες ευρωεκλογές. Ο άλλοτε Φινλανδός πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών –στη χώρα μας έγινε γνωστός την περίοδο Βαρουφάκη- κατεβαίνει απέναντι στον Γερμανό Μάνφρεντ Βέμπερ, ώστε να πάρει το χρίσμα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και να διεκδικήσει την προεδρία της Κομισιόν. Γνωρίζει και ο ίδιος ότι είναι αουτσάιντερ, αλλά επιμένει. Το αποδίδει στο χαρακτηριστικό των Φινλανδών, το λεγόμενο «sisu» που δεν είναι άλλο από το να μην τα παρατάς. Με αφορμή, λοιπόν, την παρουσία του το απόγευμα του Σαββάτου στην Αθήνα, προκειμένου να μιλήσει στο συνέδριο της νεολαίας του ΕΛΚ, ο κ. Στουμπ μιλά στο Reader.gr για την καμπάνια του, τις προτεραιότητές του, για την ανάγκη να υπάρξει δημόσια συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης και τη μάχη απέναντι στον λαϊκισμό, ακόμα και μέσα στο ΕΛΚ. Όσο για την Ελλάδα, εμφανίζεται αισιόδοξος ότι η χώρα μας «θα επιστρέψει», επισημαίνοντας ότι το πρόγραμμα που εισηγούνται η ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο «σωστός δρόμος για να πάμε μπροστά». 

Η ψηφοφορία στο συνέδριο του ΕΛΚ για την ανάδειξη του Spitzenkandidat θα λάβει χώρα τις επόμενες μέρες και είστε το αουτσάιντερ. Τι μπορείτε να κάνετε για να το αλλάξετε αυτό;

Νομίζω ότι είναι σαν ένας ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ της Φινλανδίας και της Γερμανίας, αν και θα ευχόμουν να ήταν ένας αγώνας χόκεϊ επί πάγου. Στη Φινλανδία υπάρχει κάτι που λέγεται «sisu» και σημαίνει την επιμονή, το ότι δεν τα παρατάς ποτέ. Υπάρχουν, συνεπώς, ακόμα μερικά λεπτά να παιχτούν και πρέπει να σκοράρω μερικά γκολ σε αυτά. Συνεπώς αυτό που κάνω τώρα είναι το εξής: από τη μία, τις τελευταίες 14 μέρες ταξιδεύω σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως οι Βρυξέλλες, το Στρασβούργο, η Πράγα, το Βερολίνο, το Βουκουρέστι, η Βαρσοβία, το Παρίσι, η Λισαβόνα και η Αθήνα. Η Αθήνα είναι και η τελευταία μου στάση. Το άλλο το οποίο κάνω είναι να συνεχίζω να είμαι ενεργός τόσο στα ΜΜΕ, όσο και στα social media, και να είμαι σε επαφή με τους συνέδρους του ΕΛΚ. Τέλος, θα τα δώσω όλα τις τελευταίες τρεις μέρες στο Ελσίνκι. Και αυτό που ήθελα από την αρχή ήταν να δείξω πώς πρέπει να διεξάγεται μια ευρωπαϊκή, υπερεθνική και διακρατική καμπάνια. 

Πιέσατε για μια ανοιχτή διαδικασία ενόψει της επιλογής του Spitzenkandidat. Γιατί δεν υπήρξε ένα debate, μια αναμέτρηση των δύο βασικών υποψηφίων; Και, για τι σχεδιάζετε να μιλήσετε στο Ελσίνκι, όταν θα ανέβετε στη σκηνή μετά τον Μάνφρεντ Βέμπερ;

Θα πρέπει, βασικά, να ρωτήσετε στα κεντρικά του ΕΛΚ και την άλλη καμπάνια γι’ αυτό το ζήτημα. Σε αυτή τη συγκυρία, θα πρέπει να μιλάμε για την Ευρώπη και να κάνουμε την Ευρώπη γνωστή στον κόσμο. Όπως έχω ξαναπεί, παρακολουθούσα τα προκριματικά για τις Αμερικανικές προεδρικές εκλογές και θα έπρεπε να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερα debate γίνεται. Φυσικά, ο χρόνος ήταν λίγος, αλλά, αν ήταν στο χέρι μου, θα είχαμε τουλάχιστον ένα δημόσιο debate σε κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Διότι, η αλήθεια είναι ότι, αν θέλουμε να κάνουμε την Ευρώπη ξανά ενδιαφέρουσα, αν θέλουμε να αγγίξουμε τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων, θα πρέπει να συζητήσουμε ανοιχτά για την Ευρώπη. Η Δημοκρατία στην Ευρώπη είναι νεαρή και γι’ αυτό το λόγο είμαι χαρούμενος που θα έχουμε μια τέτοια ανοιχτή συζήτηση στο Ελσίνκι. 

Έρχεστε στην Ελλάδα σε μια συγκυρία, κατά την οποία το τρίτο πρόγραμμα έχει τελειώσει. Τι νομίζετε ότι είναι απαραίτητο, ώστε η Ελλάδα να επιστρέψει στο ευρωπαϊκό τραπέζι ως ισότιμο μέλος και να μην είναι «ειδική περίπτωση»; Και νομίζετε ότι αυτό μπορεί να το κάνει η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα ή απαιτείται πολιτική αλλαγή, ώστε να αναλάβει μια κυβέρνηση υπό τον κ. Μητσοτάκη;

Η φινλανδική σημαία είναι γαλάζια και λευκή, αν και δεν έχω το δικαίωμα ψήφου στην Ελλάδα. Το έχω ξαναπεί στο παρελθόν, αν η Ελλάδα είχε επιμείνει στο πρόγραμμα που εφάρμοζε αρχικά ο κ. Σαμαράς, νομίζω ότι θα είχαμε αποφύγει πολλές οδύνες. Διότι, θυμάμαι, όταν ήμουν πρωθυπουργός στο τέλος του 2014 και στις αρχές του 2015, η Ελλάδα ήταν έτοιμη να βγει από το μνημόνιο και, εξαιτίας των ενεργειών της σημερινής κυβέρνησης, αυτό θα καθυστερήσει. Αν δείτε το πρόγραμμα της ΝΔ για τη φορολογική μεταρρύθμιση και για τη δημοσιονομική πολιτική, νομίζω ότι αυτός είναι ο σωστός δρόμος για να πάμε μπροστά. Η Ελλάδα θα επιστρέψει, όλοι το γνωρίζουμε αυτό. Υπήρξε μια δύσκολη περίοδος στην πρόσφατη ιστορία μας, αλλά η Ελλάδα θα επιστρέψει! 

Μιλάτε για τα τρία «D» στην καμπάνια σας, αλλά θα ήθελα να μείνω στο τελευταίο, την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών αξιών (defending the European values, στα Αγγλικά). Πώς μπορείτε να υπερασπιστείτε τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες, όταν υπάρχουν φωνές και μέσα στο ΕΛΚ που τις υπονομεύουν, πέρα από λαϊκιστές τύπου Σαλβίνι και Λε Πεν;

Σε δύσκολους καιρούς, είναι εξαιρετικά σημαντικό να επιμείνουμε στις αξίες μας, γιατί είναι αυτό που μας έχει απομείνει. Πώς το κάνεις αυτό; Βασικά, με το να παραμένουμε ειλικρινείς στον λόγο μας. Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπεραμυνθούμε της φιλελεύθερης δημοκρατίας, του γράμματος του νόμου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας και της ανεκτικότητας. Αυτό για μένα σημαίνει τρία πράγματα. Προς τα έξω, θα πρέπει να αναλάβουμε ηγετικό ρόλο στην υπεράσπιση παγκόσμιων και ευρωπαϊκών αξιών έναντι των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας. Έπειτα, πρέπει να τηρήσουμε τον νόμο εντός της Ευρώπης, με άλλα λόγια, να τηρήσουμε το άρθρο 7 (προάσπιση των ευρωπαϊκών αξιών). Αν υπάρχει μια διαδικασία απέναντι στην Πολωνία ή στην Ουγγαρία, θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Και, τέλος, στο ΕΛΚ, νομίζω ότι πρέπει να είμαστε πολύ ειλικρινείς ως προς τις αξίες μας έναντι του Φίντεζ (του κόμματος του Βίκτορ Όρμπαν). Πρέπει να κάνουμε τρία πράγματα: 1) να ξεκινήσουμε έναν ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο με το Φίντεζ για τις αξίες μας 2) Θέλω ο Όρμπαν και το Φίντεζ να υπογράψουν μια διακήρυξη αξιών για το ΕΛΚ 3) Αν το κάνουν αυτό, συνεχίζουν στο κόμμα, αν δεν το κάνουν, τότε είναι εκτός κόμματος.

Νομίζετε ότι έχετε ό,τι χρειάζεται, ως υποψήφιος, προκειμένου να λειτουργήσετε ως ανάχωμα στην αυξανόμενη άνοδο των λαϊκιστών ανά την Ευρώπη; Με άλλα λόγια, τι μπορείτε να κάνετε, ώστε να αποτρέψετε τη μετακίνηση παραδοσιακών ψηφοφόρων του ΕΛΚ προς τα δεξιά ή τα αριστερά άκρα;

Νομίζω ότι έχω ό,τι χρειάζεται, γιατί πολύ συχνά συμμετείχα σε κυβερνήσεις συνεργασίας και σε κυβερνήσεις με λαϊκιστικές. Πώς μπορεί να πείσεις τους ψηφοφόρους; Με τα αποτελέσματα. Πολλοί άνθρωποι, κατανοητά, ψάχνουν λύσεις στους λαϊκιστές, είτε από τα δεξιά είτε από τ’ αριστερά. Υπάρχει η αίσθηση ότι η Ευρώπη δεν έχει αποδώσει, για παράδειγμα στην ασφάλεια και στην σταθερότητα. Στην περίπτωση της ασφάλειας, έχει να κάνει με τη μετανάστευση, στην περίπτωση της σταθερότητας, με το ευρώ. Και, όταν δεν αποδίδουμε, οι άνθρωποι ξεκινούν να ψάχνουν λύσεις. Πρέπει να θίξουμε αυτές τις λύσεις, πρέπει να εκσυγχρονίσουμε την ευρωπαϊκή πολιτική. Πρέπει να βγούμε από τις κλειστές αίθουσες και να πάρουμε λογικές αποφάσεις. Έτσι νομίζω ότι θα πιάσουμε τον ταύρο από τα κέρατα και θα αντιμετωπίσουμε τους λαϊκιστές. 

Κατά τη διάρκεια της καμπάνιας σας, έχετε μιλήσει πολύ για την «επόμενη γενιά της Ευρώπης». Τι γίνεται, όμως, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία Ευρωπαίους, που πιστεύουν ότι μένουν πίσω εξαιτίας των αυξημένων ρυθμών της παγκοσμιοποίησης; Πώς μπορεί να βρεθεί η ισορροπία;

Οπωσδήποτε. Να ξέρετε, για παράδειγμα, είμαι στη Λισαβόνα με τον πατέρα μου που είναι 83 και τη σύντροφός του που είναι 80. Αλλά, αυτό που λέω είναι ότι η ευρωπαϊκή ηγεσία πρέπει να είναι νεότερη. Έχω τεράστιο σεβασμό για τους ανθρώπους με γκρίζα μαλλιά, αλλά νομίζω ότι πρέπει να μετατοπιστούμε προς μεσήλικες άνδρες και γυναίκες που θα αναλάβουν τα ηνία στην Ευρώπη. Και, για να είμαι ειλικρινής, νομίζω ότι, στο μέλλον, θα δούμε όλο και περισσότερο αυτό που λέγεται «αντίστροφη καθοδήγηση». Με άλλα λόγια, με τις τεχνολογικές εξελίξεις, θα δούμε τους νεότερους να μας βοηθούν εμάς τους μεγαλύτερους, συμπεριλαμβανομένου εμού. Νομίζω ότι αυτό θα είναι μια ενδιαφέρουσα πρόκληση και μια ισορροπία που θα πρέπει να αναζητήσουμε στο μέλλον. Η επόμενη γενιά, όμως, δεν σημαίνει να αφεθεί πίσω η παλιότερη γενιά, τουναντίον. 

Τέλος, τι πρέπει να γίνει, προκειμένου να εμπνευστούν περισσότεροι νέοι άνθρωποι για το ευρωπαϊκό project; Τι μπορεί να γίνει, προκειμένου να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα νομιμοποίησης;

Μια πρώτη παρατήρηση -όσο παράξενο και αν είναι να έρχεται από έναν Βορειοευρωπαίο- είναι ότι πρέπει να αγγίξουμε καρδιές περισσότερο απ’ ότι μυαλά. Με άλλα λόγια, πρέπει να είμαστε περισσότερο συναισθηματικοί, παρά λογικοί, για το ευρωπαϊκό project. H κοινή αγορά είναι κάτι σπουδαίο, αλλά δεν είναι κάτι που διεγείρει το συναίσθημα. Επίσης, νομίζω ότι πρέπει να θιξουμε δύο καίρια ζητήματα για τις νεότερες γενιές. Αρχικά, την κλιματική αλλαγή, επειδή, αν δεν την αντιμετωπίσουμε, δεν υπάρχει καν νόημα να συζητάμε. Αν η θερμοκρασία αυξηθεί κατά δύο βαθμούς μέχρι το τέλος του αιώνα μας και, εφόσον οι προβλέψεις για τον πληθυσμό στην Αφρική είναι σωστές, θα έχουμε 4 δισ. ανθρώπους στην Αφρική. Και, αν δεν έχουν καλές συνθήκες διαβίωσης, τότε θα ξεκινήσουν να κινούνται με κατεύθυνση την Ευρώπη. Δεύτερον, η ψηφιακή επανάσταση και αυτό είναι κάτι που οι νεότεροι κατανοούν. Συνεπώς, η ψηφιακή επανάσταση, με ό,τι αυτή συμπεριλαμβάνει, όπως την Τεχνητή Νοημοσύνη, θα αλλάξει τα πάντα. Θα αλλάξει την οικονομία και το μέλλον της εργασίας, την πολιτική και τα media, την επιστήμη και το μέλλον της ανθρωπότητας. Αν δεν αντιμετωπίσουμε αυτή την τεράστια μετάβαση σωστά, τότε θα έχουμε πρόβλημα και αυτό είναι κάτι που, νομίζω, η νέα γενιά καταλαβαίνει. 

*Η συνέντευξη έγινε στο Athenaeum Palace Luxury Suites.