1

Έντεκα χρόνια από τη δολοφονία Γρηγορόπουλου – Η 1η επέτειος με το δολοφόνο ελεύθερο

Έντεκα χρόνια από τη δολοφονία Γρηγορόπουλου – Η 1η επέτειος με το δολοφόνο ελεύθερο

Όταν ο άλλοτε Ειδικός Φρουρός τηλεφώνησε στη σύζυγό του, για να τις ανακοινώσει ότι κάτι άσχημο έχει συμβεί, της είπε: «Θα αργήσω, συνέβη κάτι στη δουλειά». Δεδομένης της ανοχής στην αστυνομική βία και αυθαιρεσία που χαρακτηρίζει την Ελλάδα, ίσως άργησε λίγο παραπάνω από όσο ο ίδιος θα περίμενε. Είναι όμως πια ελεύθερος.

Η 6η Δεκεμβρίου του 2019, θα είναι η πρώτη επέτειος με τον δολοφόνο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ελεύθερο. Ίσως όχι για πάντα, αλλά προς το παρόν ελεύθερο. Σ’ αυτό συνέβαλε καθοριστικά η απόφαση του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου της Λαμίας, η οποία καταδίκαζε μεν για «ανθρωποκτονία από πρόθεση με άμεσο δόλο» τον Κορκονέα, του αναγνώριζε όμως το ελαφρυντικό του «πρότερου σύννομου βίου» που όριζε ο νέος Ποινικός Κώδικας, βάσει του οποίου και του επέβαλε κάθειρξη 13 ετών. 

Πρακτικά δηλαδή, τον αποφυλάκιζε την ίδια μέρα, ενώ την ίδια ώρα αθώωνε και τον Βασίλη Σαραλιώτη. Τον συνάδελφο του Κορκονέα που τον συνόδευσε στο δολοφονικό του έργο. Στην απόφαση του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου της Λαμίας, ασκήθηκε τελικώς αναίρεση από τον Άρειο Πάγο και η υπόθεση πιθανότατα θα οδηγηθεί εκ νέου στις δικαστικές αίθουσες. 

Η πολιτική ηγεσία του 2008 και τα… πεπραγμένα της

Πολιτικοί προϊστάμενοι της Αστυνομίας την εποχή εκείνη,  ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Παναγιώτης Χηνοφώτης και ο υπουργός Εσωτερικών, Προκόπης Παυλόπουλος. Αμφότεροι φέρεται να υπέβαλαν τις παραιτήσεις του στον πρωθυπουργό, χωρίς όμως να γίνουν δεκτές. 

Ο πρώτος δεν ξαναεμφανίστηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή μετά το τέλος του από την κυβέρνηση εκείνη. Δεν συνέβη το ίδιο με τον Προκόπη Παυλόπουλο, ο οποίος έγινε Πρόεδρος της Δημοκρατίας με πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ. Φαίνεται μάλιστα πως η στάση του στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008, είχε εκτιμηθεί ως «κατευναστική»

Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας παραμένει μέχρι και σήμερα ο τότε υπουργός Παιδείας, Ευρυπίδης Στυλιανίδης. Ο βουλευτής Ροδόπης της ΝΔ, είχε κατηγορηθεί για τις κινήσεις του στον απόηχο της δολοφονίας, καθώς βρίσκονταν το ίδιο το βράδυ της δολοφονίας σστα μπουζούκια και την επομένη σε αγώνα ποδοσφαίρου. Ο ίδιος σε τηλεοπτική του εμφάνιση, είχε δικαιολογηθεί λέγοντας πως όταν έμαθε για το περιστατικό αποχώρησε άμεσα από το νυχτερινό κέντρο, ενώ στο γήπεδο βρέθηκε εξαιτίας της παρουσίας φιλάθλων του Πανθρακικού από την εκλογική του περιφέρεια. 

Τέλος, οι τότε υπουργοί Εξωτερικών και Οικονομίας, Ντόρα Μπακογιάννη και Γιώργος Αλογοσκούφης, έχουν κατονομαστεί ως εκείνοι που έβαλαν στο τραπέζι των συζητήσεων της κυβέρνησης την ανάμιξη του στρατού, ώστε να αποκατασταθεί η τάξη.  Ο σημερινός Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός Άμυνας της τότε κυβέρνησης Καραμανλή, Βαγγέλης Μεϊμαράκης άμεσα αρμόδιος για τον στρατό, φέρεται να ήταν κάθετα αντίθετος σε οποιοδήποτε τέτοιο ενδεχόμενο. 

«Και τι ήθελε στα Εξάρχεια 15 χρονών;»

Η ενοχοποίηση του θύματος είναι μια πάγια τακτική και ξεκίνησε το ίδιο το βράδυ της δολοφονίας. Με την κλασσική πια φράση «Τι ήθελε 15 χρονών στα Εξάρχεια;» αλλά και με τη φημολογία που αναπτύχθηκε –όχι από μόνη της- ότι δήθεν της δολοφονίας προηγήθηκε κάποιο πολύ σοβαρό επεισόδιο με πρωταγωνιστή το θύμα. Σ’ αυτή την κατεύθυνση συνέτεινε άλλωστε και το βίντεο που αναπαρήγαγε το MEGA και που έπειτα αποδείχθηκε ότι στο αυθεντικό είχαν προστεθεί ήχοι από επεισόδια για να αποδείξουν τον ισχυρισμό της Αστυνομίας.

Αυτό το «ρεύμα», καβάλησε η υπερασπιστική γραμμή του αμετανόητου Κορκονέα που μέχρι πολλά χρόνια αργότερα δήλωνε πως «δεν ζητάω συγγνώμη από κανένα 15χρονο». Η γραμμή αυτή επιχειρούσε να φιλοτεχνήσει το προφίλ ενός παιδιού παραβατικού που στην τελική ανάλυση «τα ήθελε και τα έπαθε». Και μπορεί στο δικαστήριο να κατέπεσε πανηγυρικά, στην συνεχώς συντηρητικοποιούμενη έκτοτε κοινή γνώμη όμως έκανε «γκελ». 

Το «γιατί;» αυτού του «γκελ» εξηγούσε με δηλώσεις του στο Reader.gr, τον Δεκέμβριο του 2018, ο γυμνασιάρχης του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, Γιώργος Θαλάσσης. «Η εύκολη στάση της κοινής γνώμης είναι να θεωρήσει ότι το θύμα φταίει. Από τη στιγμή που το θύμα φταίει η κοινωνία αισθάνεται ασφαλής, διότι η κοινωνία λέει ότι δεν θα βρεθώ στην ίδια θέση. Δεν θα βρεθώ στη θέση του Ζακ Κωστόπουλου, δεν θα βρεθώ στη θέση του Γρηγορόπουλου, διότι εγώ μένω στη Λάρισα, εγώ μένω στην Κρήτη δεν θα βρεθεί το παιδί μου στα Εξάρχεια, άρα δεν κινδυνεύει. 

Δεν μπαίνουν στην ουσία του πράγματος, για να δουν ποια είναι η κατάσταση. Λίγο λίγο η διαδικασία είναι να καλλιεργηθεί ότι το θύμα έφταιγε, γιατί τι δουλειά είχε στα Εξάρχεια. Εγώ είχα μαθητές που έμεναν στα Εξάρχεια, δεν είναι τόπος απαγορευμένος. Η κοινή γνώμη αισθάνεται ήρεμη και ήσυχη αν φταίει το θύμα, όπως αυτά που γράφτηκαν για την Ελένη που δολοφονήθηκε στη Ρόδο. Πόσα της έχουν καταλογίσει, ότι η ίδια φταίει, έδωσε δικαιώματα, προκάλεσε. Πάντα πρέπει να φταίει το θύμα, κάνει την κοινωνία να αισθάνεται ήσυχη. 

Όπως είχα αναφέρει στην κατάθεσή μου, ένα - δυο χρόνια μετά την πρώτη απόφαση του δικαστηρίου που καταδίκαζε τους δυο αστυνομικούς και ακριβώς έλεγε ότι ο Γρηγορόπουλος απολύτως σε τίποτα δεν έφταιξε ή δεν προκάλεσε κανέναν με λόγια ή με πράξεις, κάποιοι έγραφαν «αύριο του Οσίου Γρηγορόπουλου του μολοτοφόρου». Ούτε η υπεράσπιση δεν υποστήριξε ότι ο Γρηγορόπουλος είχε μολότοφ. Αλλά λίγο – λίγο καλλιεργείται ότι «άμα ανακατεύεσαι με τα πίτουρα, σε τρώνε οι κότες».

Με αφορμή την 11η επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από τον ειδικό φρουρό Επαμεινώνδα Κορκονέα, το Reader.gr θυμάται 11 φωτογραφίες εκείνων των ημερών που αποτυπώνουν το κλίμα της εποχής.

Οι τεράστιες κινητοποιήσεις

Οι τεράστιες κινητοποιήσεις

Πολλοί ήταν εκείνοι που εστίαζαν στις καταστροφές και στο πλιάτσικο που ακολουθούσε από λίγους επιτήδειους. Αυτό όμως θα παρέβλεπε την μαζικότητα της συμμετοχής στις κινητοποιήσεις των ημερών που ακολούθησαν τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Τεράστιες συγκεντρώσεις και πορείες, οργή που γινόταν παλμός και κόσμος τον... ξέχασε το σπίτι του για μερικές ημέρες.

Ο μαθητικός ξεσηκωμός

Ο μαθητικός ξεσηκωμός

Δεν υπήρξε σχολείο, όχι στην Αθήνα αλλά σε ολόκληρη την χώρα, που να μην έκλεισε για να πάρει μέρος στις κινητοποιήσεις για τη δολοφονία Γρηγορόπουλου. Άλλοτε ειρηνικές και με συμβολικές δράσεις όπως εκείνες της 8ης του Δεκέμβρη, μπροστά από τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αθηνών και άλλοτε πιο δυναμικές όπως ο «λιθοβολισμός» διαφόρων Αστυνομικών Τμημάτων σε όλη την επικράτεια, οι μαθητικές κινητοποιήσεις έδωσαν τον τόνο του Δεκέμβρη. 

Η πρώτη εμφάνιση του δολοφόνου

Η πρώτη εμφάνιση του δολοφόνου

Το πρόσωπο του δολοφόνου, η κοινή γνώμη θα το δει την επομένη της δολοφονίας στις 7 Δεκεμβρίου του 2008, όταν ο Επαμεινώνδας Κορκονέας και ο Βασίλης Σαραλιώτης θα οδηγηθούν στον εισαγγελέα. 

Ο Κούγιας ως «κόκκινο πανί»

Ο Κούγιας ως «κόκκινο πανί»

«Κόκκινο πανί» για τους διαδηλωτές αποτέλεσε, ο άνθρωπος που ανέλαβε την υπεράσπιση του δολοφόνου του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Ο γνωστός ποινικολόγος και κυρίως η υπερασπιστική γραμμή που «χάραξε» για τον πελάτη του που περιλάμβανε και την ενοχοποίηση του θύματος τον έκανε persona non gratta για μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι την εποχή εκείνη ακόμα και οι οπαδοί της Παναχαϊκής του ζητούσαν να αποχωρήσει από τον σύλλογο που διοικούσε εξαιτίας ης θέσης του στο πλάι του δολοφόνου του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.

Merry crisis and a happy new fear

Merry crisis and a happy new fear

Οι εικόνες από το κάψιμο στις 9 Δεκεμβρίου, του χριστουγεννιάτικου δέντρου της πλατείας Συντάγματος έκαναν τον γύρο του κόσμου ενώ συνοδεύονταν -εν είδει καρτ ποστάλ- με την... ευχή «merry crisis and a happy new fear» (καλή κρίση και ευτυχισμένος ο νέος φόβος).

Η φωτογραφία του «σερίφη» με το όπλο

Η φωτογραφία του «σερίφη» με το όπλο

Λίγες μόνο ώρες μετά τη δολοφονία Γρηγορόπουλου, ο φωτογράφος του Ελεύθερου Τύπου, Κώστας Τσιρώνης καταγράφει αστυνομικό των ΜΑΤ να σημαδεύει διαδηλωτές με όπλο. «Μεμονωμένο περιστατικό» θα μπορούσε να δηλώσει η ΕΛΑΣ. Και παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία στα περισσότερα μέρη του κόσμου θα συνιστούσε πρώτης τάξεως δημοσιογραφική επιτυχία, εδώ θεωρήθηκε λόγος... απόλυσης.

Η κηδεία και ο πυροβολισμός

Η κηδεία και ο πυροβολισμός

Σε πολύ βαρύ κλίμα πραγματοποιείται στις 9 Δεκεμβρίου η κηδεία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου με τους γύρω δρόμους από το νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου να έχουν πλημμυρίσει από κόσμο. Η βαθύτατη θλίψη μετατρέπεται με το τέλος της τελετής αυτόματα σε οργή που ξεσπά. Τα επεισόδια μεταξύ πολιτών και αστυνομίας φτάνουν μέχρι και τη Νέα Σμύρνη, όπου για τρίτη συνεχόμενη ημέρα, κάποιος από τους αστυνομικούς έχει την ατυχέστατη έμπνευση να πυροβολήσει -αυτή την φορά ευτυχώς- στον αέρα. Μεμονωμένο περιστατικό, αριθμός 3.

Το χέρι του Αντώνη Καρρά

Το χέρι του Αντώνη Καρρά

Τον γύρο του κόσμου έκανε και η φωτογραφία με το χέρι του Αντώνη Καρρά, που συμμετείχε στις διαδηλώσεις κατά της κρατικής καταστολής. Κατά δήλωσή του, όταν έβλεπε επιθετικές διαθέσεις από τα ΜΑΤ ενάντια στους νέους, προσπαθούσε να ηρεμήσει κάπως την κατάσταση. Σε μια τέτοια στιγμή καταγράφηκε και μια από τις διασημότερες φωτογραφίες εκείνου του Δεκεμβρίου. Ο Αντώνης Καρράς, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, πέθανε τον Οκτώβριο του 2013.

Τα αναποδογυρισμένα αμάξια στον Πειραιά

Τα αναποδογυρισμένα αμάξια στον Πειραιά

Η συγκλονιστική φωτογραφία από τις κινητοποιήσεις των πρώτων ημερών μετά τη δολοφονία Γρηγορόπουλου. Τα αναποδογυρισμένα αμάξια στη μέση του δρόμου στον Πειραιά αποτυπώνουν και τη σφοδρότητα της σύγκρουσης που διεξάγονταν ολόκληρο τον Δεκέμβριο του 2008.

«Δολοφόνοι»

«Δολοφόνοι»

Το περίφημο πανό της κατάληψης της Νομικής Σχολής της Αθήνας, με το λακωνικό όσο και εύγλωττο «Δολοφόνοι». Τέθηκε επικεφαλής κάθε πορείας, συγκέντρωσης, διαμαρτυρίας που ακολούθησε τη δολοφονία.

Το σπάσιμο της τράπεζας

Το σπάσιμο της τράπεζας

Η σκηνή με το σπάσιμο της τράπεζας από τους νεαρούς στο περιθώριο των διαδηλώσεων της 8ης Δεκεμβρίου είναι μια από τις πιο αναγνωρίσιμες της εποχής. Κάπως ειρωνικό bonus η αφίσα στο βάθος που προτρέπει «Σώστε τα ευρώ σας»